• نمایش محتوا
        نمایش تاریخچه
        انجمن معدلت رضوی

        انجمن معدلت رضوی پایه و اساس انجمن ایالتی و در واقع هسته اولیه مشروطه طلبان در مشهد بوده است.  بعد از رسیدن خبر موافقت علمای نجف با مشروطه، شیخ ذبیح الله مجتهدی قوچانی به فکر تشکیل انجمن به منظور حمایت از مشروطه در مشهد افتاد که ابتدا طرح آن را با شیخ حبیب الله مجتهد مطرح و بعد از کسب حمایت، آن را با سید اسدالله قزوینی نیز در میان نهاد که با موافقت وی نیز روبرو شد.

        اعضای انجمن مرکب از تجار و روحانیانی مانند حاج محمد صادق مغازه، رضا یوسف عمواغلی، حاج سید حسین خرازی و شیخ علی اصغر تهرانیان، شیخ محمد کاظم تهرانیان، رکن التجار، صدرالعلما و... بود که جلسات ابتدا در منزل رکن التجار در کوچه شیخ محمد تقی بجنوردی و سپس در منزل حاج سید صادق مغازه در کوچه حوض نو تشکیل می شد.

        همزمان با انعقاد فرمان مشروطیت، در خراسان همچون سایر شهرها اقداماتی برای تشکیل انجمن صورت گرفت. از جمله در روز چهاردهم محرم 1325ه.ق تمام مغازه ها و بازارها بسته شده و طبقات گوناگون مردم در صحن مسجد گوهرشاد تحصن نمودند و خواستار تشکیل انجمن مانند دیگر شهرها شدند. بعد از آن به طرف منزل میرزا حبیب الله مجتهد رفته، بنای فریاد و فغان گذاشتند و درخواست تشکیل انجمن را نمودند و قرار شد از طبقات شش گانه، شش نفر ناظر انتخاب و از هر صنف یک نفر، از علما و تجار هر کدام دوازده نفر و از طلاب نیز از هر مدرسه یک نفر، اعضای انجمن تشکیل دهنده.
        1

        نخستین جلسه انجمن معدلت رضوی در اسفند 1286ه.خ در منزل میرزا حبیب خراسانی برگزار شد. این جلسات به مدت دو ماه در همین مکان برگزار می گردید. در همین ایام، انتخابات انجمن معدلت رضوی به صورت صنفی برگزار شد و از هر صنف نماینده ای برگزیده شد.در زمان برگزاری انتخابات مقرر شد جلسات انجمن هفته ای سه بار برگزار شود.2


        جلسات انجمن روزهای یکشنبه، چهارشنبه، و پنج شنبه، در منزل میرزا حبیب الله مجتهد منعقد می شد و ریاست آن با خود وی بود. نامیده شدن انجمن به نام معدلت رضوی به علت انتساب به آستان قدس امام رضا (ع) بوده است، ولی به جهت درخواست عموم و همخوانی آن با انجمن های شهرهای دیگر در سوم شوال 1325ه.ق به انجمن ایالتی تغییر نام داد. انجمن به عنوان نماینده ی مجلس در مشهد شروع به کار نمود ولی به علت آشفتگی های سیاسی در اوضاع خراسان و نبود حاکم قدرتمند در مشهد و نیز وجود برخی اختلافات داخلی، نتوانست وظایف خود را به خوبی انجام دهد.1

        بعد از کناره گیری میرزا حبیب خراسانی، مرکز انجمن ایالتی به منزل حاج میرزا هاشم شفتی واقع در غرب مسجد گوهرشاد منتقل شد.2

        کنسول انگلیس در 24محرم (18اسفند 1286ه.ش) در گزارش می آورد: «عاقبت انجمن ایالتی با زحمات بسیار و دشواری بیشمار تشکیل یافت ...

        انجمن ایالتی که عاقبت به شورای ولایتی تبدیل یافته است. به هیچ وجه از ضدیت داخله آزاد نیست و تجار و علمایی که در انجمن عضویت دارند اظهار کراهت و بی میلی از آن انجمن می نمایند، روز یازدهم مارس (20 اسفند 1286ه.ش 26 محرم 1325ه.ق) ما بین اعضاء مجادله و بحث مهیجی به میان آمد. علما در سکوت تجار سعی بسیار نمودند ولی تجار ایشان را مخاطب ساخته گفتند بسی چیزهاست که علما در آن ها علم و اطلاعی ندارند. یکی از علما با کمال تشدد جواب داد که رؤسای روحانی از سایرین شایسته ترند در پیش بردن از هر کاری و نبوده است چیزی که از عهده اجرای آن برنیامده باشند. بواسطه این مذاکرات جمعی از تجار متنفر شده و از شورا برخاسته، بیرون آمدند». 1

        رسته :انجمن معدلت رضوی
        منابع :

        1. راسخون

        2. کتاب تاریخ معاصر مشهد، یوسف متولی حقیقی،شورای اسلامی شهر مشهد، مرکز پژوهش ها،1392: ص(75،77 )

        انجمن های ایالتی و ولایتیشیخ ذبیح شالله مجتهدی قوچانیمشروطهشیخ ذبیح الله مجتهدی قوچانیاسدالله قزوینیرکن التجارکوچه حوض نوفرمان مشروطیتخراسانمیرزا حبیب خراسانیکنسول انگلیس
        ایجاد کننده :هانیه مشتاق
        Qr code
        امتیاز :10
        تعداد بازدید :27
        مطالب مرتبط
        انجمن معدلت رضوی
        ارزیابی
        امتیاز کسب شده در ارزیابی:
        ارزیابی این مورد: