• سه شنبه،30 شهریور 1400
  • ورود

       
      • نمایش محتوا
        نمایش تاریخچه
        آرامستان (گورستان)بهشت رضا

        آرامستان (گورستان) بهشت رضا از سال 1355  تا کنون اصلی ترین گورستان عمومی شهر مشهد است. کار تملک و شروع ساخت و ساز این گورستان از اوایل سال 1354خ در زمینی به مساحت 151 هکتار از اراضی آستان قدس رضوی، واقع در پانزده کیلومتری جاده مشهد ی مشهد-فریمان و دو کیلومتری مقبره ی خواجه اباصلت آغاز شد. در مرحله ی نخست دیوارکشی، ساخت غسالخانه، تسطیح اراضی و حفر دو حلقه چاه عمیق با آبدهی 60 لیتر در ثانیه و در مرحله ی بعدی با استفاده از اعتبارات سال 1355 شهرداری ساختمان های مرکزی، مسجد، درختکاری و ایجاد فضای سبز و دیگر تاسیسات مطابق آنچه قبل از آن در بهشت زهرای تهران ایجاد شده بود، مد نظر قرار گرفت. در این ایام سید رضا سجادی شهردار مشهد و ولیان استاندار و نایب التولیه آستان قدس بوده اند.

        هدف از ایجاد بهشت رضا تخریب غسالخانه ی اطراف حرم، با توجه به قرار گرفتن آن در طرح توسعه حرم و ایجاد فضایی مناسب برای دفن اموات با توجه به موقعیت مذهبی شهر مقدس مشهد بوده است.عملیات ساختمان بهشت رضا با نظارت دفتر مهندسی استان و با همکاری اداره مهندسی شهرداری مشهد اجرا شده است. در مهر ماه سال 1354 توسط آقای رضا سجادی شهردار وقت مشهد پس از تشکیل جلسه ی هیات امناء گورستان بهشت رضا آقای حاج حسین محمودی جهت تسریع کارهای مربوط به سمت مدیر عامل گورستان تعیین گردید. در آن ایام محل متوفیات شهرداری شعبه ی درگذشتگان ، که در خیابان طبرسی در محدوده ی طرح نوسازی فلکه حرم قرار گرفته بود، به کوچه عیدگاه پشت هتل سپید منتقل گردید و مقرر شد که پس از پایان گرفتن ساختمان گورستان بهشت رضا، شعبه درگذشتگان به این محل منتقل گردد. عملیات ساختمانی تاسیسات مختلف بهشت رضا که شامل غسالخانه ی بهداشتی، مسجد، ساختمان اداری، خیابان ها و بلوارهاست ، با هزینه ای بالغ بر چهارصد میلیون ریال در مهر ماه سال 1355 به پایان رسید.

        برابر اعلام روزنامه آیندگان تاریخ 14/07/1355 خ در بازددیدی که مدیران کل و روسای ادارات از بهشت رضا(ع) داشته اند به علت بعد مسافت از 30 سال پیش و عدم استقبال مردم از بهشت بهشت رضا یک مقام شهرداری اعلام کرده است که به خانواده هایی که اولین مرده را در بهشت رضا دفن کنند یک اتومبیل پیکان به عنوان جایزه داده میشود. پس از آن اولین بلوکی که دفن در آن صورت گرفته بلوک 5 بوده که به تاریخ 12/07/1355 مرحوم محمد صادق بافتی در ردیف یک، شماره یک و در ردیف دو ربابه چاکرالحسینی به تاریخ 11/7/1355 مدفون شده اند. مشهور است که به آن ها خودروی پیکان تعلق گرفته است. به هر حال این دو نفر جزء اولین مدفونین می باشند. بلوک های دیگر عبارتند از : بلوک مجهول الهویه ها یا امواتی که بی کس و کار بوده و تا سال 1374 در این بلوک دفن می شده اند. از آن زمان به بعد اموات باید شناسایی گردند. این بلوک خاکی و مخروبه و دارای قبور بی نظم است، چرا که سنگ قبر وجود ندارد و صورت قبور تنها با یک  قطعه سنگ فرو رفته در زمین مشخص شده است. تا سال 1374 گاهی نوزادان نیز در این قطعه دفن می شده اند. از آن به بعد برای نوزادان و اطفال بسیار کم سن و سال بلوکی در نظر گرفته شده است. نوزادان و اطفال تا سقف 5 سال در یک قطعه و بالای 5 سال تا بلوغ در قطعه ی دیگر دفن می گردند. در سال 1372 مدیریت گورستان های مشهد به سازمان گورستان  های بهشت رضا(ع) تبدیل گردید که متشکل از شورای سازمان ، هیات مدیره و مدیر عامل می باشد. در سال 1385 مقدار 11هکتار اراضی غرب بهشت رضا از مستاجرین آستان قدس خریداری و به آن ملحق گردید. اکنون این گورستان با بیش از 180 هکتار وسعت دارای 65 بلوک مخصوص دفن،1بلوک ساختمان اداری، 1 بلوک مربوط به غسالخانه ،124 باب آرامگاه خانوادگی (که 114 غرفه در ضلع غربی و 10غرفه در ضلع شرقی واقع است) 2 نمازخانه، یک حسینیه، سالن انتظار، اتاق وداع، مراکز عرضه ی مایحتاج : پرده نویسی، ساندویجی و آبمیوه فروشی، خواربار فروشی (متعلق به شرکت تعاونی مصرف کارگران بهشت رضا) ایستگاه اتوبوس، مبلمان شهری، سرویس بهداشتی، آبخوری و پارک کودک دارد. بهشت رضا از نظر فضاسازی بسیار جالب و منظم است خیابان هایش مشابه خیابان های درون شهر است: جدول، حاشیه، نامگذاری، میادین و ایستگاه اتوبوس .... نظم خاصی به آن بخشیده است.
        1

        از نکات قابل توجه این آرامستان فضای سبز آن است. این مجموعه با بیش از 170 هکتار فضای سبز از زیبایی و سرسبزی خاصی برخوردار است. تاکنون بیش از 37هزار اصله درخت و 6 هزار مترمربع گل فصلی و دائمی در آن کاشته شده است.

        بلوک 30 یا همان گلزار شهدا، مهمترین بلوک آن است. همچنین بلوک‌هایی مانند بلوک میرزاجوادآقا تهرانی، بلوک صالحین و بلوک نام‌آوران از جمله بخش‌های این آرامستان است که طرح توسعه و گسترش آن در دست اجرا است.2

        در قطعه شهدا بالغ بر پنج هزار و هفتصد شهید دوران دفاع مقدس مدفون می باشند. مرقد آیت الله میرزا جواد آقا  تهرانی در مجاورت این قطعه است. قطعات ویژه ی شهدای جاوید الاثر -شهدای گمنام- و قطعات بدن شهدای عاشورای حرم مطهر حضرت رضا ع نیز در مجاورت این قطعه قرار دارند. از سال 1378 برای قطعات این زنده یادان برنامه ریزی مدون و منظمی تدارک دیده شده که از جمله طراحی قبور این عزیزان به صورت زیبا و متحد الشکل در فضای سبز ویژه است. برای شهدای جاوید الاثر هم سنگی به صورت نمادین و یادگاری نصب می گردد. این زیبا سازی حدود2/5 سال به طول انجامیده و هنوز ادامه دارد. شهید کاوه و دیگر همرزمان و سرداران در این قطعه دفن می باشند. شهدای انقلاب اسلامی همین طور شهدای اوایل جنگ تحمیلی در قطعه ای مجزا دفن شده اند که در برنامه زیبا سازی قرار دارد.1

        برای دسترسی و تردد آسان به بزرگترین آرامستان مشهد، درسال 89 پایانه اتوبوسرانی، با 8 ایستگاه در مجاورت بلوک 36 احداث شد و درحال حاضر در روزهای عادی خط 702 از مبدا پایانه انقلاب، شهروندان را برای زیارت اهل قبور به این آرامستان می‌رساند. در روزهای خاص و پنجشنبه و جمعه نیز خطوط ویژه از مبدا پایانه‌های مصلی، آزادی، شهدا و مفتح به سمت بهشت رضا(ع) به ارائه خدمات می‌پردازند. اتوبوس های برقی نیز در روزهای خاص، مراجعین را داخل بهشت رضا(ع) جابجا می‌کنند. 2

        رسته :آرامستان(گورستان) بهشت رضا
        منابع :

        1.کتاب گورستان های شهر مشهد و نامداران مدفون در آن ها ، نادره سیدی ، شورای اسلامی شهر مشهد،مرکز پژوهش ها،1390: ص (103-107)

        2. سایت سازمان مدیریت آرامستان های شهرداری مشهد

        گورستانقبرستانآستان قدس رضویمشهدخواجه اباصلترضا سجادیآقای حاج حسین محمودیشهرداریخیابان طبرسیکوچه عیدگاهمحمد صادق بافتیبلوکآرامگاهقطعه شهدامیرزا جواد آقا تهرانی
        ایجاد کننده :هانیه مشتاق
        Qr code
        امتیاز :7
        تعداد بازدید :114
        ارزیابی
        امتیاز کسب شده در ارزیابی:
        ارزیابی این مورد: