• نمایش محتوا
        نمایش تاریخچه
        خان سعادت

        موقعیت سیاسی


        روستای خان سعادت (Khan Saadat) از توابع دهستان میان ولایت بخش مرکزی شهرستان مشهد می باشد.

        وجه تسمیه


        در گذشته به آن خان سادات (Khan Sadat) هم می گفتند. نام واژه جغرافیایی خان سعادت در ایران منحصر به فرد می باشد. این نام واژه از دو بخش خان + سعادت/سادات (sadat : جمع عربی کلمه سید) تشکیل می شود و در باره وجه تسمیه آن دو دیدگاه وجود دارد:
        دیدگاه اول: بنیانگزار و مؤسس و یا ارباب این آبادی، شخصی به نام «سعادت خان» (خان: عنوان شاهان و امیران در ترکستان، رجال و بزرگان و اقوام نزدیک، دهخدا، کدخدا، ارباب ده بوده است، که در دوران صفویه تا قاجاریه در این مکان دارای ارج و قرب و ثروت و قدرت حاکمیتی بوده است.
        دیدگاه دوم: خان در زبان فارسی به معنای خانه، سرا و کاروانسرا می باشد (منبع 1؛ منبع 2) و در زمان صفویه در این مکان کاروانسرایی وجود داشته، که به آن خان سادات (کاروانسرای سادات) یا خان سعادت (کاروانسرای سعادت) می گفتند.
        این کاروانسرا به مرور زمان از میان رفته است. دیدگاه سوم: خان (xan) یا خانی (xani) یا خین (xin) به معنای چشمه است (منبع 3) و خوانسار یا خانسار به معنی چشمه سار است. خان سعادت یا خان سادات نیز به معنای چشمه سعادت یا چشمه سادات است.

        تاریخچه


        روستای خان سعادت بیش از 400 سال قدمت دارد و در روزگار صفویه، افشاریه، زندیه و قاجاری، از روستاهای مهم بلوک میان ولایت مشهد و به عنوان یکی از منازل اصلی مشهد به قوچان محسوب می شده است.
         
        محمدحسن خان اعتمادالسلطنه، وضعیت این روستا در عصر ناصری ( 1300 - 1290 ق.) را چنین بیان می کند:
        «مزرعه خان سعادت: قدیم النسق است. 6 خانه وار رعیت دارد. زراعت از قنات مشروب می شود. هوایش معتدل است. 3 خانه وار نوکر دیوان دارد. در 5 فرسخی شهر است.» (کتابچه میان ولایت، در (منبع 4))
        ابوالحسن میرزا شیخ الرئیس قاجار، شاعر و دولتمرد نامدار عصر قاجار، روز یک شنبه 11ربیع الاول 1292 ق./ 29 فروردین 1254 ش. به این روستا سفر کرده و در باره آن می نویسد:
        «قریب به ظهر در خان سعادت برای ناهار فرود آمدیم. جناب آقا فرمودند امشب را همین جا باید ماند. از من ابرام به حرکت، از ایشان اصرار به اقامت، ناچار رضای خاطر شریف ایشان را به عمل آورده، همان جا توقف کردیم. عصر را محمدخان بیگلربیگی و حاجی میرزا محمدباقر پسر سپهسالار خدمت جناب آقا رسیدند. شب را در باغ نونهال خان سعادت که جای بسیار باصفایی بود، به هیئت جمعیت انجمن کردیم و از هر در سخن راندیم. » (سه سفرنامه قوچان، 63 ، نقل از بدایع السمر و وقایع السفر)
        هسته اولیه روستا که قسمت غرب آن را در بر گرفته، عمدتا مخروبه و مرمتی هستند. مرحله اول توسعه، که در بازه زمانی 1330 تا 1342 در جهت جنوب غرب آبادی شکل گرفته، بازسازی واحدهای مسکونی به کندی انجام یافته است. در مرحله دوم توسعه، که با واگذاری اراضی به روستائیان، در محدوده زمانی إصلاحات ارضی تا پیروزی انقلاب اسلامی تحقق یافته، گسترش روستا در جهت غرب و با افزایش واحدهای مسکونی با فرم و مصالح شهری همراه بوده است. در مرحله سوم توسعه، که در چهار دهه اخیر به وقوع پیوسته، گسترش دهکده عمدتا در جنوب آن و در حاشیه جاده بین شهری رخ داده است.

        موقعیت جغرافیایی


        این آبادی دشتی در موقعیت جغرافیایی 59 درجه و 21 دقیقه و 49 ثانیه طول شرقی و 36 درجه و 30 دقیقه و 50 ثانیه عرض شمالی واقع گردیده و ارتفاع نسبی آن از سطح دریا 1090 متر است.
        این دهکده در 25 کیلومتری شمال غرب شهر مشهد و شمال جاده مشهد به قوچان قرار گرفته و رودخانه کشف رود در شمال آن روان است. آب و هوای آن معتدل خشک می باشد(منبع 6)
        قنات خان سعادت، دارای 10000 متر طول، 75 میله چاه، با 90 متر عمق مادرچاه، دبی 20 لیتر بر ثانیه و 50 هکتار سطح زیر کشت می باشد.

        مساحت


        این روستا 11 هکتار وسعت داشته و اهالی آن در 83 واحد مسکونی اقامت دارند. تراکم نسبی جمعیت در آن 19 /25 نفر در هر هکتار می باشد.

        جمعیت



        ترکیب سنی


          alt=  alt=

        نرخ رشد سالیانه


         alt=

        تاهل


         alt= alt=

        سواد


         alt= alt= alt=

        آموزش


         alt= alt=

        اشتغال


         alt=  alt= alt=

        بهره برداران حوزه کشاورزی


         alt=
         

        اماکن مذهبی


        این روستا یک باب مسجد دارد، که مسجد سلیمان (ع) نام دارد و در غرب روستا قرار دارد و 230 متر مربع وسعت دارد. این مسجد در سال 1340 ساخته شده است.

        سازمان اداری


        این آبادی هم شورای اسلامی روستایی دارد و هم دهیاری.

        جاودانه های تاریخ


        1. علی صالحی: در 1 فروردین 1348 در روستای خان سعادت از توابع شهرستان مشهد به دنیا آمد. پدرش رجبعلی (فوت 1359) و مادرش جان جان نام داشت. تا پایان دوره ابتدایی درس خواند. خیاط بود. به عنوان سرباز ارتش در جبهه حضور یافت. در 11 آذر 1366 ، در سن 18 سالگی، با سمت آرپی جی زن در حاج عمران بر اثر اصابت ترکش گلوله توپ به شهادت رسید. پیکر او را در زادگاهش به خاک سپردند.(منبع 5)

        رسته :خان سعادت
        منابع :
        1. برهان قاطع 706/2
        2. فرهنگ فارسی معین 1/ 1393
        3. فرهنگ ریشه شناختی زبان فارسی،2/ 1095
        4. جغرافیا و نفوس خراسان در عصر ناصری 199-198
        5. فرهنگ اعلام شهدا استان خراساخان سعادتن رضوی 2/ 1005
        6. فرهنگ جغرافیایی آبادی های کشور، 32/ 133

         

        ایجاد کننده :اسما پهلوان مقدم
        Qr code
        امتیاز :0
        تعداد بازدید :36
        مطالب مرتبط
        خان سعادت
        ارزیابی
        ارزیابی این مورد: