• پنج شنبه،06 آذر 1399
  • ورود

       
      • نمایش محتوا
        نمایش تاریخچه
        بیگلربیگی

        بیگلربیگی . ب َ / ب ِ ل َ ب َ / ب ِ (ترکی ، اِ مرکب ) بکلربگی . بیکلربیکی . بیگلربیگی (= بیگِ بیگ‌ها) واژه‌ای ترکی است که گاه با «امیرالامرا» (امیرِ امیران یا میرِ میران) و گاه با سردار، امیر اُلُوس (= قبیله) به گونه‌ای مترادف به کار رفته‌است. بیگلربیگی، یکی از منصب‌های لشکری در ایران از قرن هفتم تا دوازدهم هجری، به‌ معنی حاکم و فرمانده نظامی ایالات بزرگ و سرحدها و گاه فرمانده کل قوا. بیگلربیگیان حکامی بودند که از پایتخت تعیین می گشتند اما گاه در مورد بخصوص این سمت موروثی بود. کسی که رتبه اش فوق همه است و بلافاصله پس از صدراعظم است و عده ای از لشکریان زیردست او هستند او را بیگلربیگی می نامند و در موقع غیبت شاه نایب السلطنه است . (سازمان حکومت صفویه ص 139). در دوره ٔ صفویه (مخصوصاً از عهد شاه عباس اول صفوی ) عنوان حکام ولایات که از مرکز تعیین میشدند و در بعضی موارد سمت آنها موروثی بود.


        بیگلربیگی اصفهان در عهد صفویه مقام بسیار مهمی داشته و بعد از صدراعظم یا اعتمادالدوله از همه ٔ اجزای درخانه معتبرتر بشمار می آمده است و در بعضی مواقع به هنگام غیبت پادشاه در حکم نایب السلطنه بوده . در اواخر عهد صفویه قلمرو سلاطین مزبور دارای چهار والی مستقل و سیزده بیگلربیگی بوده است . در اوایل عهد قاجاریه نیز مثل عهد صفویه بیگلربیگی عنوان حکام ایالات بوده و از جانب سلطان انتخاب میشده است و لیکن بعدها بیگلربیگی در ولایات دارای مقامی مستقل از مقام والی و حاکم و پایین تر از آنها بوده است. مقام بیگلربیگی در دوره های افشاریه و زندیه هم ردیف والی بود. در دوره قاجاریه نیز بیگلربیگی را پادشاه انتخاب می کرد، اما مقام او مستقل از مقام والی و حاکم بود و پایین تر از آن ها قرار داشت.

        در بسیاری از دوره های حکومتی، از اوایل عصر صفوی تا اواسط قاجار، غالباً میان بیگلربیگی و حاکم و نیز تقریباً میان بیگلربیگی و وزیر تفاوتی وجود نداشت.

        بیگلربیگی در مقام حاکم ایالت وظیفه فعالیت نظامی نیز داشت. اشتغال به این مقام را بیگلربیگی گری می گفتند. اصطلاح بیگلربیگی نشین به دومین بخش از تقسیمات کشوری، پس از ولایت، در دوره صفویه گفته می شد. ترکان عثمانی این مقام را بیلربی و ایرانیان میرمیران یا امیرالامرا می نامیدند.1

        در مشهد: در 2 فروردین 1289 شجاع الایاله که  با کفایت و کار آزموده بود به سمت بیگلربیگی معین گردید . 2

         

        رسته :بیگلربیگی
        منابع :

        1. لغت نامه دهخدا ؛ .دانشنامه آزاد پارسی؛ .ویکی پدیا

        2. روزنامه حبل المتین -  شماره روزنامه : 2 - جلد 14

        والیشجاع الایالهدوره صفویهمشهدامیرالامرابیلربینایب السلطنهصدراعظمشاه عباساصفهان
        ایجاد کننده :هانیه مشتاق
        Qr code
        امتیاز :10
        تعداد بازدید :276
        مطالب مرتبط
        بیگلربیگی
        ارزیابی
        امتیاز کسب شده در ارزیابی:
        ارزیابی این مورد: