• نمایش محتوا
        نمایش تاریخچه
        شایع

        موقعیت سیاسی


        روستای شایع (Shaye) از توابع دهستان تبادکان بخش مرکزی شهرستان مشهد می باشد.

        وجه تسمیه


        در گذشته به آن شایع پایین (Shaye-e Pain یا شایه (Shayeh)) هم می گفتند. شایع (Shaye) یک نام منحصر به فرد در جغرافیای سیاسی ایران است. تنها 2 روستا در ایران وجود دارد که در جاینام خویش از واژه «شایع» بهره جسته اند، که عبارتند از:

        1. شایع: از توابع دهستان تبادکان بخش مرکزی شهرستان مشهد استان خراسان رضوی

        2. بیت شایع: از توابه دهستان چنانه بخش فتح المبین شهرستان شوش استان خوزستان.


        در باره وجه تسمیه این آبادی چند دیدگاه وجود دارد: دیدگاه اول: شایه، بر وزن مایه، به معنی میوه باشد. (منبع 1) این روستا از قدیم الایام به خاطر آب و هوای معتدل و باغ های میوه اش شهرت داشته است و به همین دلیل نام قدیمی «شایه» را برای آن انتخاب کرده اند. دیدگاه دوم: در گویش سبزواری شایه (shaya) به مراسم شستشوی میت گفته می شود. (منبع 2) برخی بر این باورند که نام روستا از این مراسم مذهبی اخذ شده، که چندان منطقی به نظر نمی رسد. دیدگاه سوم: شایع (Shaye)، واژه ای عربی، به معنای فاش، آشکار، پراکنده، رایج، جاری، گسترده، منتشر، متداول، ساری، همه گیر، مورد قبول همه، مشهور می باشد. (منبع 3) اهالی بر این باورند که نام روستا از همان معنای شایع و آشکار و فاش و گسترده گرفته شده است. دیدگاه سوم: برخی از زبان شناسان معتقدند که یکی از معانی شایع، همان مشاع است و بهره ای که از حصه دیگران جدا نشده و این واژه کهن مبنای نامگذاری این روستای تاریخی شده است.

        تاریخچه


        روستای شایع از دهکده های قدیمی بلوک تبادکان مشهد است، که در روزگار صفویه بنیاد نهاده شده و مدارج ترقی و پیشرفت خود را در زمان افشاریه و زندیه طی کرده و در روزگار قاجاریه، به روستایی پر جمعیت، آباد و خوش آب و هوا تبدیل شده است. اغلب سفرنامه نویسان عصر ناصری در سفر خویش به خراسان، از این روستا به نیکی یاد کرده اند، چنان که هوتوم شیندلر نام آن را به شکل چاهش (Chahish) نگاشته (هر چند برخی از تاریخنگاران این انطباق را صحیح نمی دانند و از روستای دیگری به نام چاهش نام می برند) و در باره آن می نویسد: «چاهش: روستایی است واقع در 12 مایلی شمال شرق مشهد.» (منبع 4) در دوره قاجاریه روستای «شایه» از دو روستای «شایه سفلی» و «شایه علیا» تشکیل می شد، که روستای «شایع » کنونی با «شایه سفلی» انطباق دارد. محمدحسن خان اعتمادالسلطنه، وضعیت هر دو روستا در عصر ناصری (1300 - 1290 ق.) را چنین بیان می کند: «مزرعه شایه علیا: 28 خانه وار است. رعیتش متفرقه است. زراعتشان از رودخانه کشف رود است. باغات آنها از رود مزبور مشروب می شود و 2 نفر سوارهی کرد خوردایماق نوکر می دهند. هوایش معتدل است.» «مزرعه شایه سفلی: 40 خانه وار رعیت دارد از تاجیک و متفرقه. و از رودخانه کشف رود آب گرفته و مزروع خود را مشروب می نمایند. چون که در کنار رود است، هوایش مرطوبی است.» (کتابچه تبادکان، در «جغرافیا و نفوس خراسان در عصر ناصری»، 236-235) هسته اولیه آن در جنوب روستا و به صورت بسیار فشرده، کم وسعت و ارگانیک شکل گرفته و با افزایش جمعیت و مهاجرپذیری آن، اندک اندک بافت کالبدی آبادی در کنار هسته اولیه پدیدار گردید. مرحله نخست توسعه، در فاصله زمانی 1334 تا 1342 ، در شمال و جنوب روستا و به شکل پیوسته با هسته اولیه تحقق یافت و بناهای روستا در این بخش که از وسعت بسیاری برخوردار است، عمدتا نوساز و کم دوام بوده است. مرحله دوم توسعه، که در بازه زمانی اصلاحات ارضی تا پیروزی انقاب اسامی در مرکز آن انجام یافته، با واگذاری اراضی به روستائیان، چهره عمومی و بافت آن دچار تحول اساسی شده و عرصه منازل بزرگتر شده و استفاده از فرم و مصالح شهری و گرایش به ایجاد شبکه معابر منظم در این مرحله رواج یافته است. مرحله سوم توسعه، در چهار دهه اخیر به وقوع پیوسته، در جهت شمال شرق جنوب گسترش یافته و توسعه فیزیکی با واحدهای مسکونی نوساز و وسعت بسیار قطعات مسکونی توأم گشته است. این دهکده در حال حاضر به دلیل فاصله بسیار نزدیک با دو روستای همجوار خود (خلق آباد سفلی و شهید کامجو)، به یک واحد جغرافیای سیاسی واحد تبدیل شده است.

        موقعیت جغرافیایی


        این آبادی دشتی در موقعیت جغرافیایی 59 درجه و 38 دقیقه و 34 ثانیه طول شرقی و 36 درجه و 23 دقیقه و 13 ثانیه عرض شمالی واقع گردیده و ارتفاع نسبی آن در سطح دریا 905 متر است. این دهکده در 11 کیلومتری شمال شهر مشهد قرار گرفته است. آب و هوای آن معتدل خشک می باشد. (منبع 4)

        مساحت


        این روستا همراه با آبادی شهید کامجو 17 هکتار وسعت دارد. اهالی روستای شایع در 233 واحد مسکونی اقامت دارند. تراکم نسبی جمعیت در این دو دهکده، بر روی هم، 12/74 نفر در هر هکتار می باشد.

        جمعیت



        ترکیب سنی


          alt=  alt=

        نرخ رشد سالیانه


         alt=

        تاهل


         alt=  alt=

        سواد



        آموزش


         alt= alt=

        اشتغال


         alt=  alt= alt=

        بهره برداران حوزه کشاورزی


         alt=
         

        محلات


        چون سه روستای نزدیک به هم «خلق آباد سفلی»، «شایع» و «شهید کامجو»، در حال حاضر به یک واحد جغرافیای سیاسی تبدیل شده اند، هر روستا به عنوان محله ای از محلات سه گانه این روستای جدید شناخته می شوند.

        سازمان اداری


        این آبادی هم شورای اسلامی روستایی دارد و هم دهیاری.

        جاودانه های تاریخ



        1. علی فارغ دل دندانه: در 2 آذر 1345 در روستای شایع از توابع شهرستان مشهد چشم به جهان گشود. پدرش علی اکبر، کشاورزی می کرد و مادرش معصومه نام داشت. تا دوم ابتدایی درس خواند. سال 1363 ازدواج کرد. به عنوان پاسدار در جبهه حضور یافت. در 20 دی 1365 ، در سن 20 سالگی، با سمت آرپی جی زن در شلمچه بر اثر اصابت ترکش به شهادت رسید. پیکر او را در زادگاهش به خاک سپردند. (منبع 6)

        رسته :
        منابع :
        1.  برهان قاطع، 3/ 1239
        2. فرهنگ نامه بومی سبزوار، 343
        3. فرهنگ فارسی عین، 2/ 2011
        4. فرهنگ جغرافیایی خراسان، 271
        5. فرهنگ جغرافیایی آبادی های کشور، 32 /219
        6. فرهنگ اعلام شهدا استان خراسان رضوی، 2 /1213

         

        ایجاد کننده :اسما پهلوان مقدم
        Qr code
        امتیاز :0
        تعداد بازدید :37
        مطالب مرتبط
        شایع
        ارزیابی
        ارزیابی این مورد: