• نمایش محتوا
        نمایش تاریخچه
        گراب

        موقعیت سیاسی


        روستای گراب (Garab) از توابع دهستان تبادکان بخش مرکزی شهرستان مشهد می باشد.

        وجه تسمیه


         


        ۱۵ روستا به نام «گراب» در ایران وجود دارد که عبارتند از:

        1. گراب: از توابع دهستان کوه همائی بخش رود آب شهرستان سبزوار استان خراسان رضوی

        2. گراب: از توابع دهستان تبادکان بخش مرکزی شهرستان مشهد استان خراسان رضوی

        3. گراب: از توابع دهستان بازفت بالا بخش بازفت شهرستان کوهرنگ استان چهارمحال و بختیاری

        4. گراب: از توابع دهستان جاوید ماهوری بخش مرکزی شهرستان ممسنی استان فارس

        5. گراب: از توابع دهستان جرستان بخش بالا طالقان شهرستان طالقان استان البرز

        6. گراب: از توابع دهستان چغین شمالی بخش چغین شهرستان رودان استان هرمزگان

        7. گراب: از توابع دهستان مدرس بخش مرکزی شهرستان شوشتر استان خوزستان

        8. گراب: از توابع دهستان طیبی سرحدی غربی بخش چاروسا شهرستان کهگلویه (دهدشت) استان کهگیلویه و بویراحمد

        9. گراب: از توابع ده پیر شمالی بخش مرکزی شهرستان خرم آباد استان لرستان

        10. گراب خوشادول: از توابع دهستان شوهان بخش مرکزی شهرستان ملکشاهی استان ایلام

        11. گراب سفلی: از توابع دهستان دولت آباد بخش مرکزی شهرستان روانسر استان کرمانشاه

        12. گراب علیا: از توابع دهستان دودانگه بخش مرکزی شهرستان بهبهان استان خوزستان

        13. پاکل گراب: از توابع دهستان علی شروان بخش سیوان شهرستان ایلام استان ایلام

        14. خطین گراب: از توابع دهستان رودپیش بخش مرکزی شهرستان فومن استان گیلان

        15. کنه گراب: از توابع دهستان چینی جان بخش مرکزی شهرستان رودسر استان گیلان


        درباره وجه تسمیه این آبادی دو روایت وجود دارد:

        دیدگاه اول: نام روستا از چشمه گراب گرفته شده است. این چشمه از نظر اهالی کهنسال روستا نظر کرده بوده و گاه به آن چشمه مولا علی هم می گفتند. در حال حاضر، این چشمه خشک شده و فقط آثاری از آن باقی مانده است.

        گر (gar) به معنای سر بی مو، کچل و بیماری کچلی است که در عربی جرب و در زبان ترکی قوتور گفته می شود. (منبع 1; منبع 2) در مجموع گراب به چشمه آب معدنی گرگرد دار اطلاق می شود.

        دیدگاه دوم: ابراهیم دهگان بر این باور است که: لغت گر در اوستا مکرر آمده، به معنی کوه است (منبع 3؛ منبع 1;منبع 4) و گاهی هم آن را گری می گویند. کیومرث پهلوان یا پادشاه نامی تاریخ داستانی ایران به نام گرشاه موصوف گردیده، یعنی پادشاه کوه.
        دومین عضو این لغت «واو» مخفف یا محرف آب قرار گرفته، جمع لغت به معنی آب با رود کوهستانی. (منبع 5)

        دیدگاه سوم: گراب (garab) در پارسی باستان به معنای پوسیان، زهار، رحم و بچه دان می باشد.

        (منبع 4) این آبادی در گذشته دارای اقتصاد شبانی بوده و نام آن نیز از یک واژه منسوب به چهار پایان مشتق شده است.

        دیدگاه چهارم: برخی بر این باورند که این روستا، همان گوراب است که: «نام شهری بوده به خراسان... گویند از شهر مرو تا آن جا ۱۴ روز راه مسافت دارد.» (منبع 6؛ منبع 7)

        نام این جا ینام که در پارسی از دو واژه گور با گبر (زردشتی) و آب تشکیل شده و یکی از ماندگاه های زردشتی خراسان باستان به شمار می آمده، در آغاز گوراب (Gurab) و سپس به مرور گراب (Gorab) و سپس به گراب (Garab) تبدیل شده است.

        تاریخچه


        این روستا در اوایل دوره صفویه و حتی پیش از آن، در قسمت شمال روستای کنونی که از آب قنات قدیمی و چشمه آب معدنی گراب چندان فاصله ای نداشته است، ساخته شده و در آغاز به آن گرماب می گفته اند، که به مرور زمان به گراب تغییر نام یافته است.

        نام آن در وقف نامه اولادی سروقدی (متعلق به سال ۱۰۷۹ق.)، به شکل مزرعه چهار گواره که در زیر مزرعه مهنار و گراب واقع است، بالتمام، که وقف آستان قدس رضوی گردیده، ثبت شده است. (منبع 8)

        محمدحسن خان اعتمادالسلطنه نام آن را به شکل «گراب» نگاشته و وضعیت این روستا در عصر ناصری (۱۳۰۰-۱۲۹۰ق.) را چنین بیان می کند:

        «مزرعه گرماب و در آبد: قدیم النسق است. ۲۰ خانه وار جمعیت دارد از متفرقه و تاجیک و هراتی. دو رشته قنات دارد که باغات و زراعت خود را مشروب می سازند. هوای معتدل است.(منبع 9)

        روستا به تدریج در جهت جنوب و شرق هسته اولیه گسترش یافت و در مرحله دوم توسعه که در جهت شرق و در طول دوره اصلاحات ارضی تا پیروزی انقلاب اسلامی صورت گرفت، معابری با ساخت ارگانیک که یک سوم بافت کنونی آبادی را به خود اختصاص داده است، پدید آمد.

        افزایش جمعیت سبب توسعه کمی واحدهای مسکونی در دو جهت شرق و شمال دهکده در سال های اخیر شده، که با آن که ترکیبی از معماری سنتی و معماری شهری است، اما فاقد هدف گذاری مشخصی در شبکه معابر و تأمین نیازهای آن می باشد.

        موقعیت جغرافیایی


        این آبادی دشتی در موقعیت جغرافیایی ۵۹ درجه و ۳۹ دقیقه و ۱۲ ثانیه طول شرقی و ۳۶ درجه و ۲۳ دقیقه و ۵۹ ثانیه عرض شمالی واقع گردیده و ارتفاع نسبی آن از سطح دریا ۹۸۱ متر است. این دهکده در ۱۵ کیلومتری شمال شهر مشهد قرار دارد. آب و هوای آن معتدل خشک می باشد. (منبع 10)

        مساحت


        این روستا ۸ هکتار وسعت داشته و اهالی آن در ۲۲ واحد مسکونی اقامت دارند. تراکم نبی جمعیت در آن 5 /8 نفر در هر هکتار می باشد.

        جمعیت



        ترکیب سنی


          alt=  alt=

        نرخ رشد سالیانه


         alt=

        تاهل


         alt= alt=

        سواد


         alt= alt= alt=

        آموزش


         alt= alt=

        اشتغال


         alt=  alt= alt=

        گویش و مذهب


        اهالی آن تماما از طایفه خاوری و شیعه مذهب و فارس زبان هستند.

        اماکن مذهبی


        این آبادی دارای یک باب مسجد نوساز در مرکز روستا می باشد که ۵۳۶ متر مربع وسعت دارد.

        سازمان اداری


        این آبادی دارای شورای اسلامی روستایی می باشد، اما دهیاری ندارد.

        رسته :گراب
        منابع :
        1. فرهنگ فارسی معین 3211/3
        2. برهان قاطع 1779/3
        3. فرهنگ زبان پهلوی 212
        4. واژه نامه پازند 279
        5. گزارش نامه با فقه اللغه ایرانی،219
        6. برهان قاطع 1851
        7. جغرافیای تاریخی بروجرد، ۵۲
        8. بیست وقف نامه از خراسان، ۱۲۳
        9. کتابچه تبادکان، در جغرافیا و نفوس خراسان در عصر ناصری، ۲۳۸
        10. فرهنگ جغرافیایی آبادی های کشور32 /334

         

        ایجاد کننده :اسما پهلوان مقدم
        Qr code
        امتیاز :0
        تعداد بازدید :37
        مطالب مرتبط
        گراب
        ارزیابی
        ارزیابی این مورد: