• نمایش محتوا
        نمایش تاریخچه
        کلاته قاضی

        موقعیت سیاسی


        روستای کلاته قاضی (Kalateh-ye Qazi) از توابع دهستان تبادکان بخش مرکزی شهرستان مشهد می باشد.

        وجه تسمیه


        تنها دو روستا در ایران به نام «کلاته قاضی» وجود دارد، که هر دوی آنها در تابعیت استان خراسان رضوی می باشند. این دوآبادی عبارتند از:

        1- کلاته قاضی: از توابع دهستان جلگه موسی آباد بخش مرکزی شهرستان تربت جام

        2- کلاته قاضی: از توابع دهستان تبادکان بخش مرکزی شهرستان مشهد.

        جاینام کلاته قاضی از دو جزء کلاته + قاضی تشکیل شده است:
        کلاته (Kalateh)، به معنای قلعه، قلعه یا دهی کوچک که بر بلندی ساخته باشند، دیه کوچک، مزرعه، مزرعه کوچک، مزرعه کوچک بدون قید پستی و بلندی، دهی که دکان داشته باشد، خانه محقر، قلعه مستحکم، حصار، خانه محق می باشد. (منبع 1؛منبع 2) در گویش خراسانی به کشتزار و مزرعه گفته می شود. (منبع 3)

        از 241 روستای ایران که با نام «کلاته» آغاز می شود، 55 کلاته در تابعیت شهرستان مشهد می باشند، که عبارتند از:

        1- بخش احمدآباد:

        1-1-دهستان پیوه ژن: کلاته نیزار، کلاته قنبر، کلاته نودرخت، کلاته گرگی، کلاته علی شو بالا، کلاته علی شو پائین، کلاته درخت جوز بالا، کلاته درخت جوز پائین، کلاته تاکور، کلاته رندر بالا، کلاه خلالای، کلاته فاسه زار، کلاته علی آباد، کلاته تنگل آغل، کلاته گمبی، کلاته کمیلی (کمالی)، کلاته پیر، کلاته خان نایب، کلاته ده دوست، کلاته امبوسان پائین، کلاته جوهر سفلی، کلاته شور، کلاته عباس آباد، کلاته سیداحمد.

        1-2-دهستان سرجام: کلاته یوسف زیارت.

        2-بخش مرکزی:

        2-1- دهستان تبادکان: کلاته تیموری، کلاته قاضی، کلاته حاج امیر.

        2-2-دهستان طوس: کلاته سیدعلی، کلاته برفی، کلاته ملاحسین، کلاته میرزا تقی، کلاته نوری.

        2-3-دهستان کارده: کلاته عرب ها.

        2-4- دهستان میان والیت: کلاته محمدباقر، کلاته حسن، کلاته قربان، کلاته علی، کلاته اسماعیل.

        2-5-دهستان کنویست: کلاته یزدی ها، کلاته چاپار قلعه، کلاته فیض آباد، کلاته سیدصادق.

        2-6-دهستان درزآب: کلاته چشمه علیمو.

        3-بخش رضویه:

        3-1-دهستان آبروان: کلاته سیدا.

        3-2-دهستان پائین والیت: کلاته میرزاخانی، کلاته یعقوبی، کلاته عبدل، کلاته قدم، کلاته حاج لی، کلاته حاجی نظر، کلاته کاریزنو، کلاته قلی، کلاته منار.

        3-3-دهستان میامی : کلاته حاجی قربان.

        کلاته قاضی، به معنای مزرعه ای است که متعلق به شخصی به نام یا عنوان اداری «قاضی» یا طایفه قاضی می باشد.

        تاریخچه


        کلاته قاضی، از مزارع قدیمی شهرستان مشهد است که نزدیک به 200 سال قدمت دارد و در اوایل دوره قاجاریه احداث شده و با آهنگ رشد اندک و تدریجی، توانسته است به حیات سیاسی خویش ادامه دهد. محمدحسن خان اعتمادالسلطنه، وضعیت این روستا در عصر ناصری (1300-1290ق.) را چنین بیان می کند: «مزرعه حصار شهاب و کلاته قاضی: قدیم النسق است. 20 خانه وار جمعیت دارد از متفرقه. بهاری کرد در آن جا سکنا دارند. دو رشته قنات دارد که طولش و کشش هر کدام نیم فرسنگ است و زراعت و باغات خود را مشروب می سازند. هوایش معتدل است.» (منبع 4)

        هسته اولیه آن که 36% سطح روستا را به خود اختصاص داده است، در مرکز آن شکل گرفته است. در این محدوده انتظام بصری به لحاظ نحوه چیدمان توده های قطعات مسکونی به چشم نمی خورد. تعداد قطعات مسکونی محدود بوده و تعدد واحدهای مسکونی به دلیل حضور خانوارهای گسترده در این محدوده ازآبادی است. کاربری شاخص آن حمام قدیمی و مخروبه دهکده است.

        مرحله نخست توسعه، با لغو نظام ارباب و رعیتی و واگذاری زمین ها و اراضی روستا به روستائیان، در فاصله زمانی اصلاحات ارضی تا پیروزی انقلاب اسلامی و همراه با ساخت و ساز واحدهای مسکونی و همچنین کاربری های آموزشی و مذهبی بوده است.

        در مرحله دوم روستا، که در ساله ای پس از انقلاب انجام یافته، با الحاق بخشی از اراضی روستای «امرغان»، به دلیل پیوستگی آن به آبادی «کلاته قاضی»، چهره روستا و اراضی مزروعی آن را با تغییرات عمده مواجه ساخته است.

        موقعیت جغرافیایی


        این آبادی دشتی در موقعیت جغرافیایی 59 درجه و 35 دقیقه و 50 ثانیه طول شرقی و 36 درجه و 24 دقیقه و 42 ثانیه عرض شمالی واقع گردیده و ارتفاع نسبی آن از سطح دریا 972 متر است. این دهکده در 8 کیلومتری شمال شهر مشهد و شمال جاده مشهد به توس قرار گرفته است. آب و هوای آن معتدل خشک می باشد. (منبع 5)
         alt= alt= alt=

        مساحت


        این روستا 5 هکتار وسعت داشته و اهالی آن در 22 واحد مسکونی اقامت دارند. تراکم نسبی جمعیت در آن 6/ 25 نفر در هر هکتار می باشد.
         

        جمعیت



        ترکیب سنی


          alt=  alt=

        نرخ رشد سالیانه


         alt=

        تاهل


         alt= alt=

        سواد


         alt= alt= alt=

        آموزش


         alt= alt=

        اشتغال


         alt= alt= alt=

        بهره برداران حوزه کشاورزی


         alt=
         

        اماکن مذهبی


        این آبادای دارای یک باب مسجد است که 250 متر مربع وسعت دارد.

        گویش و مذهب


        اهالی آن به زبان فارسی سخن گفته و پیرو مذهب تشیع اثنی عشری می باشند.

        سازمان اداری


        این آبادی هم شورای اسلامی روستایی دارد و هم دهیاری.

        رسته :کلاته قاضی
        منابع :
        1. فرهنگ فارسی معین، 3/ 3014
        2. برهان قاطع، 3/ 1667
        3. فرهنگ گویشی خراسان بزرگ، 239
        4. کتابچه تبادکان، در «جغرافیا و نفوس خراسان در عصر ناصری»، 237
        5. فرهنگ جغرافیایی آبادی های کشور، 32/ 318

         

        ایجاد کننده :اسما پهلوان مقدم
        Qr code
        امتیاز :0
        تعداد بازدید :26
        مطالب مرتبط
        کلاته قاضی
        ارزیابی
        ارزیابی این مورد: