• پنج شنبه،06 آذر 1399
  • ورود

       
      • مشاهده محتوای ویکی
        نمایش محتوا
        نمایش تاریخچه
        باغ رضوان

        باغ رضوان ( بخشی از  قبرستان قتلگاه ) جزئی ازباغ حمید بن قحطبه بوده که حضرت امام رضا (علیه السلام) هنگام ورود به سناباد در این قسمت ساکن شدند. برخی منابع وسعت باغ را حدود یک میل در یک میل نوشته‌ اند. . اعتمادالسلطنه، وزیر ناصرالدین‌شاه قاجار، در حدود سال 1300ه.ق نوشته است : «در وسط قبرستان، خانه‌ای‌ است معروف به «تکیه بکتاشی‌ها» و گویند که آنجا همان خانه حمیدبن‌قحطبه بوده که حضرت رضا(ع) هم در آنجا منزل داشته‌اند. در آن حجره‌ای نیز هست که داخل آن سنگ سفیدی بر دیوار آن  نصب شده که جای پایی در آن رسم شده است. این هر دو سنگ، زیارتگاه است.»1


        پس از احداث فلکه پیرامون حرم (در سالهای 1308 تا 1312 خ) و خیابان طبرسی، قبرستان مزبور تسطیح شده و بعدا در بخشی از آن صحنی به نام رضوان احداث گردیده (موتمن215) که در مشهد به باغ رضوان شهرت یافته است. نوشته اند که زمین غسلگاه مشهد را حضرت رضا(ع) از محل اجرت کتابت قرآن کریم خریده ووقف بر قبور مومنین ومومنات کرده است. ظاهرا همین گورستان پس از قتل عام مردم مشهد توسط لشکریان عبدالمومن خان ازبک در سال 997 قمری ودفن اجساد ایشان در محل غسلگاه، به قتلگاه شهرت یافته است.2

        افراد مطلع نقل کرده اند که قسمتی از قبرستان داخل فلکه سابق شد و قسمت باقی مانده آن محصور و دیواری بلند اطراف آن کشیده شد و به صورت باغی درآمد. باغ‌ رضوان در میدان شمالی، بین کوچه تکیه حاج‌آقاجان و خیابان طبرسی، در سال 1310خورشیدی ساخته شد. در سال های 1308 تا 1312 که محمد ولی‏ خان اسدی تولیت باغ رضوان را بر عهده گرفت، نام" باغ رضوان" را متصدیان آن زمان آستانه روی این مکان گذاشتند و هیچ سابقه تاریخی ندارد. از آن به بعد مأموران محیط قبرستان را مسطح و درختانی در آن جا غرس کردند و آن را به باغ بزرگ و زیبایی تبدیل کردند. سپس باغ را در اختیار وزارت فرهنگ آن زمان قرار دادند و فرهنگ خراسان در آن جا دبستانی به نام دبستان غزالی ساخت و کودکان در آن جا درس می‏ خواندند.

        مرحوم حاج میرزا حسین فقیه سبزواری، از علمای بزرگ و محترم مشهد مقدس در حدود سال های 1340 تصمیم گرفتند قبرستان را بار دیگر احیا کنند و به دفن اموات اختصاص دهند. برای همین با مقامات آستان قدس مذاکره کردند و رضایت مسئولان آستانه‏ ی مقدسه را جلب نمودند و با قرار‌دادی که با آستان قدس بستند کار را شروع کردند. طرحی بزرگ به صورت یک صحن تهیه و به نام صحن رضوان پایه‏ ریزی شد. نقشه آن مانند صحن نو و صحن کهنه بود و در طبقه اول حجرات متعددی برای دفن اموات درنظر گرفته شد و طبقه دوم هم به طلاب علوم دینی اختصاص یافت. در چهار طرف یک ایوان بلند در وسط مانند ایوان‏ های صحن کهنه ساخته شد و بنای اصلی آن پایان یافت. حجره ‏های طبقه زیر را به ثروتمندان و متمکنین واگذار کردند، آن‏ها با خرج خود حجره ‏ها را ساختند. در وسط صحن هم قبرهای چند طبقه ساخته شد و اموات را در آن جا دفن می‏کردند.

        بعد از اینکه شهرت مقبره باغ رضوان در همه جا پیچید، ثروتمندان یکی پس از دیگری آمدند و تمام حجره‏ ها را گرفتند و برای خود و خانواده‏ هایشان مقبره اختصاصی تهیه کردند و نام خود را هم بالای حجره ‏ها نوشتند.

        سال 1353در طرح توسعه حرم حضرت رضا(ع)، حجره‌ها و غرفه‌های گورستان هم تخریب و به فضای سبز تبدیل شد. سپس در بخشی از آن، صحنی به نام رضوان احداث شد که در مشهد به باغ رضوان شهرت یافت. در گورستان قتلگاه، شخصیت‌ها و عالمان بسیاری مانند شیخ طبرسی صاحب تفسیر مجمع البیان، شرف‌الدّین‌ابوطاهر قمی وزیر(مدفون در قرن ششم هجری)، سید فخرالدین (مشهور به قبرسبز، مدفون در قرن هشتم)، علی‌شاه افشار (برادرزاده و جانشین نادرشاه، مدفون در قرن دوازدهم)، آیت‌ا... فقیه سبزواری، فاضل بسطامی(در سده اخیر) و سید احمد کبیر(از اصحاب بزرگ حضرت رضا(ع)) به خاک سپرده شده‌اند.
        1






        رسته :باغ رضوان
        منابع :

        1.سایت فرهنگی تبلیغی حرم مطهر

        2. کتاب سیمای تاریخی-فرهنگی شهرمشهد ، مهدی سیدی با همکاری اشرف السادات میرکمالی-سازمان فرهنگی-1382: ص (85)

        قبرستان قتلگاهحمید بن قحطبهحضرت امام رضا (علیه السلام)سناباداعتمادالسلطنهغسلگاهقتلگاهدبستان غزالیحاج میرزا حسین فقیه سبزواریشیخ طبرسیسید فخرالدینقبر سبزعلی‌شاه افشارفاضل بسطامیسید احمد کبیررضوان
        ایجاد کننده :هانیه مشتاق
        Qr code
        امتیاز :7
        تعداد بازدید :286
        مطالب مرتبط
        باغ رضوان
        ارزیابی
        امتیاز کسب شده در ارزیابی:
        ارزیابی این مورد: