• یکشنبه،04 اسفند 1398
  • ورود

       
      • نمایش محتوا
        نمایش تاریخچه
        چهچه

        موقعیت سیاسی


        روستای چهچه (Chahchah) از توابع دهستان میان ولایت بخش مرکزی شهرستان مشهد می باشد.

        وجه تسمیه


        در گذشته به آن چهچهه (Chahchaheh) هم می گفتند.
        امروزه دو روستا در ایران به نامهای «چهچه» و «چهچهه» وجود دارد، که هر دو در خراسان رضوی قرار دارند:
         

        1. چهچه (Chahchah): از توابع دهستان میان ولایت بخش مرکزی شهرستان مشهد.

        2. چهچهه (Chahchaheh): ازتوابع دهستان پساکوه بخش زاوین شهرستان کلات.


         
        مشهورترین چهچهه تاریخ، همان است که در دوره قاجار به روسیه واگذار شد و بسیاری از ساکنان آن برای آن که نمی خواستند تحت حاکمیت دیکتاتوری تزارها قرار گیرند و از مام میهن جدا شوند، به روستای چهچهه درگز در ایران مهاجرت کردند.
        وجود شهرها و روستاهای همنام مرزی در دو سوی مناطقی از ایران که حداقل تا آغاز سلسله قاجاریه، بخشی از ایران بودند، باعث پیچیدگی در کنکاش و بررسی در حوزه تارخ این نواحی گردیده است. از این میان به شهرهای سرخس در ایران و ترکمنستان، روستاهای چهچهه در ایران و ترکمنستان، آستارا و جلفا در ایران و آذربایجان، هیرمند در ایران و افغانستان اشاره نمود. در باره وجه تسمیه این روستا دو دیدگاه وجود دارد:
        دیدگاه اول: نام واژه چهچه یا چهچهه در گذشته به شکل «ازجاه» یا «اژگاه» یا «ازچاه» هم نوشته شده است و به نظر می رسد هر سه مکان جغرافیایی، دارای یک ریشه باشند. این واژه از دو بخش از/ اژ + چاه/ جاه/ گاه تشکیل شده است بخش اول این کلمه «اژ» مخفف «اژدها» می باشد که در نام واژهای جغرافیایی اژدر کوه، کوه اژدر، غار اژدر و کال اژدر در استان خراسان رضوی و شهرستان مشهد هم مشاهده می شود، با نمادهای اساطیر باستان و حتی آریایی قابل انطباق می باشد.
        دیدگاه دوم: «از» در بخش اول «ازچاه» همچنان که در نام واژه هایجغرافیایی «ازنا» ، «ازوار»، «ازناوله» دیده می شود، از ریشه «آو» و به معنی «آب» می باشد. (منبع 1، 98) پس «ازچاه» به معنی «چاه آب» می باشد.
        دیدگاه سوم: «چهچه» به شکل «چه» که مخفف «چاه» (منبع 2، 129) و «چه» دوم، پسوندی است که برای که برای تصغیر نامها به کار برده می شود (نظیر دریاچه، درچه، سورچه). پس «چهچه» به معنای چاه کوچک است و کم نیستند روستاهای شهرستان مشهد که با نام «چاه» آغاز می شوند، مانند چاهشک، چاه خاصه و چاه ملا.
        دیدگاه چهارم: چهچه در زبان فارسی به معنی آواز بلبل و پرندگان خوش آواز یا تحریر صدا می باشد(منبع 3)

        تاریخچه


        روستای چهچه از دهکده های قدیمی بلوک میان ولایت مشهد است، که در روزگار صفویه بنیاد نهاده شده و مدارج ترقی و پیشرفت خود را در زمان افشاریه و زندیه طی کرده و در روزگار قاجاریه، به روستایی پر جمعیت، آباد و خوش آب و هوا تبدیل شده است. اغلب سفرنامه نویسان عصر ناصری در سفر خویش به خراسان، از این روستا به نیکی یاد کرده اند، چنان که علی نقی حکیم الممالک، که در رکاب ناصرالدین شاه قاجار در روز 12 صفر 1284 ق./ 25 خرداد 1246 ش. به مشهد سفر کرده، نام این روستا را به شکل چهچهه و به عنوان یکی از قراء و مزارع رو به چناران از دست راست بلوک میان ولایت مشهد ثبت کرده است.(منبع 4، 211)
        محمدحسن خان اعتمادالسلطنه، وضعیت این روستا در عصر ناصری (1300 - 1290 ق.) را چنین بیان می کند:
        «مزرعه چهچهه: قدیم النسق است. در 6 فرسخی شهر واقع است. 30 خانه وار تیموری کرد و ترک و تاجیک رعیت دارد. زراعت از قنات مشروب می شود. 5 نوکر از تیموری دارد.
        25 خانه وار رعیت دارد. هوایش معتدل است.»(منبع 4، 205-204)
        ناصرالدین شاه قاجار روز سه شنبه، 10 شوال 1300 ق./ 23 مرداد 1262 ش. از آن گذر کرده و نام آن را در ردیف دهات دست چپ جاده رادکان به مشهد و به شکل چهچهه ثبت کرده است.(منبع 6)
        میرزا قهرمان امین لشکر، که در سفر ناصرالدین شاه قاجار، ملازم رکاب او بوده، در گزارش روز سه شنبه 10 شوال 1300 ق./ 23 مرداد 1262 آورده است: «جناب عضدالملک و من و سردار محمدهاشم خان آمدیم به طرف دیگر دهی بود موسوم به چهچه... گفتند قدری از آن متعلق به علی مردان خان تیموری است. به قدر 30 خانوار سکنه دارد. آن جا ناهار خوردیم. و از آن جا به منزل را گفتند 2 فرسخ و نیم است.» (منبع 10)
        مولابخش و اسمیت (1906 م.) آن را به شکل چهچهه و یکی از آبادی های سمت راست جاده مشهد به چناران و از توابع بلوک میان ولایت منطقه مشهد ثبت کرده اند.(منبع7)
        هسته اولیه روستا در شرق آن و با بافتی فشرده و فرسوده و تخریبی شکل گرفته و تنها9/8 % از وسعت آبادی را در بر دارد. در مرحله اول توسعه، که در فاصله زمانی 1334 تا 1342 و در پیرامون هسته اولیه و مرکز روستا انجام یافته، ساخت و سازها محدود و از نوع کم دوام بوده و این مرحله 6/14 % بافت کالبدی دهکده را تشکیل می دهد. در مرحله دوم توسعه، در بازه زمانی إصلاحات ارضی تا پیروزی انقلاب اسلامی و در شمال مرحله نخست شکل گرفته و 5/ 16 % از بافت کالبدی روستا را شامل می شود. احداث واحدهای مسکونی جدید و به عرصه بزرگتر، همراه با شتاب و تلاش هدفمند در ایجاد شبکه معابر منظم و با استفاده از فرصت طلایی واگذاری اراضی به روستائیان با بهره گیری از فرم و مصالح شهری، سهم مهمی در تغییر چهره عمومی روستا در دهه چهل و پنجاه دارد. مرحله سوم توسعه در جنوب روستا و به هدف گذاری ساخت مساکن بادوام در چهار دهه أخیر شکل گرفته و 60% وسعت روستا را که قسمت اعظم واحدهای مسکونی روستا در دل آن جای دارند، از آنِ خود نموده است.

        موقعیت جغرافیایی


        این آبادی دشتی در موقعیت جغرافیایی 59 درجه و 22 دقیقه و 11 ثانیه طول شرقی و 36 درجه و 31 دقیقه و 52 ثانیه عرض شمالی واقع گردیده و ارتفاع نسبی آن از سطح دریا 1073 متر است. این دهکده در 22 کیلومتری شمال غرب شهر مشهد و شرق جاده مشهد به قوچان قرار گرفته است. آب و هوای آن معتدل خشک می باشد(منبع 8)
         
        قنات چهچهه 1500 متر طول، 600 میله چاه،80 متر عمق مادرچاه، دبی 15 لیتر بر ثانیه و 30 هکتار سطح زیرکشت می باشد

        مساحت


        این روستا 22 هکتار وسعت داشته و اهالی آن در 325 واحد مسکونی اقامت دارند. تراکم نسبی جمعیت در آن 5 /57 نفر در هر هکتار می باشد.

        جمعیت



        ترکیب سنی


          alt=  alt=

        نرخ رشد سالیانه


         alt=

        تاهل


         alt= alt=

        آموزش


         alt= alt=

        اشتغال


         alt= alt= alt=

        بهره برداران حوزه کشاورزی


         alt=

        اماکن مذهبی


        این روستا یک باب مسجد دارد که 624 متر مربع وسعت دارد.

        ورزشگاه


        در این آبادی دو ورزشگاه روستایی فعال وجود دارد:
        1. سالن تمرینی سرپوشیده روستایی به مساحت 384 متر مربع، که در سال 1388 مورد بهره برداری قرار گرفته است.
        2. ورزشگاه فوتبال روباز روستایی فاز 1 به مساحت 7000 متر مربع، که در سال 1386 افتتاح شده است. برخی مساحت دقیق آن را 4181 متر ثبت کرده اند.

        محلات


        این روستا از دو محله تشکیل شده است:
        1. محله قدیم: بافت مرکزی روستا که به صورت مستطیلی شکل خودنمایی می کند و دورتادور آن توسط باغات احاطه شده است.
        2. محله بالا: به سمت شمال آبادی کشیده شده است.

        سازمان اداری


        این آبادی هم شورای اسلامی روستایی دارد و هم دهیاری.

        جاودانه های تاریخ


        1. جواد ابراهیمی: در 9 آذر ماه 1348 در روستای چهچه از توابع شهرستان مشهد به دنیا آمد. پدرش اکبر، کشاورز بود و مادرش زهرا نام داشت. تا پایان دوره راهنمایی درس خواند. به عنوان بسیجی در جبهه حضور یافت. در 12 تیر 1365 ، در سن 17 سالگی، در قلویزان توسط نیروهای عراقی بر اثر اصابت ترکش به سر شهید شد. مزار او در زادگاهش واقع است.(منبع 9، 1/ 33)
        2. ابراهیم پهلوان: در 10 خرداد 1342 در روستای چهچه از توابع شهرستان مشهد به دنیا آمد. پدرش عباس علی و مادرش صدیقه نام داشت. تا پایان دوره ابتدایی درس خواند. کشاورز بود. به عنوان بسیجی در جبهه حضور یافت. در 26 دی 1359 ، در سن 17 سالگی، با سمت مسئول توزیع غذا در اهواز بر اثر اصابت ترکش به سر و صورت، شهید شد. مزار او در گلزار خواجه ربیع مشهد قرار دارد. برادرش اسحاق نیز به شهادت رسیده است. (منبع 9، 1/ 311)
        3. اسحاق پهلوان: در سال 1340 در روستای چهچه از توابع شهرستان مشهد به دنیا آمد. پدرش عباس علی و مادرش صدیقه نام داشت. تا پایان دوره ابتدایی درس خواند. کشاورز بود. ازدواج کرد و صاحب یک دختر شد. بسیجی بود. در 10 آبان 1362 ، در سن 22 سالگی، با سمت تخریب چی در سرخس بر اثر انفجار مهمات و سوختگی شدید به شهادت رسید. مزار او در گلزار خواجه ربیع مشهد قرار دارد.(منبع 9، 1/ 312)
        4. رضا زراعتی: در 1 شهریور 1346 در روستای چهچه از توابع شهرستان مشهد چشم به جهان گشود. پدرش حسن و مادرش لیلا نام داشت. در حد دوره ابتدایی درس خواند. کشاورز بود. به عنوان پاسدار وظیفه در جبهه حضور یافت. در 24 مهر 1366 ، در سن 20 سالگی، در پاسگاه زید بر اثر اصابت ترکش به پا و پشت، شهید شد. پیکر او را در زادگاهش به خاک سپردند. (منبع 9، 1/ 796)
        5. ابراهیم طاهونی چهچه: در 12 فروردین 1343 در روستای زاوین از توابع شهرستان مشهد به دنیا آمد. پدرش نصرالله و مادرش فاطمه نامداشت. تا دوم راهنمایی درس خواند. قالیباف بود. از سوی بسیج در جبهه حضور یافت. در 4 اسفند 1360 ، در تنگه چزابه به شهادت رسید. مزار او در گلزار شهدای زادگاهش واقع است.(منبع 9، 2/ 1059)
        5. غلامرضا عابدی: در 1 فروردین 1335 در روستای چهچه از توابع شهرستان مشهد به دنیا آمد. پدرش علی اکبر، کارگر بود و مادرش کلثوم نام داشت. تا پایان دوره راهنمایی درس خواند. کارمند اداره برق بود. سال 1357 ازدواج کرد و صاحب 2 پسر شد. به عنوان سرباز ارتش در جبهه حضور یافت. در 20 دی 1359 ، در سن 24 سالگی، در محمور آبادان خرمشهر بر اثر اصابت ترکش به سر و سینه، شهید شد. مزار او در گلزار خواجه ربیع مشهد واقع است.(منبع 9، 1/ 1076)

        رسته :چهچه
        منابع :
        1. فرهنگ جامع نام ها و آبادی های کهن اصفهان 98
        2. فرهنگ گویشی خراسان بزرگ 129
        3. فرهنگ فارسی معین  1/ 1325
        4. روزنامه سفر خراسان 211
        5. کتابچه میان ولایت، در جغرافیا و نفوس خراسان در عصر ناصری 204-205
        6. سفرنامه خراسان 161
        7. فرهنگ جغرافیایی خراسان 1015
        8. فرهنگ جغرافیایی آبادی های کشور 32/ 107
        9. فرهنگ اعلام شهدا استان خراسان رضوی 
        10. روزنامه سفر خراسان، 136 - 137

         

        ایجاد کننده :اسما پهلوان مقدم
        Qr code
        امتیاز :0
        تعداد بازدید :19
        مطالب مرتبط
        چهچه
        ارزیابی
        امتیاز کسب شده در ارزیابی:
        ارزیابی این مورد: