• پنج شنبه،06 آذر 1399
  • ورود

       
      • نمایش محتوا
        نمایش تاریخچه
        کاروانسرای زنبورکچی ها

        «زنبورک، سلاح گرمی است بین توپ و تفنگ که غالباً در جنگ‌ها بر پشت شتر حمل می‌شده، گویند در جنگ‌های نادرشاه افشار هم استفاده شده است». (بیگی، 1366، 442 ـ441)

        فردی که وظیفه به کار ‌انداختن زنبورک را به عهده داشته «زنبورکچی» نامیده می‌شده است. محل نگهداری زنبورک‌ها و نگهداری چهارپایان که حمل آنها را انجام می‌دادند و همچنین تربیت زنبورکچی‌ها، زنبورکخانه نامیده می‌شد.

        «در مشهد تعداد زیادی کاروانسرا وجود داشته که بیشتر آنها همان طور که از اسمشان پیداست به گروه مسافرین خاصی تعلق دارد. تعداد مسافرینی که هر یک از این کاروانسراها می‌توانند بپذیرند، معمولاً بر اساس سنّت های ملّی محاسبه شده و از نظر کیفیت بهداشتی و آسایش توجه کمتری به آنها مبذول می‌شده است1 (خادمیان»، 1371، 130)

        کاروانسرای زنبورکچی‌ها در حاشیه شمالی پایین‌خیابان، شرق تکیه محمد علی‌خان و غرب کوچه حسنقلی واقع بود.  2

        از آنجا که زنبورک در دوره نادرشاه و همزمان با پایتختی مشهد در نبردها به صورت گسترده مورد استفاده بوده، احتمالاً کاروانسرای مزبور در بدو امر حکم پادگانی نظامی را برای استقرار زنبورکچی‌ها و متعلقات آنان داشته است. 1

        این سرا در دوره پهلوی اول از گونه سراهای علافی و زواری با ظرفیت پذیرش ۱۰۰ مسافر بود. 3

        دراین دوره  چند نفر در سرای زنبورکچی به تجارتپوست، روده، پشم، کرک و مو مشغول بودند وبرخی از حجره‌های سرا نیز به محل داد و ستد صندوق‌های آهنی سنگین ساخت روسیه اختصاص داشت.4

        قهوه‌خانه ابوالقاسم مخمل‌باف در این سرا واقع بود. مجرای فاضلاب سرا به ممر شاهی اتصال داشت.5

        رسته :کاروانسرای زنبورکچی ها
        منابع :
        1.  کتاب شناسایی و وجه تسمیه معابر، محلات و اماکن عمومی بافت قدیم شهر مشهد ، دکتر محمد رحیم رهنما، اداره کل روابط عمومی و امور بین الملل شهرداری مشهد.با همکاری انتشارات سخن گستر،1390: ص (210)
        2. مرکز اسناد کاخ گلستان، نقشه سال ۱۲۸۴ق مشهد؛ همان‌جا، نقشه سال ۱۲۸۶ق مشهد.
        3.  مدرس رضوی و دیگران, مشهد در آغاز سده چهارده خورشیدی. ص ۱۸۱ – ۱۸۴؛  Adamec, Historical Gazetteer of Iran. P 478.
        4. روزنامه آفتاب شرق، ش ۴۷۴ و ۴۷۸ (۱۷ آبان ۱۳۱۵)، ص ۱؛  ساکما، سند ۲۸۱۱۷/۲۹۳، ص ۱۶۰.
        5.   ساکما، سند ۲۸۳۵۳/۲۹۳، ص ۸۵؛ مرکز اسناد آستان قدس، سند ۶۹۸۱۴، ص ۲.
         
        سلاحنادرشاه افشارمحله پایین خیابانمشهدتکیه محمد علی‌خانکوچه حسنقلیپهلوی اولقهوه‌خانه ابوالقاسم مخمل‌باف
        ایجاد کننده :هانیه مشتاق
        Qr code
        امتیاز :10
        تعداد بازدید :8
        ارزیابی
        امتیاز کسب شده در ارزیابی:
        ارزیابی این مورد: