• پنج شنبه،29 مهر 1400
  • ورود

       
      • نمایش محتوا
        نمایش تاریخچه
        دروازه های مشهد

        دوره شهر مشهد که سابقاً 10880 ذرع = 11352 متر بوده، شش دروازه مهم به شرح ذیل داشته است:

        دروازه بالاخیابان، واقع در شمال غربی شهر.

        دروازه نوغان، واقع در شمال شرقی شهر.

        دروازه پائین خیابان، واقع در جنوب شرقی شهر.

        دروازه عیدگاه، واقع در جنوب غربی شهر.

        دروازه سراب، واقع در مغرب شهر.

        دروازه ارگ، واقع در جنوب غربی شهر.

        علاوه بر این دروازه‌ها، دو دروازه دیگر نیز در شمال شرقی شهر بوده، یکی موسوم به دروازه باغ دولاب و دیگری معروف به دروازه علیمون (میرعلی آمویه). اهالی عقیده داشته‌اند که هر وقت یکی از این دو دروازه باز شده فتنه‌ای درگرفته است. علاوه بر دروازه‌های سابق الذّکر، چهار دروازه جدیدالاحداث دیگر نیز عبارت بودند از دروازه جنّت در مغرب شهر، دروازه فردوس درجنوب شهر، دروازه جم در جنوب غربی، دروازه تهران در جنوب. 1

        دروازه‌های بالاخیابان و پایین‌خیابان از دروازه‌های اصلی ورود کالا و زائر به شهر بود.2

        بنای دروازه‌های خیابان در اوایل دوره قاجاریه بزرگ، تاریخی، معتبر و مزین به کاشی توصیف شده است؛ اما در اواخر این دوره کنگره‌های دروازه و باره متصل به آن بیش از آنکه جان‌پناه کمانداران باشد، به آشیانه کبوتران بدل شده بود.3

        شاهدان تاریخی دروازه‌های مشهد را متشکل از یک در چوبی بزرگِ آهنکشی شده از طرفین در زیر طاقی بزرگ با دو برج به ارتفاع بیش از ۹ متر در دو طرف آن توصیف کرده‌اند.4

        تا دهه ۱۳۱۰ شمسی دروازه‌ها به‌کلی تخریب شده بود. ابتدا در سال ۱۳۱۳ بیرون دروازه بالاخیابان و سپس در سال ۱۳۱۴ در بیرون دروازه پایین‌خیابان میدان‌های بیضی شکل اخذ عوارض احداث شد. 5 که ورودی آنها تفاوت چندانی با دروازه‌های پیشین نداشت. این ورودی‌ها شامل یک در بزرگ با دو آشیانه نگهبانیِ مأموران اخذ عوارضِ اداره مالیه در دو طرف به اضافه آب‌انبار می‌شد و دورتادور آنها دیوارکشی و مسدود شده بود.6

        رسته :دروازه های شهر مشهد
        منابع :

        1. کتاب نگاهی به جغرافیای تاریخی شهر مشهد ، سید مهدی سیدی‌فرخد، شورای اسلامی شهر مشهد، مرکز پژوهش ها،1392: ص (139)

        2. دالمانی, سفرنامه خراسان تا بختیاری. ص ۶۱۹.

        3. صنیع‌الدوله, مطلع الشمس، ج۲، ص ۳۸؛ دالمانی, سفرنامه خراسان تا بختیاری. ص ۶۰۹.
        4. مک گِرگُر, شرح سفری به ایالت خراسان، ج۱، ص ۲۵۵.
        5-.مدرس رضوی و دیگران, مشهد در آغاز سده چهارده خورشیدی. ص ۵۱؛ ساکما، سند ۲۸۱۵۹/۲۹۳، ص ۳۷؛ همان‌جا، سند ۲۹۲۴۰ /۲۹۳ ، ص ۹؛ مرکز اسناد آستان قدس رضوی، سند ۱۰۱۴۶۵، ص ۱ و ۷؛ همان‌جا، سند ۱۰۰۱۲۲، ص ۲۹. روزنامه آزادی، ۵ خرداد ۱۳۱۳، ش. م. ۸۳۴، ص ۱؛  سازمان نقشه‌برداری کشور، عکس هوایی سال ۱۳۳۵ شهر مشهد؛  کتابخانه دیجیتال دانشگاه میلواکی، نقشه سال ۱۳۲۵ شهر مشهد.
        6. مرکز اسناد آستان قدس رضوی، مصاحبه غ۲۹، ص ۹۹؛ همان‌جا، سند ۱۰۰۱۲۲، ص ۲۹؛ ساکما، سند ۲۹۲۴۰ /۲۹۳، ص ۷.
        بالاخیاباننوغانپائین خیابانعیدگاهسرابارگباغ دولابدروازه علیمونمیرعلی آمویهجنّتفردوسجمدروازه تهران
        ایجاد کننده :هانیه مشتاق
        Qr code
        امتیاز :10
        تعداد بازدید :97
        مطالب مرتبط
        دروازه های مشهد
        ارزیابی
        امتیاز کسب شده در ارزیابی:
        ارزیابی این مورد: