• یکشنبه،04 اسفند 1398
  • ورود

       
      • نمایش محتوا
        نمایش تاریخچه
        جوادیه

        موقعیت سیاسی




        روستای جوادیه (Javadieh) از توابع دهستان میان ولایت بخش مرکزی شهرستان مشهد می باشد.


        وجه تسمیه





        نام آن در گذشته چنبر غربال Chanbar Ghorbal  یا چمبر غربال Chambar Ghorbal بوده است. نام واژه جغرافیایی «جوادیه» که پس از انقلاب به «چنبر غربال» داده شده، از جاینام های سال های اخیر است که تنها بر 11 روستای ایران نهاده شده است، که 3 تای آن در استان خراسان رضوی قرار دارند:



        1.  جوادیه: از توابع دهستان میان ولایت بخش مرکزی شهرستان مشهد

        2. جوادیه: از توابع دهستان زبرخان بخش زبرخان شهرستان نیشابور


        3. جوادیه: از توابع دهستان میان رخ بخش جلگه رخ شهرستان تربت حیدریه





        جوادیه (Javadieh)، مانند دیگر نامهای منسوب به خاندان اهل بیت، مانند محمدیه و احمدیه (از نام پیامبر اسلام (ص))، حسینیه (از نام امام حسین(ع))، باقریه (از نام امام محمدباقر(ع))، صادقیه (از نام امام جعفر صادق(ع))، عباسیه (از نام حضرت عباس (س))، رضویه (از نام امام رضا(ع))، علویه (از نام امام علی(ع))، جوادیه از نام امام جواد(ع)، امام نهم شیعیان و فرزند امام رضا (ع) گرفته شده است.

        نام قدیم این آبادی «چنبر غربال» Ghorbal Chanbar یا «چمبر غربال» Chambar Ghorbal است که به شکل «چمبر غربال» Chambar Ghorbal هم نوشته می شد.
        این جاینام فارسی، در حال حاضر، تنها در استان خراسان رضوی و در دو روستای آن مشاهده می گردد:

        1. چنبر غربال: از توابع دهستان بیزکی بخش گل بهار شهرستان چناران.

        2. چنبر غربال: از توابع دهستان دوغائی بخش مرکزی شهرستان قوچان.




        این واژه قدیمی از دو بخش تشکیل شده است:


        1. چنبر (Chanbar): در زبان پهلوی Chanbar گفته می شود و دارای معانی گوناگونی است، از جمله: محیط دایره، حلقه، قید، گرفتاری، قلاده، استخوان گردن، پرده عنکبوت، کلاه، گردش چرخ، پیرامون دف، در زدن، گرد شدن، کمانی شدن؛ چنبر مینا کنایه از آسمان است. (منبع 1 ؛ منبع 2؛ منبع 3؛ منبع 4 ؛ منبع 5 ) در گویش سبزواری به معنی کج و خمیده است، مانند خیار چنیر (خیار کج و معوج). (منبع 6)
        2. غربال (qarbal): در اصل گربال بوده و به معنای سرند، الک، پرویزن، غربیل، وسیله و آلتی است که دارای سطحی مشبک که از روده یا مفتول بافند و دیواره ای مدور از تحته دارد و با آن آرد و اشیاء دیگر را می بیزند. (منبع 7)
        درباره وجه تسمیه آن دو دیدگاه وجود دارد:
        دیدگاه اول: در مجموع، چنبر غربال، نوعی غربال است که معمولاً تار و پود شبکه آن از پوست یا روده دام ساخته شده و به همین دلیل سعی می شد که از دسترس گربه ها و سگهای گرسنه دور نگاه داشته شود. برخی نیز آن را به معنای چنبر خمیده دانسته اند. (فرهنگ واژگان گویش های ایران، 292 - 293 ؛ مهدی علمداری، گویش دماوندی، 169).
        در گویش استان خراسان جابه جایی کلمات مرسوم است، مانند کج درخت که همان درخت کج است، چنبر غربال نیز به معنای غربال چنبر است.
        دیدگاه دوم: برخی بر این باورند چون قلعه قدیم چنبر غربال، صاف و یکدست بر گرداگرد خانه ها ایجاد شده بود، به این نام محلی معروف گردید.


        تاریخچه


        روستای جوادیه (چنبر غربال) از دهکده های قدیمی بلوک میان ولایت مشهد است، که در روزگار صفویه بنیاد نهاده شده و مدارج ترقی و پیشرفت خود را در زمان افشاریه و زندیه طی کرده و در روزگار قاجاریه، به روستایی پر جمعیت، آباد و خوش آب و هوا تبدیل شده است. تمام مزرعه چنبر غربال (روستای جوادیه کنونی) از بلوک میان ولایت، در سال 1160 ق. توسط علیشاه پسر برادر نادرشاه افشار، وقف دارالشفاء امام رضا(ع) در مشهد شده است. (منبع 8 ؛ منبع 9؛ منبع 10)
        در طومار علیشاهی میزان وقف چنین ثبت شده است: «مزرعه چنبر غربال: 8 زوج. غله: 103 خزوار، کاه: 192 خرکی.» (منبع 11)
        در وقف نامه میرزا کام الی کرمانی (1084 ق.) «مزرعه چنبر غربال، النصف»، وقف آستانه گردیده است. (منبع12)
        اغلب سفرنامه نویسان عصر ناصری در سفر خویش به خراسان، از این روستا به نیکی یاد کرده اند، اما به دلیل مهجور و عجیب بودن این جاینام پارسی، قریب به اتفاق آنان در ضبط این نام واژه با مشکل مواجه شده اند، چنان که ناپیر (Napier) آن را چمبر چیربال (Chambar Chirbal) نامیده و مختصات جغرافیایی آن را 58 درجه و 42 دقیقه طول شرقی و 36 درجه و 49 ثانیه عرض شمالی دانسته است.
        کلنل ییت ( C. E. Yate) در باره آن می نویسد:
        «چمبر غربال: روستای کوچکی در خراسان، که در فاصله 20 مایلی چناران، در پای کوه های شمال شرق رادکان واقع شده است. این آبادی که فقط 5 یا 6 خانه و تعدادی چادر کردنشین دارد، در امتداد دره ای در دامنه ارتفاعات اصلی کوه های بینالود قرار دارد. محصولات آن نامطمئن است. سیلابهای ارتفاعات طرف اَندرازی و به طرف غرب روستای چمبر غربال جریان می یابد، اما کشف رود از نزدیکی آن نمی گذرد. رودخانه (به جز بهار در بقیه مواقع خشک است) که به پایین جریان پیدا می کند و از اندرازی می گذرد که آب اندرازی نامیده می شود از دشت شمال چمبرچیل می گذرد و در محل فرورفتگی باتلاق واقع در آن طرف جاده مرتفع به کشف رود می پیوندد.» (منبع 13)
        محمدحسن خان اعتمادالسلطنه، وضعیت این روستا در عصر ناصری ( 1300 - 1290 ق) را چنین بیان می کند:
        «مزرعه جمر قلنبار: در 5 فرسخی شهر واقع است. قدیم النسق. موقوفه حضرت فیض آثار است. 12 خانه وار رعیت دارد از کرد و ترک و تاجیک. زراع این مزرعه از قنات مشروب می شود. هوایش معتدل است. نوکر دیوان ندارد.» (منبع 14)
        این روستا در سال 1302 ش. در حالی که دارای یک باب قلعه که 42 خانه رعیتی (مسکونی و غیر مسکونی) داشته و 17 باب آن نیز چوب پوش و بقیه ضربی مسقف با خشت خام بوده است، به تملک آستان قدس رضوی در آمد. در مرحله اول توسعه، که در حد فاصل سال های 1330 تا 1342 انجام یافت، با توجه به افزایش جمعیت، روستا به خارج از هسته اولیه که امروزه اثری از آن به چشم نمی خورد، گسترش یافت و به جهت شرق و جنوب شرق آبادی توسعه پیدا کرد.
        در مرحله دوم توسعه، در محدوده زمانی 1358 تا 1360 ، آبادی به دو سمت غرب و شمال شرق گسترش یافت و شکل توسعه آن متمرکز و طولی بوده و تغییر چهره آن ناشی از افزونی جمعیت ساکن و بهره گیری از فرم و مصالح شهری در ساخت و ساز واحدهای مسکونی و کاربری های عمومی بوده است.

        موقعیت جغرافیایی





        این آبادی دشتی در موقعیت جغرافیایی 59 درجه و 27 دقیقه و 3 ثانیه طول شرقی و 36 درجه و 29 دقیقه و 42 ثانیه عرض شمالی واقع گردیده و ارتفاع نسبی آن از سطح دریا 1031 متر است. آب و هوای آن معتدل خشک می باشد.



        مساحت


        این روستا 10 هکتار وسعت داشته و اهالی آن در 124 واحد مسکونی اقامت دارند. تراکم نسبی جمعیت در آن 1 /51 نفر در هر هکتار می باشد.
         

        جمعیت



        ترکیب سنی


          alt=  alt=

        نرخ رشد سالیانه


         alt=

        تاهل


         alt=  alt=

        سواد



        آموزش


         alt= alt=

        اشتغال


         alt=  alt= alt=

        بهره برداران حوزه کشاورزی


         alt=
          

        خانه بهداشت


        این روستا دارای یک خانه بهداشت به مساحت 192 کیلومتر مربع می باشد.

        اماکن مذهبی


         
        این آبادی دارای یک باب مسجد است که624 متر مربع وسعت دارد.


        سازمان اداری


        این آبادی هم شورای اسلامی روستایی دارد و هم دهیاری.


        جاودانه های تاریخ


        1. حسین فلاح چنبرغربال: در 4 مرداد 1350در شهرستان مشهد به دنیا آمد. پدرش ابراهیم و مادرش کنیزرضا نام داشت. دانش آموز سوم متوسطه بود. از سوی بسیج در جبهه حضور یافت. در 18 بهمن 1366 ، در سن 16 سالگی، با سمت دیده بان در چنگوله بر اثر اصابت گلوله به پهلو ودست، شهید شد. مزار او در بهشت رضای مشهد قرار دارد. برادرش علی رضا نیز به شهادت رسیده است.(منبع 15)
        2. علی رضا فلاح چنبر غربال: در 16 شهریور1346 در شهرستان مشهد به دنیا آمد. پدرش ابراهیم و مادرش کنیزرضا نام داشت. تا پایان دوره راهنمایی درس خواند. کارگر نانوایی بود. از سوی بسیج در جبهه حضور یافت. در 4 دی1365 ، در سن 19 سالگی، با سمت تخریبچی و آرپی جی زن در پاسگاه زید بر اثر اصابت ترکش به سر، شهید شد. مزار او در بهشت رضای مشهد قرار دارد. (منبع 16)
        3. غلامحسن کرمی : در 5 فروردین 1342 در روستای چنبر غربال (جوادیه) از توابع شهرستان مشهد به دنیا آمد. پدرش مهدی، کشاورز بود و مادرش زهرا نام داشت. تا پایان دوره ابتدایی درس خواند. او نیز کشاورز بود. به عنوان سرباز ارتش در جبهه حضور یافت. در 15 خرداد 1362 ، در سن 20 سالگی، با سمت تکاور در سردشت توسط نیروهای عراقی به شهادت رسید. پیکر او در همان منطقه برجا ماند. (منبع 17)


        4. حسنعلی نظام دوست: در 16 مرداد 1346 در روستای چنبر غربال (جوادیه) از توابع شهرستان مشهد به دنیا آمد. پدرش رمضان (فوت 1352) و مادرش عذرا نام داشت. تا پایان دوره ابتدایی درس خواند. کشاورز بود. از سوی بسیج در جبهه حضور یافت. در 12 مهر 1362، در سن 16 سالگی، با سمت آرپی جی زن در مریوان توسط نیروهای عراقی بر اثر اصابت گلوله به سینه، شهید شد. پیکر او را در گلزار خواجه ربیع مشهد به خاک سپردند. (منبع 18)

         

        رسته :جوادیه
        منابع :
        1. فرهنگ فارسی معین 1314/1
        2. برهان قاطع662/2
        3. فرهنگ فارسی پاشنگ 248/1
        4. فرهنگ ریشه شناختی زبان فارسی 1050/2
        5. اساس اشتقاق فارسی 568/1-569
        6. فرهنگ نامه بومی سبزوار 211
        7. فرهنگ فارسی معین 2397/29
        8. ظفرنامه عضدی 281
        9. شمس الشموس 472
        10. فردوس التواریخ 453
        11. طومار علیشاهی 29
        12. بیست وقف نامه از خراسان 167
        13. فرهنگ جغرافیایی خراسان 284
        14. کتابچه میان ولایت در جغرافیا و نفوس خراسان در عصر ناصری 195
        15. فرهنگ اعلام شهدا استان خراسان رضوی 1249/2
        16. فرهنگ اعلام شهدا استان خراسان رضوی 1250/2
        17. فرهنگ اعلام شهدا استان خراسان رضوی 1351/3
        18. فرهنگ اعلام شهدا استان خراسان رضوی 1642/2

         

        ایجاد کننده :اسما پهلوان مقدم
        Qr code
        امتیاز :0
        تعداد بازدید :19
        مطالب مرتبط
        جوادیه
        ارزیابی
        ارزیابی این مورد: