• مشاهده محتوای ویکی
        نمایش محتوا
        نمایش تاریخچه
        دارالشفا حضرتی

        عمارت دارالشفا در ابتدای دوره پهلوی شامل سه عمارت متصل به باغچه، یک سراچه، یک عمارت پشتی، دو حمام متصل به هم و باغچه مربوط به آنها بود.

        سردر عمارت و باغچه دارالشفا به حاشیه جنوبی بالاخیابان باز می‌شد و هشتی و در عمارت در گوشه شرقی ضلع شمالی بنا قرار داشت و بقیه ضلع شمالی آن وصل به دکاکین حاشیه خیابان بود. کاروانسرای ملک مجاور دیوار غربی بنا بود. 1

        در پی بازدید رضاشاه از دارالشفا در مرداد ۱۳۰۵ دستور تغییر در تشکیلات آن صادر شد. در بهمن سال ۱۳۰۶ طی تلگرافی از مرکز خواسته شد بنای بیمارستانی مدرن برای مشهد در نظر گرفته شود. از سال ۱۳۰۷ تا تکمیل بیمارستان جدید منزل میرزا یحیی ناظر در باغ هشت‌آباد، که دارای عمارات اندرونی و بیرونی مناسبی بود، در اختیار دارالشفا قرار گرفت. عمارت میرزا یوسف‌خان صنعتی واقعه در نزدیک باغ مزبور که دسترس آن از کوچه حوض لقمان بود، به بخش زنانه اختصاص یافت. این عمارات متناسب با نیاز بیمارستان بازسازی شد. 2

        دارالشفا پس از انتقال به باغ هشت‌آباد،به بیمارستان شاهرضا موسوم شد. در محل جدید تعداد اطباء از ۳ نفر به ۷ نفر و تعداد پرستاران به ۱۷ نفر ارتقاء یافت. تعداد تخت‌های بیمارستان به ۶۰ عدد می‌رسید که ۴۳ عدد آن به بخش مردان، ۱۳ تخت آن به بخش نسوان و ۴ تخت به نگهداری اطفال اختصاص داشت. ده تختخواب برای بیماری‌های مسریه به فاصله زیادی از سایرین قرار گرفته بود. فضای باغ نیز محل گذران اوقات فراغت بیماران بود3

        پس تخلیه محل سابق دارالشفا در نزدیکی چهارباغ، قسمت حیاط اتاق عمل آن به مطب عمومی مجانی آستان قدس اختصاص یافت. در سال ۱۳۱۳ به طور میانگین ۲۵۰ تا ۳۰۰ بیمار در روز به این مطب مراجعه می‌کردند.4

        کار احداث بیمارستان جدید آستان قدس در اراضی الندشت تا ۱۳۱۳ به طول انجامید. بیمارستان جدید همزمان با برگزاری جشن هزاره فردوسی در مهر ۱۳۱۳ افتتاح گردید. از این رو بیماران و اثاثیه موجود در محل موقت دارالشفا در باغ هشت‌آباد، تا آبان همان سال تخلیه و به مکان جدید منتقل شد 5  منزلی که در باغ هشت‌آباد به مریضخانه نسوان اختصاص داشت در آذرماه ۱۳۱۳ تخلیه شد 6

        علاوه بر درمانگاه و مطب آستانه در دوره پهلوی اول تعدادی پست امدادی برای افراد بی‌بضاعت از طرف دارالشفا یا از طرف صحیه بلدیه و با یاری دارالشفا جهت آبله‌کوبی، تلقیح واکسن وبا و درمان بیماری‌های مقاربتی همچون سوزاک و سفلیس در سطح شهر برپا شد. در سال ۱۳۰۸ یک پست آبله‌کوبی از طرف دارالشفا در بالاخیابان دایر شد.7

        پست امدادی بالاخیابان که تا سال ۱۳۱۳ در مقابل اداره ثبت اسناد قرار داشت8، در سال ۱۳۱۴ به جنب کلانتری ناحیه ۳ بالاخیابان انتقال یافت. 9

        رسته :دارالشفا حضرتی
        منابع :
        1- روزنامه بهار، ش۷۱۵ (۱۲ خرداد ۱۳۰۹)، ص ۴.
        2- آذری خاکستر, شناسایی و معرفی اولین‌های شهر مشهد. ص ۱۴۴؛ روزنامه آفتاب شرق، ش۱۴۲ (۱۹ شهریور ۱۳۰۷)، ص ۱؛  مرکز اسناد آستان قدس رضوی، سند ۶۶۴۶۴، ص ۱۳؛ همان‌جا، سند ۶۶۴۹۳، ص ۹؛ همان‌جا، سند ۹۶۵۷۱، ص ۱؛  همان‌جا، مصاحبه ب۱۳، ص ۷۴.
        3 -روزنامه آفتاب شرق، ش۲۷۲ (۸ مهر ۱۳۰۸)، ص ۱.
        4-  مدرس رضوی و دیگران, مشهد در آغاز سده چهارده خورشیدی. ص ۱۶۵؛ مرکز اسناد آستان قدس رضوی، سند ۶۶۴۶۴، ص ۱۳.
         5- مؤتمن, راهنما یا تاریخ و توصیف دربار ولایتمدار رضوی (ع). ص ۴۰۵؛ روزنامه توس، ش ۸ (۲۷ آبان ۱۳۱۳)، ص ۲.
        6-  روزنامه بهار، ش۱۷۲۵ (۲۶ آذر ۱۳۱۳)، ص ۱.
        7-  روزنامه آقتاب شرق، ش۲۸۱ (۲۷ آبان ۱۳۰۸)، ص ۲؛ مرکز اسناد آستان قدس رضوی، سند ۶۵۹۷۵، ص ۱۵.
         8- مدرس رضوی و دیگران, مشهد در آغاز سده چهارده خورشیدی. ص ۱۶۸؛ مرکز اسناد آستان قدس رضوی، سند ۹۹۲۱۳، ص ۲۸.
        9-  روزنامه توس، ش ۱۰۶ (۳۰ مرداد ۱۳۱۴)، ص ۴؛ روزنامه آفتاب شرق، ش۲۸۸ (۱۸ شهریور ۱۳۱۴)، ص ۲.
        دارالشفابالاخیابانباغ هشت‌آبادکوچه حوض لقمانبیمارستان شاهرضاآستان قدسالندشتجشن هزاره فردوسیصحیه بلدیهپست امدادیاداره ثبت اسنادجنب کلانتری
        ایجاد کننده :هانیه مشتاق
        Qr code
        امتیاز :10
        تعداد بازدید :24
        مطالب مرتبط
        دارالشفا حضرتی
        ارزیابی
        امتیاز کسب شده در ارزیابی:
        ارزیابی این مورد: