• پنج شنبه،06 آذر 1399
  • ورود

       
      • نمایش محتوا
        نمایش تاریخچه
        محله سراب

         

        کلمه سراب به معنی سرِآب یا اوّل قنات که منظور همان قنات سناباد است، می‌باشد. (صنیع‌الدوله، 1301، 339)1

        محله سراب  پس از محله نوغان قدیمی ترین محله مشهد است. سناباد یکی از قرا قدیمی هم جوار مشهد چون یکی از والیان توسی خراسان به نام حمید بن قحطبه در اراضی سناباد کاخ و باغی داشته که خلیفه هاون الرشید در سال 193 در آن دفن شده، ده سال بعد هم مامون حضرت رضا (ع) را در کنار پدرش به خاک سپرده، آن باغ هسته اولیه شهر جدید مشهد را تشکیل داده است. بعدها هم که سناباد و نوغان درهم آمیخته اند و به همه شهر «مشهد» گفته شده، اراضی سناباد به محله سراب شهرت یافته است.

        این محله به سبب ارتفاع بیشتر نسبت به نوغان و دیگر محلات شهر و هم قداستی که داشته از همان آغاز محله ای حکومتی شامل ارگ و اعیان نشین چهار باغ  و محل تجمع سادات و علما و بزرگان مشهد شده . منطقه واقع میان دروازه سراب تا حرم حضرت رضا و غرب محله نوغان محله سراب نامیده می شده که به باروی شهر هم متصل بوده است.2

         وجهه علمی-فرهنگی محله سناباد هم بارز بوده است، چنان که اغلب طبیبان، جراحان، و کسانی چون معلم، روزنامه نویس، کتابفروش، محرر و خوشنویس در این محله می زیسته اند.

        بدین سبب درصد نوکران و خدمت دولت و آستان قدس در این محله بالا، و رعایا و پیشه وران آن کم بوده است. همچنین باغ ها، حمام ها، و تکیه های محله سراب از درصد بالایی برخوردار بوده اما کاروانسراها و تیمچه های آن نسبت به دیگر محلات کمتر بوده است.

        خانه های اجاره ای این محله که عموماً توسط سران آواره ی وظیفه خوار افغانی و نوکران و عمال حکومتی اجاره می شده به شکل قابل ملاحظه ای بیشتر از خانه های اجاره ای دیگر محلات بوده است (22 خانه از 24 خانه) خانه های وقفی محله سراب نیز فراوان، اغنیاء آن بیشتر از حد متعارف و فقرایش کمتر بوده اند.3

         در این محله یک بازارچه و دروازه به نام محله یعنی سراب وجود داشته که در طرح توسعه فیزیکی شهر مشهد در سال های ۱۲۱۰ هجری شمسی تخریب شده است. محله سراب باری دیگر در سال ۱۳۱۰ هجری شمسی دست خوش تغییراتی می شود. با احداث خیابان ارگ ( امام خمینی کنونی) محله به دو بخش شرقی و غربی تقسیم می گردد و در نهایت با احداث خیابان و فلکه سعدی و خیابان دانشگاه، دیگر هویت یک پارچه محله بر هم زده می شود. در سال ۱۳۲۰ هجری شمسی خیابانی از میدان سعدی یا فلکه سرآب تا میدان ورزشی سعدآباد احداث شد که به نام سناباد نامگذاری شد.4

         
         

        رسته :محله سراب
        منابع :

        1.کتاب شناسایی و وجه تسمیه معابر،محلات و اماکن عمومی بافت قدیم شهر مشهد؛  دکتر محمد رحیم رهنما، اداره کل روابط عمومی و امور بین الملل شهرداری مشهد. با همکاری انتشارات سخن گستر،1390: 74

        2.کتاب نفوس ارض اقدس؛  زین العابدین میرزای قاجار؛ تصحیح و توضیح مهدی سیدی- مشهد: سگال، 58:1382    صاحب اثر: سازمان فرهنگی شهرداری مشهد

        3. کتاب نفوس ارض اقدس؛  زین العابدین میرزای قاجار؛ تصحیح و توضیح مهدی سیدی- مشهد: سگال، 64:1382    صاحب اثر: سازمان فرهنگی شهرداری مشهد

        4. دانشنامه مشهدالرضا

        سرابسنابادنوغانارگچهارباغحضرت رضا(ع)ماموندانشگاهسعدیبارویمشهد
        ایجاد کننده :هانیه مشتاق
        Qr code
        امتیاز :10
        تعداد بازدید :191
        مطالب مرتبط
        محله سراب
        ارزیابی
        امتیاز کسب شده در ارزیابی:
        ارزیابی این مورد: