• چهارشنبه،05 آذر 1399
  • ورود

       
      • نمایش محتوا
        نمایش تاریخچه
        ریحان

        موقعیت سیاسی


        روستای ریحان (Reyhan) از توابع دهستان میان ولایت بخش مرکزی شهرستان مشهد می باشد.

        وجه تسمیه


        16 روستا در ایران به نام «ریحان » وجود دارد، که به نام های ریحان، ریحان آباد، ریحانلو، ریحان بالا، ریحان پائین و مانند آن مشاهده می گردد.
        در باره وجه تسمیه این آبادی دو دیدگاه وجود دارد:
        دیدگاه اول: برخی از اهالی بر این باورند که نام روستا در اصل «راهیان» بوده که به مرور زمان به «رهیون» و سپس به «ریحون» یا «ریحان» تغییر یافته است.
        دیدگاه دوم: ریحان (Rayhan): واژه ای عربی به معنای هر گیاه خوشبو، گیاهی خوشبو و علفی از تیره نعناعیان که یک ساله و معطر است و مصرف خوراکی و دارویی دارد. (منبع2، 1701/2)
        معانی دیگر آن عبارتند از: رزق، روزی، فرزند، رحمت، استراحت، راحت، هر گل سوای گل سرخ. این عده معتقدتد در این روستا ریحان به وفور کشت شده و به همین دلیل نام واژه زیبای ریحان را برای آن برگزیده اند.
        در شهرستان مشهد، نام واژه های با ریشه نام درخت و گل و گیاه کم نیستند، از جمله، توپ درخت، کج درخت، برگ، بوته گز، درخت بید، سنجدک، سیرزار، باغچه، بیدک، بوته مرده، درخت سفیدار.

        تاریخچه


        دهکده ریحان در دوره استقرار نخستین حکومت شیعی متمرکز در تمام محدوده جغرافیایی کنونی ایران، یعنی دودمان صفویه، به عنوان یکی از کانون های جمعیتی ناحیه توس شناخته می شد.
        نام قدیم این زوستا «راهیان» بوده است. بر اساس وقف نامه مدرسه علمیه نواب (متعلق به سال 1090 ق.)، «راهیان بلوک طوس مع باغات و طاحونه از جمله 9 زوج، یک زوج 10 »، ق.) ، وقف این مدرسه گردیده است. (منبع1، 195 )
        در دوران قاجاریه بر اهمیت و آبادانی آن افزوده شد، چنان که محمدحسن خان اعتمادالسلطنه، وضعیت این روستا در عصر ناصری ( 1300 - 1290 ق.) را چنین بیان می کند:
        «مزرعه راهیان: در 5 فرسخی شهر مشهد واقع است. قدیم النسق است. 20 خانه وار رعیت از کرد بالکانلو و تاجیک دارد. زرتعن از قنات مشروب می شود . نوکر دیوانی ندارد. هوایش معتدل است.» (کتابچه میان ولایت، در «منبع3» 198)
        برخی نیز این آبادی را به نام ریحانه دانسته اند، همان که ناصرالدین شاه قاجار در روز سه شنبه، 10 شوال 1300 ق./ 23 مرداد 1262 ش. از آن گذر کرده و نام آن را در ردیف دهات سمت راست جاده رادکان به مشهد و به شکل ریحانه ثبت کرده است. (منبع4، 160 )
        10 سهم از 16 سهم این روستا، موقوفه ابوالحسنی و مقداری نیز توسط آستان قدس رضوی خریداری شده است. (منبع5، 491)
        هسته اولیه در شمال غرب روستا قرار دارد و دارای بافتی ارگانیک، پیوسته و فرسوده است. کوچه های باریک و کم عرض، دیوارهای کاهگلی و در بهای چوبی، ممیزه های معماری سنتی آن به شمار می آیند.
        مرحله اول توسعه در روزگار پهلوی دوم و در جنوب و پیوسته به هسته اولیه پدید آمد و اغلب بناها از نوع تخریبی و مرمتی است. شبکه معابر به صورت ارگانیک و نامنظم با عرض های متفاوت قطعات مسکونی را به شکل نامنظمی در حاشیه خود پذیرا شده اند.
        مرحله دوم توسعه آبادی در دوران گذار از اصلاحات ارضی به انقلاب اسلامی و در جهت جنوب آن روی داد و روستا با توجه به افزایش جمعیت ساکنان و مهاجران، از حالت مجتمع اولیه به مساکن وسیع تر و بلوک های مسکونی و معابر منظم تر تغییر شکل داد. مرحله سوم توسعه، در سال های پس از پیروزی انقلاب اسلامی و در جهت جنوب و شمال غرب آن تحقق یافته و تفوق فرم و مصالح شهری در تأسیس واحدهای مسکونی و کاربر ی های عمومی آن به خوبی قابل مشاهده است.

        موقعیت جغرافیایی


        این آبادی دشتی در موقعیت جغرافیایی 59 درجه و 24 دقیقه و 24 ثانیه طول شرقی و 36 درجه و 31 دقیقه و 23 ثانیه عرض شمالی واقع گردیده و ارتفاع نسبی آن از سطح دریا 1051 متر است. این دهکده در 23 کیلومتری شمال غرب شهر مشهد و 5 کیلومتری شرق جاده مشهد به قوچان قرار گرفته است. آب و هوای آن معتدل خشک می باشد. (منبع 6، 32/183)

        مساحت


        این روستا 18 هکتار وسعت داشته و اهالی آن در 161 واحد مسکونی فعالیت می کنند. تراکم نسبی جمعیت در آن 34/44 نفر در هر هکتار می باشد.

        جمعیت



        ترکیب سنی


          alt=  alt=

        نرخ رشد سالیانه


         alt=

        تاهل


         alt=  alt=

        سواد



        آموزش


         alt= alt=

        اشتغال



        بهره برداران حوزه کشاورزی


         alt=

        اماکن مذهبی


        این آبادی دارای یک باب مسجد می باشد که در مرکز آن واقع گردیده و 1003 متر مربع وسعت دارد.

        ورزشگاه


        این روستا دارای یک زمین ورزشی روباز روستایی به وسعت 4520 متر مربع در شرق دهکده می باشد، که فاقد تجهیزات است.

        محلات


        این آبادی از 3 محله عرفی قدیمی یا هسته اولیه (در شمال روستا)، میانی و (بخش میانی فضای کالبدی) و نو (در جنوب آبادی) تشکیل شده است.

        گویش و مذهب


        اهالی این روستا فارس زبان و شیعه مذهب می باشند.

        سازمان اداری


        این آبادی هم شورای اسلامی روستایی دارد وهم دهیاری.

        جاودانه های تاریخ


        1. نصرالله ظفرمند: در 21 مهر 1344 در روستای ریحان از توابع شهرستان مشهد به دنیا آمد. پدرش علی اکبر، کشاورزی می کرد و مادرش اشرف نام داشت. تا دوم راهنمایی درس خواند. کشاورز بود. به عنوان بسیجی در جبهه حضور یافت. در 21 اسفند 1363 ، در سن 19 سالگی، در جزیره مجنون عراق بر اثر اصابت گلوله به سر، شهید شد. پیکر او را در زادگاهش به خاک سپردند. (منبع7، 2/ 1071)
        2. غلامحسین عظیمی: در 2 بهمن 1343 درروستای نور آباد از توابع شهرستان مشهد به دنیا آمد. پدرش غلامعلی، کشاورز بد و مادرش مریم نام داشت. خواندن و نوشتن نمی دانست. کارگر بود. سال 1361 ازدواج کرد و صاحب یک پسر شد. به عنوان پاسدار وظیفه در جبهه حضور یافت. در 25 اسفند 1363 ، در سن 20 سالگی، با سمت تخریب چی در شرق رود دجله عراق به شهادت رسید. پیکر او در همان منطقه برجا ماند. مزار یادبود وی در روستای ریحان شهرستان مشهد واقع است. (منبع7، 2/ 1145 )
        3. رمضان علی علیزاده: در 11 اردی بهشت 1307 در روستای ریحان از توابع شهرستان مشهد زاده شد. پدرش میرزاعلی (فوت 1330) و مادرش صغرا نام داشت. در حد خواندن و نوشتن سواد آموخت. کشاورز بود. ازدواج کرد و صاحب یک پسر و 4 دختر شد. از سوی بسیج در جبهه حضور یافت. در 21 اسفند 1364 ، با سمت آشپز در اروندرود بر اثر اصابت ترکش به شهادت رسید. مزار او در زادگاهش واقع است. (منبع7، 2/ 1163 )
        4. برات علی فکور دهقانیان: در 2 اسفند 1343 در روستای ریحان از توابع شهرستان مشهد چشم به جهان گشود. پدرش رجب، کشاورز بود و مادرش سکینه نام داشت. تا پایان دوره راهنمایی درس خواند. سال 1364 ازدواج کرد. کارگر شرکت برق بود. به عنوان بسیجی در جبهه حضور یافت. در 5 فروردین 1366 ، در سن 23 سالگی، با سمت آرپی جی زن در پاسگاه زید بر اثر اصابت ترکش به پا، شهید شد. مزار او در زادگاهش واقع است. (منبع7، 2/ 1248 )
        5. احمد نیکوکار: در 10 خرداد 1338 در شهرستان مشهد به دنیا آمد. پدرش محمد و مادرش خدیجه نام داشت. تا پایان دوره راهنمایی درس خواند. کارمند بود. سال 1358 ازدواج کرد و صاحب 2 پسر و یک دختر شد. از سوی بسیج در جبهه حضور یافت. در 13 اسفند 1364 ، در سن 26 سالگی، با سمت امدادگر در سلیمانیه عراق بر اثر اصابت ترکش به شکم، شهید شد. مزار او در روستای ریحان شهرستان مشهد قرار دارد. (منبع7، 2/1696)
        6. حبیب وطن خواه: در 2 فروردین 1327 در شهرستان مشهد به دنیا آمد. پدرش غلامعلی )فوت 1330 (و مادرش زهرا نام داشت. در حد خواندن و نوشتن سواد آموخت. کارگر سیلو گندم بود. سال 1346 ازدواج کرد و صاحب 4 پسر و 3 دختر شد. به عنوان بسیجی در جبهه حضور یافت. در 21 بهمن 1364 ، در سن 37 سالگی، در اروندرود به شهادت رسید. مزار او در روستای ریحان شهرستان مشهد واقع است. (منبع7، 2/1708)

        رسته :ریحان
        منابع :
        1. بیست وقف نامه از خراسان
        2. فرهنگ فارسی معین
        3. جغرافیا و نفوس خراسان در عصر ناصری
        4. سفرنامه خراسان
        5. شمس الشموس
        6. فرهنگ جغرافیایی آبادی های کشور
        7. فرهنگ اعلام شهدا استان خراسان رضوی

         

        ایجاد کننده :اسما پهلوان مقدم
        Qr code
        امتیاز :0
        تعداد بازدید :28
        مطالب مرتبط
        ریحان
        ارزیابی
        ارزیابی این مورد: