• پنج شنبه،06 آذر 1399
  • ورود

       
      • نمایش محتوا
        نمایش تاریخچه
        کنوگرد

        موقعیت سیاسی


        روستای کنوگرد (Kanugerd) از توابع دهستان تبادکان بخش مرکزی شهرستان مشهد می باشد.

        وجه تسمیه


        در گذشته به آن گنوگرد (Ganugerd) یا کنه گرد (Kaneh Gerd) و کنوجرد (Kanujerd) هم می گفتند.

        جاینام (کنو گرد) در جغرافیای سیاسی ایران منحصر به فرد می باشد و از دو جزء کنو/ گنو/

        کنه + گرد تشکیل شده است. درباره وجه تسمیه این آبادی چند دیدگاه وجود دارد:

        دیدگاه اول: برخی از جغرافیدانان این روستا را همان کنوگرد مرو می دانند که در عربی به آن «جنوجرد» گفته شده و درباره اش آورده اند:

        «جنوجرد: و آن از دیه های مرو و در ۵ فرسنگی آن واقع است. دارای بازاری است بزرگ و بناهای عالی و مسجدی عظیم و باغستان ها. گروهی از دانشمندان بدان منسوبند.» (الانساب سمعانی، 98/2؛ معجم البلدان،133/2)

        این دیدگاه به دلیل آن که فاصله این روستا تا شهر ماری (مرو کنونی) در جمهوری ترکمنستان بیش از ۳۰ کیلومتر (۵ فرسنگ) است، قابل قبول نمی باشد.

        جزء دوم این جاینام (گرد) است. گرد (gerd) در زبان پارسی به معانی مختلفی آمده است، از جمله: خاک، خاک برانگیخته، گردیدن، چرخ زدن، گردان، گردنده، گردون، فلک، آفتاب، بوی خوش، نفع، فایده، عکس، غم و اندوه، شادی، برق، ابریشمینه، مدور، حوالی و اطراف، خرگاه.

        معنای دیگری که در ریشه شناسی جاینام ها کاربرد دارد، گرد به معنای شهر است، که در نام واژه های باستانی مانند سیاوش گرد، دستگرد، یزدگرد،  فرهادگرد، بلاشگرد (ولاشگرد)، که عمدتا دارای ریشه اساطیری و اشکانی دارند، پس از نام های خاص (= پادشاهان و شاهزادگان یا پهلوانان) آمده و به معنای شهری است که به دستور آن فرد ساته شده باشد.

        دیدگاه دوم: این نام واژه پارسی برگرفته از یک عارضه جغرافیایی (باتلاق یا چشمه آب معدنی یا آب بندان) است. چون گنو (ganu) به معنای گرداب، نقطه ای از بلندی که آب از شکاف آن بیرون زند، باتلاق، آب معدنی گوگرددار که خاصیت درمانی دارد، آب بندان می باشد. (فرهنگ واژگان تبری، 1790/3)

        دیدگاه سوم: کنو (Kanu) در زبان فارسی به معنای (بنگ) است و کنودان یعنی شاه دانه (تخم بنگ). (برهان قاطع، 1713/3) در گویش خراسانی (کنو) به معنای شاهدانه می باشد. (فرهنگ گویشی خراسان بزرگ، 246) کنوگرد هم می تواند به معنای جایگاه کشت بنگ و شاهدانه باشد.

        کنو (Kanow) به معنی کنف هم می باشد. (فرهنگ فارسی معین، 3103/3)

        کنف، گیاهی است از تیره پنبرکیان که مانند کتان از الیاف آن جهت تهیه طناب و گونی و پارچه های ضخیم استفاده می کنند. به آن شاهدانه مصری و شاهدانه صحرایی هم می گویند.

        تاریخچه


        کنوگرد یا کنوجرد، از دهکده های قدیمی بلوک تبادکان است، که در روزگار صفویه بنیاد نهاده شده و مدارج ترقی و پیشرفت خود را در زمان افشاریه و زندیه طی کرده و در روزگار قاجاریه، به روستایی پر جمعیت، آباد و خوش آب و هوا تبدیل شده است.

        چنان که محمدحسن خان اعتماد السلطنه، وضعیت این روستا در عصر ناصری (1300-1290 ق.) را چنین بیان می کند:

        (مزرعه کنوجرد: ۲۵ خانه وار است از طایفه کرد خوردایماق و از رودخانه کشف رود مزروع خود را مشروب می سازند و ۵ نفر سوار از طایفه مزبور نوکر می دهند و هوایش معتدل است.) (کتابچه تبادکان)

        یک ربع از شش دانگ این روستا وقف آستان قدس رضوی می باشد. (شمس الشموس، 493) در طومار علیشاهی میزان این وقف چنین ثبت شده است: (مزرعه کنوجرد بلوک تبادکان: ۷ زوج. نقد: ۳ قران. جنس: ۳۰ خروار.) (طومار علیشاهی، 19)

        روستای کنوگرد، به دلیل برخورداری از شرایط مناسب جغرافیایی و آب و هوای معتدل و زمین حاصلخیز توانست به یکی از کانون های مهم جمعیت ثابت روستائیان بومی تبدیل شود و دوره پیشرفت تدریجی خود را از یک بافت سنتی پیوسته و با استفاده از مصالح و سبک معماری سنتی شمال خراسان آغاز نمود تا به عنوان یک روستای پرجمعیت به تکیه گاه امن ساکنان خویش مبدل گردد.

        هسته اولیه آن که در دهه نخست قرن چهاردهم هجری در پیرامون محدوده کنونی آبادی شکل گرفته، دارای بافتی قدیمی، پیوسته و ارگانیک بوده است.

        مرحله نخست توسعه، در بازه زمانی ۱۳۳۰ تا ۱۳۴2 و متصل به هسته اولیه گسترش یافته است. در این مرحله، شبکه معابر به صورت ارگانیک و نامنظم با عرض های متفاوت، قطعات مسکونی را به شکل نامنظمی در حاشیه خود پذیرا شده اند و واحدهای مسکونی نیز عمدتا مرمتی و بعضا بادوام و با استفاده از مصالح سنتی چوب و گل ساخته شده اند.

        مرحله دوم توسعه، از اصلاحات ارضی تا پیروزی انقلاب اسلامی انجام یافته و به دلیل لغو نظام ارباب و رعیتی و واگذاری اراضی مسکونی و زراعی به روستائیان، گرایش به ساختن مساکن وسیع تر و بهره گیری از فرم و مصالح شهری و گاه دو طبقه شدت یافته است.

        مرحله سوم توسعه، که در چهار دهه اخیر به وقوع پیوسته، واحدهای مسکونی با مصالح بادوام و تبعیت از معماری مدرن شهری ساخته شده است.

        موقعیت جغرافیایی


        این آبادی دشتی در موقعیت جغرافیایی ۵۹ درجه و ۴۰ دقیقه و صفر ثانیه طول شرقی و ۳۶ درجه و ۲۳ دقیقه و صفر ثانیه عرض شمالی واقع گردیده است. آب و هوای آن معتدل خشک می باشد.
         
         alt= alt=

        مساحت


        این روستای بسیار کوچک تنها 2/5 هکتار وسعت داشته و اهالی آن در ۱۰ واحد مسکونی اقامت دارند. تراکم نسبی جمعیت در آن 11/6 نفر در هر هکتار می باشد.
         
         

        جمعیت



        ترکیب سنی


          alt=  alt=

        نرخ رشد سالیانه


         alt=

        تاهل


         alt=  alt=

        سواد



        آموزش


         alt= alt=

        اشتغال


         alt=  alt=
         

         


        سازمان اداری


        این روستا نه شورای اسلامی روستایی دارد و نه دهیاری.

         
         

        رسته :کنوگرد
        منابع :
        1. (Menasce, Pierre Jean de. Shkand - Gumanik Vicar, texte pazand pehlevi transcrit, traduit et commente. Fribourg, 1945, P. 266)
        2. فرهنگ زبان پهلوی، 36
        3. برهان قاطع، 2/1
        4. (Horn GNE 4, id. NPSSpr. 50, Nyberg Man. Phl. Eilers MSS 45/1985 23f)
        5. (Boyce MMPP 4, Durkin-Meisterernst DMMPP 7)
        6. ( Gharib SD 192,203 )
        7. mac Kenzie ac.ir. 10/1976
        8. مجمع الفرس، ۳۳
        9. henning fkhwd 6
        10. Asatrian - Livshits Kurdica 82
        11. ۹۷gr..Hubschmann Arm
        12. فرهنگ ریشه شناختی زبان فارسی، 1/3-4
        13. وجه تسمیه شهرهای ایران، ۱۸
        14. فرهنگ فارسی معین، 4/4286
        15. شرح حال رجال سیاسی و نظامی ایران،(1/158-159)
        16. علی مؤتمن، تاریخ آستان قدس، 140
        17. مشاهیر مدفون در حرم رضوی، 44/3-46
        18. نگاهی به تاریخ و جغرافیای شهرستان کاشمر، ۲۹۹
        19. فرهنگ جغرافیایی آبادی های کشور، ۳۲/19
        20. فرهنگ واژه های اوستا
        21. واژه نامه پازند  
        ایجاد کننده :اسما پهلوان مقدم
        Qr code
        امتیاز :0
        تعداد بازدید :36
        مطالب مرتبط
        کنوگرد
        ارزیابی
        ارزیابی این مورد: