• نمایش محتوا
        نمایش تاریخچه
        بازمرگان

        موقعیت سیاسی


        روستای بازمرگان (Bazmargan) از توابع دهستان میان ولایت بخش مرکزی شهرستان مشهد می باشد.

        وجه تسمیه


        در گذشته به آن بزمرگان (Bozmargan) یا بازمرگی (Bazmargi) یا بزمرگی (Bozmargi) یا پترمرگی هم می گفتند.

        این نام واژه خراسانی، که در سپهر سیاسی ایران منحصر به فرد بوده و هیچ مکان جغرافیایی دیگری با این نام در طول تاریخ ایران مشاهده نشده است، از دو بخش باز/ بز/ پتر و مرگی/ مرگان تشکیل شده است.

        درباره وجه تسمیه این آبادی سه دیدگاه وجود دارد:
        دیدگاه اول: مرگان (margan / (مرگی (margi) در گویش فارسی خراسانی و مشهدی به معنای شکارچی، شکارنده، شکارگر، رئیس شکارچیان، مرگ آور می باشد. (منبع 32، 278؛ منبع 35، 88؛ منبع 33، 481)
        در مجموع، «بازمرگان» به معنای شکارچی باز و«بزمرگان» به معنای شکارچی بز می باشد. هر چند در زبان افغانی به صیاد و شکارچی باز، بازگیر گفته می شود. (منبع 32، 39)
        دیدگاه دوم: بازمرگی به بیماری یا سال مرگ و میر شدید بزها گفته میشود، مانند »سالمرگی« یا «مرگامرگی» به معنی سالی که در آن مردم بسیار بمیرند، «شترمرگی» بیماریی است که شترها را می کشد، «گومرگی»، بیماریی است که به مرگ گاو می انجامد. (منبع 32 ،208 ،264).
        در استان خراسان، بزمرگی یا بوزمرگی، به بیماری مسری و ناشناختهای گفته می شد که باعث اتلاف بسیاری از دامها می شد. در گویش سبزواری، بزمرگی، به هر بیماری مسری که به سرعت در میان بزها شایع و باعث مرگ آنان گردد، اطلاق می شود.(منبع 33، 104؛ منبع 36، 1/ 160).
        دیدگاه سوم: این نام واژه از پتر patar + مرگی تشکیل شده و پتر به معنای تُنگه طال، مس، نقره و دیگر فلزها، برگ درخت که در زمان گذشته روی آن چیزی مینوشتند، هر برگ نوشته که در آن افسونی نوشته بود، افتادن، پریدن (برگرفته از patra در زبان سانسکریت، مأخوذ از pat) (منبع 24، 1/276-277) (بال پرنده منبع 3، 1/367) که در مجموع به معنای جایگاه دفن یا نابوی اشیاء قیمتی (طلایی، نقره ای و مانند آن) یا طلسم نوشته های سحرآمیز می باشد. البته پیتر (patar) که در فرس هخامنشی پیتر (pitar) و زبان پهلوی پیتر (ar-pit )یا پیت (Pit) گیلکی پدرpedar یا per خوانده میشود، به معنی پدر می باشد (ریشه یابی واژه های گیلکی، 39). این احتمال که پترمرگی به معنای مرگ پدر یا ترکیبی وصفی شبیه به آن باشد، قابل بررسی می باشد.

        تاریخچه


        روستای بزمرگی/ بازمرگان ازآبادی های بلوک میان ولایت در اواخر دوره افشاریه و زندیه است، که در دوره قاجاریه و به خصوص در عصر پر تالطم و آشوب ناصری، به دوران اوج و شکوفایی و عمران وآبادی خود رسید.
        علی نقی حکیم الممالک، که در رکاب ناصرالدین شاه قاجار در روز 12 صفر 1284ق./ 25 خرداد 1246ش. به مشهد سفر کرده، نام این روستا را به شکل بزمرگی و به عنوان یکی از قراء و مزارع بلوک رو به چناران از دست راست در بلوک میان ولابت مشهد ثبت کرده است. (منبع 21، 211)
        محمدحسن خان اعتمادالسلطنه، را به نام نورمرکی(احتمالا بر اثر اشتباه کاتب) ثبت کرده و وضعیت آن را در عصر ناصری (1300-1290ق.) چنین بیان می کند: «مزرعه نورمرکی: در 5 فرسخی شهر واقعمی باشد. قدیم النسق است. رعیت 20 خانه وار از کرد بالکانلو و تاجیک است. زراعت از قنات مشروب می شود. هوایش معتدل است. نوکر دیوانی ندارد.» (منبع 37).
        ناصرالدین شاه قاجار روز سه شنبه، 10 شوال 1300ق./ 23 مرداد 1262ش. از آن گذر کرده و نام آن را در ردیف دهات سمت راست جاده رادکان به مشهد و به شکل بزمرگی ثبت کرده است. (منبع 30. 160)
        مولابخش و اسمیت (1906م.) آن را به شکل بزمرگی و یکی ازآبادی های سمت راست جاده مشهد به چناران و از توابع بلوک میان ولایت منطقه مشهد ثبت کرده اند. (منبع 22، 1015).
        هسته اولیه آن در شمال شرق بافت کنونی قرار داشته، شامل بافتی آشفته به مساحت 3100 متر مربع است که مصالح آن از گل و کاه و چوب می باشد. در مرحله اول توسعه، که از 1330 تا 1342 به درازا انجامیده است، روستا در دو جهت غرب و شمال غرب گسترش یافته، که 21000 متر مربع را در بر گرفته است. در مرحله دوم توسعه، که در بازه زمانی اصلاحات ارضی تا پیروزی انقالب اسلامی به وقوع پیوسته است، گسترش آن در جهت غرب آن شکل گرفته و با وجود واگذاری اراضی مزروعی و مسکونی به روستائیان در دهه چهل، روند ساخت و ساز واحدهای مسکونی در آن با آهنگ رشد متناسب با وضعیت طبیعی و جمعیت و توان اقتصادی اهالی انجام شده است.
        در مرحله سوم توسعه، که در چهار دهه اخیر به وقوع پیوسته، بافت متراکم، فشرده و ارگانیک روستا با بهره وری از فرم و مصالح شهری دچار تغییر اساسی گردیده است. افزایش جمعیت و داشتن طرح مدون کارآمد ساختن بناهای مسکونی و کاربری های عمومی، موجب ایجاد شبکه منظم معابر و توسعه کالنآبادی شده و وسعت روستا به 206000 متر مربع بالغ گردیده است.

        موقعیت جغرافیایی


        این آبادی دشتی در موقعیت جغرافیایی 59 درجه و 24 دقیقه و 12 ثانیه طول شرقی و 36 درجه و 30 دقیقه و 54 ثانیه عرض شمالی واقع گردیده و ارتفاع نسبی آن از سطح دریا 1064 متر است. این دهکده در 24 کیلومتری شمال غرب شهر مشهد و 4 کیلومتری شرق جاده مشهد به قوچان قرار دارد. آب و هوای آن معتدل خشک می باشد.(منبع19، 32/ 55)

        مساحت


        این روستا 17 هکتار وسعت داشته و اهالی آن در 184 واحد مسکونی اقامت دارند. تراکم نسبی جمعیت در آن 65/ 47 نفر در هر هکتار می باشد.

        جمعیت



        ترکیب سنی


          alt=  alt=

        نرخ رشد سالیانه


         alt=

        تاهل


         alt=  alt=

        سواد



        آموزش


         alt= alt=

        اشتغال



        بهره برداران حوزه کشاورزی


         alt=
         

        اماکن مذهبی


        این آبادی دارای یک مسجد می باشد که 350 متر مربع وسعت دارد.

        خانه بهداشت


        این روستا دارای یک باب خانه بهداشت می باشد که 199 متر مربع وسعت دارد. سازمان اداری این روستا هم شورای اسالمی روستایی دارد و هم دهیاری.

        سازمان اداری


         


        این روستا هم شورای اسلامی  روستایی دارد هم دهیاری.

        جاودانه های تاریخ


        1 .ماشاءالله زارع زاده: در سال 1335 در روستای بازمرگان از توابع شهرستان مشهد به دنیا آمد. پدرش حسین و مادرش صاحب جان نام داشت. تا چهارم ابتدایی درس خواند. معمار بود. سال 1356 ازدواج کردو صاحب یک پسر و دو دختر شد. از سوی سپاه پاسداران در جبهه حضور یافت. در 11 شهریور 1362 ،در سن 27 سالگی، در کامیاران کردستان توسط نیروهای عراقی به شهادت رسید. مزار او در گلزار بهشت رضای

        مشهد واقع است. (منبع 24، 1/ 786)

        2 .اسدالله عباس پور: در 2 آبان 1348 در شهرستان مشهد دیده به جهان گشود. پدرش عباس و مادرش کبرا )فوت 1361 )نام داشت. تا پایان دوره متوسطه در رشته کشاورزی درس خواند ودیپلم گرفت. از سوی بسیج در جبهه حضور یافت. در 10 شهریور 1365 ،در سن 17 سالگی، در حاج عمران عراق به شهادت رسید. پیکرش 7 سال در منطقه برجا ماند و پس از تفحص، در گلزار شهدای روستای بازمرگان شهرستان مشهد به خاک سپرده شد. (منبع 24، 2/ 1091)
        3 .محمدرضا عباس پور: در 1 بهمن 1346 در روستای بازمرگان از توابع شهرستان مشهد دیده به جهان گشود. پدرش غالمحسین و مادرش کشور نام داشت. دانشآموز سوم متوسطه بود. از سوی بسیج در جبهه حضور یافت. در 10 شهریور 1365 ،در سن 18 سالگی، در حاج عمران عراق به شهادت رسید. پیکرش مدتها در همان منطقه برجا ماند و سال 1370 ،پس از تفحص، در گلزار شهدای زادگاهش به خاک سپرده شد. (منبع 24، 2/ 1092)
        4 .غلامحسین نیکوکار: در 10 تیر 1332 در شهرستان مشهد به دنیا آمد. پدرش محمد و مادرش خدیجه نام داشت. در حد خواندن و نوشتن سواد آموخت. بنا بود. سال 1354 ازدواج کرد و صاحب یک پسر و 2 دختر شد. به عنوان بسیجی در جبهه حضور یافت. در 2 فروردین1361 ،در سن 29 سالگی، با سمت راننده در دشت عباس بر اثر اصابت ترکش به شکم، شهید شد. پیکرش را در گلزار شهدای روستای بازمرگان شهرستان مشهد به خاک سپردند. (منبع 24، 2/ 1697)
        5 .مهدی نیکوکار: در 19 آذر 1344 در روستای بازمرگان از توابع شهرستان مشهد به دنیا آمد. پدرش غالمعلی و مادرش فاطمه نام داشت. تا پایان دوره راهنمایی درس خواند. سال 1362 ازدواج کرد. از سوی سپاه پاسداران در جبهه حضور یافت. در 12 اسفند 1362 ،در جزیره مجنون عراق به شهادت رسید. مزار او در گلزار شهدای زادگاهش واقع است. (منبع 24، 2/ 1697)

         

        رسته :بازمرگان
        منابع :
        1. (Menasce, Pierre Jean de. Shkand - Gumanik Vicar, texte pazand pehlevi transcrit, traduit et commente. Fribourg, 1945, P. 266)
        2. فرهنگ زبان پهلوی، 36
        3. برهان قاطع
        4. (Horn GNE 4, id. NPSSpr. 50, Nyberg Man. Phl. Eilers MSS 45/1985 23f)
        5. (Boyce MMPP 4, Durkin-Meisterernst DMMPP 7)
        6. ( Gharib SD 192,203 )
        7. mac Kenzie ac.ir. 10/1976
        8. مجمع الفرس، ۳۳
        9. henning fkhwd 6
        10. Asatrian - Livshits Kurdica 82
        11. ۹۷gr..Hubschmann Arm
        12. فرهنگ ریشه شناختی زبان فارسی، 1/3-4
        13. وجه تسمیه شهرهای ایران
        14. فرهنگ فارسی معین
        15. شرح حال رجال سیاسی و نظامی ایران،(1/158-159)
        16. علی مؤتمن، تاریخ آستان قدس، 140
        17. مشاهیر مدفون در حرم رضوی، 44/3-46
        18. نگاهی به تاریخ و جغرافیای شهرستان کاشمر، ۲۹۹
        19. فرهنگ جغرافیایی آبادی های کشور
        20. فرهنگ نشابور
        21. روزنامه سفر خراسان
        22. فرهنگ جغرافیایی خراسان
        23. فهرستواره دستنوشته های ایران
        24. فرهنگ اعلام شهدا استان خراسان رضوی
        25. واژه نامه پازند
        26. شاهنامه
        27. فرهنگ جامع نامها و آبادی های کهن اصفهان
        28. گزارش نامه یا فقه اللغه اسامی امکنه
        29. شناخت تابران توس
        30. سفرنامه خراسان
        31. شمس الشموس
        32. فرهنگ گویشی خراسان بزرگ
        33. فرهنگ نامه بومی سبزوار
        34. فرهنگ پارسی پاشنگ
        35. فرهنگ مشهدی
        36. دائره المعارف بزرگ سبزوار
        37. کتابچه میان ولایت، در «جغرافیا و نفوس خراسان در عصر ناصری»، 197 -98

         

        ایجاد کننده :اسما پهلوان مقدم
        Qr code
        امتیاز :0
        تعداد بازدید :47
        مطالب مرتبط
        بازمرگان
        ارزیابی
        امتیاز کسب شده در ارزیابی:
        ارزیابی این مورد: