• پنج شنبه،14 مرداد 1400
  • ورود

       
      • نمایش محتوا
        نمایش تاریخچه
        احداث اولین ارگ

        ملک محمود سیستانی که در آغاز سال 1135 مشهد را متصرّف شده بود، به سبب احساس نا امنی از همان آغاز تصرّف این شهر شروع به احداث ارگی برای اسکان سپاهیان و بستگان خویش کرد. مورّخان در احوال وی نوشته‌اند که چون سپاهی از سوی شاه تهماسب ثانی (پسر شاه سلطان حسین) راهی خراسان و مشهد شد و خبر آن به گوش ملک محمود رسید، تمامی تبعه و خاندان و اسباب خویش را به قلعه ارگی که خود "در سمت دروازه سراب مشهد" ساخته بود منتقل و بیگانگان را از ارگ بیرون کرد. خود نیز با عمده سپاهش به بیرون شهر رفت. در آن حال مردم شهر دروازه‌ها را بر روی سپاهیان سردار گشودند و ایشان وارد مشهد شدند. ملک محمود با شنیدن این خبر از "همان دروازه ارگ که اطفال و کوچ او در آن جا بودند" داخل شهر شد و از دو سه برج ارگ چند زنبورک خالی کرد. سپاهیان صفوی پریشان وار شهر را ترک کردند و دیگر بار مشهد به تصرّف ملک محمود درآمد و دستور تاراج یا "ان‌شاء‌الله‌داد"! را صادر کرد. سپاهیان "نخی و لالویی و سیستانی" وی به خانه‌های مردم ریختند و تمامی اهالی شهر، خصوصاً اهالی محلّه حیدری خانه را آواره خرابه‌ها و گورستانها نمودند.

        با توجّه به آنچه گذشت، اوّلین ارگ شهر مشهد در سالهای 6-1135 قمری توّسط ملک محمود سیستانی ساخته شد. این ارگ ظاهراً در محلّی احداث شده بود که بعداً باغ ملّی در آن ایجاد گردید. بعد از آن هم ارگ اساسی‌تری توّسط قاجاریّه در مجاور آن ساخته شد. 

        در سال 1293 قمری/ 1876م/ ارگ شهر مشهد توسعه یافت.

        در دوره حکومت قدرتمند نادری، ارگِ ساخته ملک محمود کاربرد چندان مفیدی نداشته، ولی با رسیدن حکومت به اعقاب ضعیف نادرشاه کارآیی ارگ به مراتب بیشتر شده است .

        در دوره پریشان اوایل عهد قاجاری هم کارآیی ارگ بیشتر شده، به گونه‌ای که اوّلین والی قاجاری ارگ مشهد را در همان محل پیشین با وسعت و امکانات دفاعی بهتر و بیشتر بازسازی کرد.

        به هر حال از اوایل عهد نادری به بعد ضلع جنوب غربی شهر مشهد محله‌ای نظامی ـ حکومتی شد، که تا قصر حاضر این چنین باقی ماند. 1

        رسته :احداث اولین ارگ
        منابع :

        1. کتاب نگاهی به جغرافیای تاریخی شهر مشهد، سیدی مهدی سیدی فرخد، مشهد، شورای اسلامی شهر مشهد، مرکز پژوهش ها ،سال 92: ص (102،121،110)

        ملک محمود سیستانیارگشاه تهماسب ثانیمشهددروازه سرابصفویقاجاروالیعهد نادرینادرشاهباغ ملی
        ایجاد کننده :هانیه مشتاق
        Qr code
        امتیاز :10
        تعداد بازدید :26
        مطالب مرتبط
        احداث اولین ارگ
        ارزیابی
        امتیاز کسب شده در ارزیابی:
        ارزیابی این مورد: