• پنج شنبه،06 آذر 1399
  • ورود

       
      • نمایش محتوا
        نمایش تاریخچه
        چاه ملا

        موقعیت سیاسی




        روستای چاه ملا (Chah Molla) از توابع دهستان میان ولایت بخش مرکزی شهرستان مشهد می باشد.
         

        وجه تسمیه


        چاه ملا، نام واژه ای پارسی و در تمام ایران منحصر به فرد می باشد و از دو بخش چاه + ملا تشکیل شده است:
        1. چاه (Chah): گودالی به شکل استوانه که در زمین حفر کنند و از آن آب بالا کشند. در عربی به آن «بئر » گفته می شود. کنایه از دنیا و عالم هم هست.(منبع 1؛ منبع 2؛ منبع 3)
        در فارسی میانه chah (چاه) (Phl. 52 Nyberg Man)، اوستایی chat- (Bartholomae AiW ( 583 ، سغدی ct (چاه) ، (Gharib SD 3159)، سکایی - tcataka-, tcata (استخر، برکه) JRAS 1970 Bailey ,id. DKS 138) ، 61) خوارزمی chh (>فارسی، ct (چاه)، (Benzing Chw.WIn. 214) ( 228 ، بلخی sado (چاه)، (Davary Bakhtrisch)

        ( 264 ، پشتو chah (چاه). (Hubschmann PSt) ( 51 ، آسی caj (چاه)ایرونی)، cad (دیگوری)، cadae (استخر، برکه، دریاچه) (- chata *)، بلوچیchat(چاه) (Elfenbein Glossary 32 )، گزی ، che chi، Eilers WirM II/648) )، گرجی cha (>ایرانی) Chkeidze Iranica X/489)).(منبع 4)
        601 روستا و آبادی در پهندشت 31 استان و 429 شهرستان ایران، از واژه «چاه » (به صورت ترکیبی یا مطلق) بهره جسته اند، از قبیل پیر چاه،چاه احمد، چاه اکبر، چاه تلخ ( 15 روستا)، چاه توت، چاه جلال، چاه جمال، چاه حسن، چاه درویش، چاه رستم، چاه شور ( 15 روستا)، چاه شیرین، چاه کوتاه، چاه نو، چاه طلا.
        2. ملا (Molla): در ترکی عثمانی مُنلا، مبدل «مولی» عربی است، به معنی سرور و مخدوم، آخوند، باسواد، درس خوانده، فاضل، روحانی. (منبع 5؛ منبع 6)
        در مجموع به معنای روستایی است که چاه آن را یک نفر معمم (روحانی) ساخته یا به دستور او احداث شده یا آن که چاه از آنِ او بوده است. روستاهای دیگری با نا مهای چاه آخوند، چاه شیخ و مانند آن نیز در ایران وجود دارد.

        تاریخچه




        این روستا در اواسط دوره قاجاریه و به عنوان یک دهکده کوچک کشاورزی محور بنیاد نهاده شد و دارای یک چاه و قناتی 150 ساله بود. محمدحسن خان اعتمادالسلطنه، وضعیت این روستا در عصر ناصری (1300 - 1290 ق.) را چنین بیان می کند:

        «مزرعه چاه ملا: قدیم النسق است. در 6 فرسخی شهر واقع است. 12 خانه وار از کرد و تاجیک رعیت دارد. زراعت این مزرعه از قنات مشروب می شود. هوایش معتدل است. نوکر دیوانی 4 نفر دارد.») (منبع 7)
        مرحله اول توسعه روستا، که از سال 1330 تا 1345 به درازا انجامید، در قسمت جنوب و میانی بافت روستا و در مجاورت هسته اولیه آن شکل گرفته و بافت آن همچنان فرسوده، ارگانیک و فشرده است. مرحله دوم توسعه روستا، در جهت شمالی آبادی و در بازه زمانی اصلاحات ارضی تا پیروزی انقلاب اسلامی تحقق یافت، بافت ارگانیک روستا تغییری نکرد، اما به دلیل واگذاری اراضی مسکونی و زراعی به روستائیان، احداث واحدهای مسکونی با وسعت بیشتر و نیز با بهرگیری از فرم و مصالح شهری نمود عینی تری یافت. در مرحله سوم توسعه، در چهار دهه اخیر، تیپ عمومی روستا دچار تحول نسبی شده و ساخت و ساز واحدهای مسکونی و کاربری های عمومی عمدتا در جنوب غرب و شمال غرب دهکده انجام گردید.

        موقعیت جغرافیایی


        این آبادی دشتی در موقعیت جغرافیایی 59 درجه و 20 دقیقه و 25 ثانیه طول شرقی و 36 درجه و 33 دقیقه و 2 ثانیه عرض شمالی واقع گردیده و ارتفاع نسبی آن از سطح دریا 1084 متر است. این دهکده در 25 کیلومتری شمال غرب شهر مشهد و شمال جاده مشهد به قوچان قرار گرفته و رودخانه کشف رود در شمال آن جریان دارد. آب و هوای آن معتدل خشک می باشد (منبع 8)

        مساحت


        این روستای کوچک تنها 5 هکتار وسعت داشته و اهالی آن در 32 واحد مسکونی اقامت دارند. تراکم نسبی جمعیت در آن 2/ 26 نفر در هر هکتار می باشد.

         


        جمعیت



        ترکیب سنی


          alt=  alt=

        نرخ رشد سالیانه


         alt=

        تاهل


         alt= alt=

        سواد


         alt= alt= alt=

        آموزش


         alt= alt=

        اشتغال


         alt= alt= alt=

        بهره برداران حوزه کشاورزی


         alt=
         

        اماکن مذهبی


        این روستا یک باب مسجد دارد که 189 متر مربع وسعت دارد. سازمان اداری این آبادی هم شورای اسلامی روستایی دارد و هم دهیاری.

        جاودانه های تاریخ


        1. رمضان سیف اللهی: در 10 فروردین 1339 در روستای چاه ملا از توابع شهرستان مشهد دیده به جهان گشود. پدرش علی (فوت 1351) و مادرش فاطمه نام داشت. تا پایان دوره ابتدائی درس خواند. بنا بود. به عنوان بسیجی در جبهه حضور یافت. در 1 آذر 1361 ، در سن 21 سالگی، با سمت کمک تیربارچی در سومار توسط نیروهای عراقی بر اثر اصابت ترکش به سر و سینه، شهید شد. مزار او در روستای عسگریه شهرستان مشهد واقع است.(منبع 9)

        رسته :چاه ملا
        منابع :
        1. فرهنگ فارسی معین 1270/1
        2. فرهنگ فارسی پاشنگ 431/1
        3. برهان قاطع 617/2
        4. فرهنگ ریشه شناختی زبان فارسی 995/2-996
        5. برهان قاطع 2031/4
        6. فرهنگ فارسی معین 4328/4
        7. کتابچه میان ولایت در جغرافیا و نفوس خراسان در عصر ناصری 200-199
        8. فرهنگ جغرافیایی آبادیهای کشور 94/32-95
        9. فرهنگ اعلام شهدا استان خراسان رضوی 906/1
        ایجاد کننده :اسما پهلوان مقدم
        Qr code
        امتیاز :0
        تعداد بازدید :49
        مطالب مرتبط
        چاه ملا
        ارزیابی
        امتیاز کسب شده در ارزیابی:
        ارزیابی این مورد: