• پنج شنبه،06 آذر 1399
  • ورود

       
      • نمایش محتوا
        نمایش تاریخچه
        بهار

        موقعیت سیاسی




        روستای بهار (Bahar) از توابع دهستان موقعیت سیاسی روستای بهار از توابع دهستان تبادکان بخش مرکزی شهرستان مشهد می باشد.


        وجه تسمیه


        اهالی روستای بهار معتقدند در گذشته این روستا دارای باغ های میوه به خصوص تاکستان های وسیع بوده، به گونه ای که سرسبزی وآبادانی آن زبانزد عام و خاص مردم منطقه بوده و اراضی آن که به نام «چهار باغ» شهرت داشته، بر زیبایی بهارگونه آن می افزوده است، به گونه ای که در میان مردم مثل می زدند که این روستا مثل بهار زیباست و از این رو نام بهار بر این آبادی نهاده شد. واژه بهار در زبان پهلوی vahar ،اوستایی-vanhar(منبع 2، 571)، سمنانی bahar ،گیلکی baehar ،سنگسری vihar ، پارسی باستان vahara –thura Grundriss der iranichen Phiologie, herausge-geben von With. Geiger und Ernst Kuhn.Band I, Strassburg 1896, p.23. فریزندی baehar ،لاسگردی bahar گفته می شود. (منبع 3، 1/ 322).
        49 روستا در ایران، نامشان با ترکیبی از واژه بهار می باشد، از جمله آب بهاره، بهارآب، بهارستان، نوبهار؛ اما تنها روستای ایران که نام «بهار» را به مفهوم مطلق (بدون پیشوند یا پسوند) بر خود دارد، همین روستای بهار شهرستان مشهد می باشد و بس.
        البته ناگفته نماند که شهر و شهرستانی به نام بهار در جغرافیای سیاسی ایران وجود دارد:
        شهرستان بهار در استان همدان که 49458/1310 کیلومتر مربع وسعت دارد و در آبان ماه 1395 ،36844 خانوار و 119082 نفر(60976 مرد، 58106 زن) جمعیت داشته است.
        انتخاب نام واژه پارسی «بهار» نشان از حسن سلیقه و ذوق تحسین برانگیز مردم خراسان دارد، که از دیرباز مهد تمدن و فرهنگ بوده اند و بی شک، در هیچ دورهای از تاریخ پر فراز و نشیب ایران (از مادها تا امروز) نبوده، که فرزانه ای سترگ از خراسان دانش پرور در سپهر فرهنگ و ادبیان ایران ندرخشیده باشد.



        این سخن گزافه نیست وقتی روستائیان مشهد به جای انتخاب واژگان سخیف (مانند پلشت، قلعه مگس، غریب کش و مانند آن)، برای نامیدن زیستگاه خویش از نام واژه های زیبایی چون بهار، خوش هوا، پری آباد، خرم آباد، سرطاووس، ریحان، عشق آباد، عاشقان، مهرآباد، سوران، برگ و خیرآباد بهره می جویند، باید به حسن انتخاب آنها که برگرفته از فرهنگ غنی آنهاست، افتخار کرد.


        تاریخچه


        آبادی بهار از روستاهای قدیمی دشت توس است که قدمت آن به دوران صفویه باز می -گردد، که به همراه دو آبادی حریم آباد و حکیم آباد (که در حال حاضر خالی از سکنه هستند) متعلق به شهربانو بیگم دختر شاه عباس دوم صفوی بوده اند. این شاهدخت صفوی در زمان حیات خویش این سه روستا را وقف سادات رضوی نمود.
        نام این آبادی در نبردهای نادرشاه افشار آمده است:
        «بنابر جهانگشای نادری، نادر یک بار دیگر هم به مشهد یورش آورد و در محل روستا و قلعه بهار در 2 فرسنگی شمال شرقی مشهد در راه کلات با ملک محمود برابر گردید. آنها مدتی با یکدیگر جنگ و گریز داشتند، ولی به سبب شدت سرما هر دو طرف دست از جنگ کشیدند و آن یک به ابیورد رفت و این به داخل شهر مشهد بازگشت. ملک از آن پس ترکمان و دیگر حریفان نادر در دشت خاوران را بر علیه وی شوراند. او نیز ابتدا به سرکوب و تسلیم آنها پرداخت. تا آنگاه که شاه تهماسب ثانی راهی مشهد شد و نادر با پیوستن بدو کار ملک را یکسره کرد.» (منبع 41، 40-43؛ منبع 42 ،225)

        در عصر ناصری نیز ازآبادی های مهم در شمال شهر مشهد به شمار می آمده، چنان که محمدحسن خان اعتمادالسلطنه، وضعیت این روستا در عصر ناصری (1300-1290ق.) را چنین بیان می کند:

        «قریه بهار: 28 خانه وار است. قدیم النسق است و یک رشته قنات دارد که مزروع خود را مشروب می کند. هوایش معتدل است.(منبع 43 ، 235)

        اهالی سختکوش این روستای قلعهای شکل (با 4 برج در پیرامون آن، که امروزه تنها یک برج آن برجای مانده است)، با بهره گیری بهینه از امتیازهای طبیعی آب رودخانه کشف رود و قنات قدیمی پر آب بهار و دشت حاصلخیز و آب و هوای مناسب و چاه های متعدد و نزدیکی به شهر مشهد، در گسترش و رشد این روستا در سده های دوازدهم تا چهاردهم هجری نقش فعال و کلیدی داشته اند.

        هسته اولیه آن در قسمت شرق و جنوب آن شکل گرفته و مرحله نخست توسعه آن در قرن اخیر، پس از سال 1335 که برج و باروهای قلعه قدیمی آن فروریخت، انجام گرفت.
        ساکنان آن در فاصله 150 متری از بقایای روستای کهن خویش، به بنیادآبادی نوینی به شکل دایرهای شکل دست یازیند، که دارای شاخصه معماری کوچه های نامنظم با پیچ و خم های فراوان و کم عرض و همچنین فشردگی واحدهای مسکونی و دامی و مساحت کم منازل هستند. توسعه روستا در مرحله دوم، از اصلاحات ارضی تا انقاب اسامی و در جهت جنوب شرق، غرب و جنوب آن و در قالب مرمت و بازسازی واحدهای مسکونی و معابر انجام یاقت و در مرحله سوم که ورود مهاجران به آبادی شدت گرفت، معماری سنتی دچار تغییرات عمده شده و معماری شهری و تغییر کاربری و اهتمام در ساخت کاربری های عمومی در جای جای آن مشهود گشت.

        موقعیت جغرافیایی


        این آبادی دشتی در موقعیت جغرافیایی 59 درجه و 36 دقیقه و 49 ثانیه طول شرقی و 36 درجه و 24 دقیقه و 24 ثانیه عرض شمالی واقع گردیده و ارتفاع نسبی آن از سطح دریا 990 متر است. این دهکده در 6 کیلومتری شمال شهر مشهد و 7 کیلومتری شمال جاده مشهد به توس و 2700 متری شمال رودخانه کشف رود قرار دارد. آب و هوای آن معتدل خشک می باشد. (منبع 19 ، 32/ 63)



        مساحت


        این روسـتا 43 هکتار وسعت داشته و اهالـی آن در 202 واحد مسکونی اقامت دارنـد. تراکم نسبی جمعیت در آن 32 /28 نفر در هر هکتار می باشد.

        جمعیت



        ترکیب سنی


          alt=  alt=

        نرخ رشد سالیانه


         alt=

        تاهل


         alt=  alt=

        سواد



        آموزش


         alt= alt=

        اشتغال



        بهره برداران حوزه کشاورزی


         alt=
         

        گویش و مذهب


        ساکنان روستا پیرو مذهب شیعه اثنی عشری بوده و به گویش فارسی مشهدی سخن می -گویند. مهاجران ایرانی (درگزی، کلاتی،قوچانی) و افغانی - که برخی از آنان سنی حنفی می باشند - بخشی از جامعه روستایی ناهمگن این روستای مهاجرپذیر را تشکیل می دهند.


        محلات


        این روستا داری محله بندی عرفی نیست و کل روستا شامل ساختار تک محله ای می باشد.


        خانه بهداشت


        خانه بهداشت آن نیز که 475 متر مربع وسعت دارد، در سال 1378 افتتاح گردیده و علاوه بر ساکنان روستای بهار، به اهالی سه روستای همجوار (گزی، کلاته قاضی و حسن شهاب) نیز خدمات رسانی می نماید.

        اماکن مذهبی


        روستا دارای دو مسجد است، که یکی از آنها به نام مسجد ابوالفضلی(س) در بافت قدیمی  آن قرار دارد، در دوره پهلوی ساخته شده و دیگری که به نام مسجد علی بن ابیطالب(ع) نامگذاری شده است، نوساز می باشد. مساحت این دو مسجد بر روی هم 2218 متر مربع می باشد.

        سازمان اداری


        این آبادی هم شورای اسلامی روستایی دارد و هم دهیاری.

        جاودانه های تاریخ


        1 .ابوالقاسم داودی درآبادی: در 30 فروردین1345 در شهرستان گناباد به دنیا آمد. پدرش موسی، کشاورز بود و مادرش طوبا نام داشت. تا پایان دوره راهنمایی درس خواند. به عنوان پاسدار وظیفه در جبهه حضور یافت. در 24 دی 1365 ،در سن 20 سالگی، در پاسگاه زید به شهادت رسید. مزار او در گلزار شهدای روستای بهار شهرستان مشهد واقع است. (فرهنگ اعام شهدا استان خراسان رضوی،1/ 609) 2 .رجبعلی دلدار بهاری: در 9 آبان 1348 در روستای بهار از توابع شهرستان مشهد به دنیا آمد. پدرش عیسی، کشاورز بود و مادرش زهرا نام داشت. تا پایان دوره ابتدایی درس خواند. او نیز کشاورز بود. از سوی بسیج در جبهه حضور یافت. در 24 دی 1365 ، با سمت دیده بان در پاسگاه زید بر اثر اصابت ترکش به سر، شهید شد. پیکر او را در زادگاهش به خاک سپردند. (فرهنگ اعلام شهدا استان خراسان رضوی، 1/ 637) 3 .کاظم شادانلوی آل: در 1 فروردین 1346 در روستای بهار از توابع شهرستان مشهد به دنیا آمد. پدرش عباسعلی (فوت 1352)و مادرش فاطمه نام داشت. تا دوم ابتدایی درس خواند. کارگر تعمیرکار خودرو بود. از سوی بسیج در جبهه حضور یافت. در 10 خرداد 1363 ، در سن 17 سالگی، در کامیاران کردستان توسط نیروهای عراقی بر اثر اصابت ترکش به سینه، شهید شد. مزار او در بهشت رضای مشهد واقع است. (فرهنگ اعام شهدا استان خراسان رضوی، 2/ 909) 4 .غلامرضا نوروزی سربارآبادی: در 2 مرداد 1339 در روستای بهار از توابع شهرستان مشهد به دنیا آمد. پدرش نوروزعلی، کارگری می کرد و مادرش معصومه نام داشت. تا سوم ابتدایی درس خواند. او نیز کارگر بود. به عنوان بسیجی در جبهه حضور یافت. در 27 آبان 1362 ،در پنجوین عراق به شهادت رسید. پیکرش یک سال در منطقه برجا ماند و پس از تفحص، در گلزار شهدای بهشت رضای مشهد به خاک سپرده شد. (فرهنگ اعلام شهدا استان خراسان رضوی، 1674/2)

         آثار تاریخی


        1 .برج قدیمی بهار: بقایای یکی از چهار برج «قلعه بهار» که در در اواسط دوره قاجار ساخته شده، در کنار روستا به چشم می خورد. این برج با مصالح خشت و گل ساخته شده و بخشی از استحکامات دفاعی روستا در عصر ناصری تا دوره پهلوی اول محسوب می شده است
         
         
         

        رسته :بهار
        منابع :
        1. (Menasce, Pierre Jean de. Shkand - Gumanik Vicar, texte pazand pehlevi transcrit, traduit et commente. Fribourg, 1945, P. 266)
        2. فرهنگ زبان پهلوی
        3. برهان قاطع
        4. (Horn GNE 4, id. NPSSpr. 50, Nyberg Man. Phl. Eilers MSS 45/1985 23f)
        5. (Boyce MMPP 4, Durkin-Meisterernst DMMPP 7)
        6. ( Gharib SD 192,203 )
        7. mac Kenzie ac.ir. 10/1976
        8. مجمع الفرس، ۳۳
        9. henning fkhwd 6
        10. Asatrian - Livshits Kurdica 82
        11. ۹۷gr..Hubschmann Arm
        12. فرهنگ ریشه شناختی زبان فارسی، 1/3-4
        13. وجه تسمیه شهرهای ایران
        14. فرهنگ فارسی معین
        15. شرح حال رجال سیاسی و نظامی ایران،(1/158-159)
        16. علی مؤتمن، تاریخ آستان قدس، 140
        17. مشاهیر مدفون در حرم رضوی، 44/3-46
        18. نگاهی به تاریخ و جغرافیای شهرستان کاشمر، ۲۹۹
        19. فرهنگ جغرافیایی آبادی های کشور
        20. فرهنگ نشابور
        21. روزنامه سفر خراسان
        22. فرهنگ جغرافیایی خراسان
        23. فهرستواره دستنوشته های ایران
        24. فرهنگ اعلام شهدا استان خراسان رضوی
        25. واژه نامه پازند
        26. شاهنامه
        27. فرهنگ جامع نامها و آبادی های کهن اصفهان
        28. گزارش نامه یا فقه اللغه اسامی امکنه
        29. شناخت تابران توس
        30. سفرنامه خراسان
        31. شمس الشموس
        32. فرهنگ گویشی خراسان بزرگ
        33. فرهنگ نامه بومی سبزوار
        34. فرهنگ پارسی پاشنگ
        35. ظفرنامه عضدی
        36. فرهنگ مشهدی
        37. بیست وقف نامه از خراسان
        38. فرهنگ سبزوار
        39. گردشگری روستایی بخش احمدآباد مشهد
        40. کاروانسراهای خراسان
        41. جهانگشای نادری
        42. تاریخ شهر مشهد
        43. جغرافیا و نفوس خراسان در عصر ناصری
        ایجاد کننده :اسما پهلوان مقدم
        Qr code
        امتیاز :0
        تعداد بازدید :37
        مطالب مرتبط
        بهار
        ارزیابی
        ارزیابی این مورد: