• پنج شنبه،06 آذر 1399
  • ورود

       
      • نمایش محتوا
        نمایش تاریخچه
        کوچه ها و معابر




























































        1


        محله کشمیری ها


        به احتمال قوی، این محله در حدود نوقان بوده است، زیرا بیشتر اقلیت‌های ایرانی از قبیل مروی‌ها و بخارایی‌ها در نوقان می‌زیستند و هنوز هم در مشهد کسانی هستند که در نام خانوادگی‌شان کلمه کشمیری و یا انتساب به شهرهای خراسان بزرگ قدیم باقی مانده است


        2


        محله چاه نو


        این محله، در حدود خیابان تهران فعلی واقع بوده است. در لهجه مشهدی «چهنو» همان چاه نو است که بدون کسره اضافه و به اصطلاح به شکل اضافه مقطوع‌الحر تلفظ می‌شود و هنوز در همان خیابان تهران و نزدیک فلکه آب کوچه‌ای به نام کوچه چهنو باقی است و معلوم می‌شود در زمان خود، محله تازه تأسیسی محسوب می‌شده و بعد از احداث چاه یا منبع آب جدیدی به وجود آمده است. (بینش، 1355، 866) به این نکته هم باید توجه داشت که چون مشهد در اصل کم آب بود، احداث کاریز و قنات و چاه به منظور تأمین نیاز عمومی، کار مهمی تلقی می‌شده است. کما اینکه در بین هفت محله‌ای که صنیع‌الدوله به نقل از حافظ ابرو نام برده، در دو محله، نقش آب دیده می‌شود. وجود آب‌انبارهای بزرگ و عمیق که هنوز آثار آنها در گوشه و کنار شهر باقی مانده است، می‌تواند مؤید کمبود آب در مشهد باشد.


        3


        محله دستجرد


        این محله در شمال شرقی مشهد و در حدود نوقان بوده است. زیرا اراضی دستجرد در آنجاست و شاید شکل قدیمی‌تر آن دستگرد بوده که بعدها معرّب شده و به شکل دستجرد درآمده است. گـَرد و کـَرد تقریباً به معنی آباد است. و شاید به این مناسبت به آن دستگرد گفته‌اند که بعد از توسعه مشهد به زور بازو و کمک دست، آباد شده است. علاوه بر محلات فوق، محله کلیمیان و مسیحیان در محدوده جنوب غربی مشهد، در نزدیک دروازه ارگ وجود داشته که محل سکونت گروه‌های مسیحی بوده و کلیسای انجیلی مشهد در همین محله بنا شده است.


        4


        خیابان رضوی ها


        اراضی پیرامون این خیابان، متعلق به سادات رضوی بوده که بعداً بین سادات رضوی تقسیم شده است و خیابان رضوی نام گرفته است. این خیابان از ضلع شمالی بالاخیابان منشعب و به خیابان کاشانی متصل می‌گردد. از معابر حاشیه شمالی محله بالا خیابان


        5


        کوچه حوض لقمان


        این کوچه از از معابر حاشیه شمالی محله بالا خیابان و از جانب شرقی مسجد حوض لقمان به طرف شمال غرب، به داخل محله بالاخیابان منشعب می‌شده که پس از کشیده شدن خیابان شهید هاشمی‌نژاد (عشرت‌آباد)، خواجه‌ربیع و میدان شهداء، پیوستگی آن قطع شده امّا هنوز بخش انتهای کوچه آتش‌نشانی به نام کوچه حوض لقمان مشهور است. وجه تسمیه کوچه به دلیل وجود حوض آبی است که توسط یکی از افراد خیّر و متدیّن ساکن محل به نام لقمان احداث شده، کوچه به این نام معروف شده است.


        6


        کوچه بهره(بارو)


        این کوچه از معابر حاشیه شمالی محله بالا خیابان ضلع شمالی بالاخیابان به سمت شمال در نزدیکی فلکه دروازه قوچان منشعب می‌شود. از آن‌جا که این کوچه در کنار باروی (حصار) قدیم شهر احداث شده، لذا به نام کوچه بارو (باره) معروف شده که به تدریج به بهره تغییر یافته است.


        7


        کوچه یخدان


        این کوچه از ضلع شمالی محله بالاخیابان در جهت شمال منشعب و به خاطر وجود یخدان قدیمی که محل نگهداری یخ بوده، به این نام مشهور شده است.


        8


        کوچه سرآسیاب


        این کوچه از ضلع شمالی بالاخیابان در جهت شمال به داخل محله منشعب می‌شود. به خاطر اینکه در ابتدای این کوچه در مسیر نهر آب خیابان (بالاخیابان) آسیاب آبی وجود داشته که با فشار آب کار می‌کرده، به این نام مشهور شده است


        9


        کوچه یزدی آباد


        این کوچه از ضلع شمالی بالاخیابان، در جهت شمال به داخل محله منشعب می‌شود. به دلیل سکونت یزدی‌های مقیم مشهد در این کوچه، به نام کوچه یزدی‌آباد مشهور شده است.


        10


        کوچه آونگ(هاونگ)


        این کوچه از ضلع شمالی بالاخیابان در جهت شمال به داخل محله منشعب شده، و در حال حاضر به نام کوچه مهدی محمّدزاده معروف است و بر اساس نام‌گذاری شهرداری مشهد، توحید15 می‌باشد. عرض این کوچه حدود 2 متر و طول آن 180 متر می‌باشد. به دلیل اینکه در گذشته در پیرامون این کوچه ساکنان آن برای استفاده فصل زمستان، به آویزان کردن انگور مبادرت می‌نمودند، کوچه آونگ نامیده شده است.

        آونگ در واقع همان آویزان کردن خوشه‌های انگور با نخ به سقف و دیوار منازل است. البته عده‌ای معتقدند که در ابتدای کوچه، ‌هاونگ بزرگی وجود داشته و برای خُرد کردن گندم و حبوبات و تهیه بلغور گندم به ویژه به صورت نذری و غیره استفاده می‌شده، لذا به کوچه هاونگ نیز مشهور شده است. به هر حال نقل دوّم به یقین نزدیک‌تر است.


        11


        کوچه حمام حاجی رمضان


        این کوچه از ضلع شمالی بالاخیابان به داخل محله در جهت شمال منشعب شده و به کوچه یزدی‌آباد متصل می‌شود. به دلیل وجود حمام معروف حاجی رمضان در این کوچه که یکی از حمام‌های قدیمی است و در حال حاضر به کارگاه درب و پنجره فروشی تبدیل شده، به این نام معروف است.


         
         

        رسته :برخی از کوچه های شهر
        منابع :

        1. کتاب شناسایی و وجه تسمیه معابر،محلات و اماکن عمومی بافت قدیم شهر مشهد، دکتر محمد رحیم رهنما، اداره کل روابط عمومی و امور بین الملل شهرداری مشهد.با همکاری انتشارات سخن گستر،1390. ص 88-98

        محله کشمیری هامحله چاه نومحله دستجردخیابان رضوی هاکوچه حوض لقمانکوچه بهره(بارو)کوچه یخدانکوچه سرآسیابکوچه یزدی آبادکوچه آونگ(هاونگ)کوچه حمام حاجی رمضانمروی‌هانوقانخراسانخیابان تهرانچهنورضویخیابان کاشانیمحله بالاخیاباندروازه قوچان
        ایجاد کننده :صدیقه حاج طالبی
        Qr code
        امتیاز :10
        تعداد بازدید :37
        مطالب مرتبط
        کوچه ها و معابر
        ارزیابی
        امتیاز کسب شده در ارزیابی:
        ارزیابی این مورد: