• پنج شنبه،26 فروردین 1400
  • ورود

       
      • نمایش محتوا
        نمایش تاریخچه
        نظمیه

        زمانی که آغامحمدخان قاجار، تهران را دار الخلافه سرزمین ایران قرار داد قاسم خان دولو (قاجار) را با صد تفنگچی به کوتوالی (قلعه بانی) حکومت تهران گماشت. در واقع قاسم خان دولو را نخستین رییس شهربانی در ایران می دانند. در آن دوره انتظامات داخل تهران به عهده قراولخانه بود و در قراولان عده ای از سربازان قشون انجام وظیفه می کردند.

        سابقه ایجاد تشکیلات نظمیه به شکل نوین (شهربانی) جهت تامین و حفظ امنیت، به اوایل دوره ناصری باز می گردد. پیش از تشکیل نظمیه، نظم و امنیت شهر‌ها به عهده داروغه بود که زیر نظر اداره‌ای به نام « دیوان بیگی » ( اداره حکومتی یا فرمانداری ) که در رأس آن بیگلر بیگی ( فرماندار حاکم ) قرار داشت، انجام وظیفه می‌‌کرد و واحدهایی که در اختیار داروغه بود، محتسب، شحنه، گزمه، شبگیر، نامیده می‌شدند. 1


        نخستین صدراعظم ناصرالدین شاه میرزا تقی خان امیرکبیر چون به ارزش و اهمیت امنیت واقف بود قدم اول را در راه ایجاد و حفظ شهرها و راهها برداشت. نخستین اقدامش تاسیس " سازمان خفیه " بود. امیر برای امنیت شهر تهران دستور داد چند قراولخانه در خیابان ها وکوچه های شهر بنا کنند. پس از امیر کبیر میرزا حسین خان سپهسالار اعظم ، با به کارگیری تعدادی سرباز جهت امنیت شهر، مجددا قراولخانه های زمان امیرکبیر را فعال نمود. عنوان " نظمیه "  را نخستین بار او به کار برد و اداره امور امنیتی شهر را به عهده وزارت داخله گذاشت، در این زمان ریاست نظمیه تهران را محمد علیخان به عهده داشت. 2


        در دوره ناصرالدین شاه اداره محابس و زندان‌های کشور هم (به ویژه در پایتخت) در اختیار نظمیه قرار گرفت. شعبات و دوایر نظمیه، به تدریج علاوه بر تهران در برخی شهرهای مهم کشور نیز تشکیل شد که در مقیاسی کوچک‌تر‌‌ همان وظایف نظمیه پایتخت را عهده‌دار بودند.3

        رسته :نظمیه
        منابع :

        1. تاریخ ایرانی

        2. موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران

        3.موسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی

        داروغهمحتسببیگلر بیگیسازمان خفیهقاسم خان دولوقاجارشهربانیدوره ناصریناصرالدین شاهامیرکبیرسپهسالار اعظممحمد علیخان
        ایجاد کننده :هانیه مشتاق
        Qr code
        امتیاز :10
        تعداد بازدید :28
        مطالب مرتبط
        نظمیه
        ارزیابی
        امتیاز کسب شده در ارزیابی:
        ارزیابی این مورد: