• سه شنبه،06 اسفند 1398
  • ورود

       
      • نمایش محتوا
        نمایش تاریخچه
        توپ درخت

        موقعیت سیاسی




        روستای توپ درخت (Tup Derakht) از توابع دهستان میان ولایت بخش مرکزی شهرستان مشهد می باشد.

        وجه تسمیه


        این روستا در گذشته به شکل توت درخت (Tut Derakht) هم نوشته شده است. توپ درخت، از روستاهای کهن حاشیه کلان شهر مشهد است که ساکنان آن ترکیبی از نام گیاهان و درخت را برای روستای خود برگزیده اند. در شهرستان مشهد، نام واژه های با ریشه نام درخت و گل و گیاه کم نیستند، از جمله، توپ درخت، کج درخت، برگ، بوته گز، درخت بید، سنجدک، سیرزار، باغچه، بیدک، بوته مرده، درخت سفیدار. نام واژه جغرافیایی توپ درخت در جغرافیای سیاسی ایران منحصر به فرد است و در باره وجه تسمیه آن دو دیدگاه کلی وجود دارد:
        دیدگاه اول: چون این روستا دارای قدمتی چند هزار ساله بوده و حتی نام آن در گزارش های دوره صفویه، افشاریه، زندیه و قاجاریه، بارها و بارها آورده شده است، منطقی به نظر می رسد که دارای توتستان های وسیعی بوده و نام آن توت درخت بوده که به مرور به توپ درخت تبدیل شده است.


        دیدگاه دوم: با آن که در گویش خراسانی توپ به معنای جست و جستن است، توپ زدن به معنی جست و خیز کردن، توپَک به مفهوم جست و خیز، توپ کَشی به معنی کار پر رنج و زحمت (منبع 1)، اما برخی از اهالی بر این باورند که در این جاینام یک اصطلاح ترکیبی و تمثیلی و به معنای مکانی که درختان بسیاری در آن وجود دارد (مشابه اصطلاح کنونی وضعیت توپِ اشخاص)، می باشد. هرچند احتمال این معنا که برای رشد درختان آن تلاش و زحمت بسیاری انجام شده،دور از ذهن به نظر نمی رسد.


        تاریخچه


        روستای توپ درخت از کهن ترین روستاهای شرق ایران به شمار می آید، که در دوران پیش از تاریخ به عنوان یکی از زیستگاه های مهم انسان ایرانی در کانون تمدن کشف رود شناخته می شود. توپ درخت، با توجه به یافته های باستان شناسی، بیش از 6000 سال قدمت دارد، اما به نظر می رسد که از آبادانی و رونق آن در هزاره نخست اسلامی کاسته شده و در عصر صفویه دوباره در ویرانه های بناهای باستانی آن روستای جدیدی سربرآورده یا ساکنان جدیدی در این منطقه اقامت نموده باشند. نخستین گزارش رسمی و مستند از این روستا، به حدود 150 سال پیش تعلق دارد، جایی که علی نقی حکیم الممالک، که در رکاب ناصرالدین شاه قاجار در روز 12 صفر 1284 ق./ 25 خرداد 1246 ش. به مشهد سفر کرده، نام این روستا را به شکل «توت درخت: گویند نظرکرده است » و به عنوان یکی از قراء و مزارع رو به چناران از دست راست بلوک میان ولایت مشهد ثبت کرده است. (منبع2)
        در دوره قاجاریه وضعیت اقتصادی آن چنین گزارش شده است: «توپ درخت. جمعیت: 20 خانوار و 5/4 زوج. مالیات: 11 و یک چهارم خروار غله؛ 200 تومان نقد.»(منبع3)
        هسته اولیه روستا در شمال آن، یعنی در کنار تپه باستانی توپ درخت شکل گرفته است. مرحله اول توسعه آبادی در جنوب هسته اولیه قرار گرفته و گسترش کمی دارد و در بازه زمانی سال های 1330 تا اصلاحات ارضی به وقوع پیوسته است. مرحله دوم توسعه در دهه چهل و پنجاه و در جهت جنوب هسته اولیه و بافت مرحله نخست صورت گرفته و تأثیر استفاده از مصالح و فرم بناهای شهری در آن به خوبی مشهود است. مرحله سوم که پس از پیروزی انقلاب اسلامی و به توسعه بخش جنوب غربی روستا انجامیده، به ایجاد یک روستای کوچک شهرنما با مصالح خاص شهری و رشد شدید ساختما نسازی منجر شده است.


        موقعیت جغرافیایی


        این آبادی دشتی در موقعیت جغرافیایی 59 درجه و 21 دقیقه و 13 ثانیه طول شرقی و 36 درجه و 32 دقیقه و 46 ثانیه عرض شمالی واقع گردیده و ارتفاع نسبی آن از سطح دریا 1069 متر است. این دهکده در 36 کیلومتری شمال غرب شهر مشهد و 7 کیلومتری شمال جاده مشهد به قوچان قرار گرفته و رودخانه کشف رود در شمال آن روان است. آب و هوای آن معتدل خشک می باشد. (منبع 4)


         alt= alt= alt=

        مساحت


        این روستا 8 هکتار وسعت داشته و اهالی آن در 62 واحد مسکونی اقامت دارند. تراکم نسبی جمعیت در آن 25 /30 نفر در هر هکتار می باشد.


        جمعیت



        ترکیب سنی


          alt=  alt=

        نرخ رشد سالیانه


         alt=

        تاهل


         alt= alt=

        سواد


         alt= alt= alt=

        آموزش


         alt= alt=

         

        اشتغال


         alt=  alt= alt=

        بهره برداران حوزه کشاورزی


         alt=
         

        سازمان اداری


        این آبادی هم شورای اسلامی روستایی دارد و هم دهیاری.

        آثار تاریخی


        1. تپه توپ درخت: این تپه با قدمت پیش از تاریخ، در یک کیلومتری غرب روستا قرار گرفته و به شماره 4028 در تاریخ 10 مهر ماه 1380 در فهرست آثار ملی کشور ثبت شده است. تپه توپ درخت، محوطه ای است وسیع تخریب و انهدام زیستگاه های اقوام قدیم حاصل شده است. این محوطه بر روی تپه ای طبیعی که از رسوبات کشف رود تشکیل شده، قرار گرفته است. بر روی محوطه مقدار بسیار زیادی از قطعات ظروف سفالین منقوش و ساده، سردوک و دست آس های سنگی وجود دارد که گویای غنای فرهنگی دیرینگی و استقرار طولانی مدت اقوام مختلف از هزاره پنجم تا اول قبل از میلاد می باشد. با توجه به سفالینه های موجود و طیف زمانی آنها می توان انتظار داشت که این زیستگاه در حد فاصل زمانی بین تپه های دوین و قره تپه قرار داشته است، به این ترتیب که پس از یک دوره زمانی مشترک با قره تپه و سپس متروکه شدن آن دو، دوره توپ درخت مورد استفاده قرار گرفته و بنا به دلایلی نامعلوم در هزاره سوم از رونق افتاده و به تدریج ساکنین آن در محل تپه دوین مستقر شده و به حیات خود تا دوره تاریخی ادامه دادند. به استناد سفالها و شواهد سطحی توپ درخت یکی از شهرهای عمده دست توس در دوره برنز بوده و می تواند ابهامات زیادی را از پیش از تاریخ منطقه و ایران برطرف کند.

        رسته :توپ درخت
        منابع :
        1. فرهنگ گویشی خراسان بزرگ 97
        2. روزنامه سفر خراسان 211
        3. فرهنگ جغرافیایی خراسان 156
        4. فرهنگ جغرافیایی آبادیهای کشور 80/32
        ایجاد کننده :اسما پهلوان مقدم
        Qr code
        امتیاز :0
        تعداد بازدید :24
        مطالب مرتبط
        توپ درخت
        ارزیابی
        ارزیابی این مورد: