• نمایش محتوا
        نمایش تاریخچه
        شبانکاره

        موقعیت سیاسی


        روستای شبانکاره (Shabankareh) از توابع دهستان طوس بخش مرکزی شهرستان مشهد می باشد.

        وجه تسمیه


        5 روستا و شهر در ایران به نام «شبانکاره » وجود دارد، که عبارتند از:

        1. شبانکاره: روستایی از توابع دهستان قوری قلعه بخش شاهو شهرستان روانسر استان کرمانشاه

        2. شبانکاره: روستایی از توابع دهستان دادین بخش جره و بالاده شهرستان کازرون استان فارس

        3. شبانکاره: روستایی از توابع دهستان طوس بخش مرکزی شهرستان مشهد استان خراسان رضوی

        4. شبانکاره: روستایی از توابع دهستان پر زیتون بخش میمند شهرستان فیروز آباد استان فارس

        5. شبانکاره: شهری که مرکز بخش شبانکاره شهرستان دشتستان استان بوشهر می باشد.


        درباره وجه تسمیه این روستا سه دیدگاه وجود دارد: دیدگاه اول: بر اساس یک مَتل محلی به نام «افسانه عشق دختر پادشاه و دم اسب ، پیشینه نامگذاری اسطوره ای و افسانه ای 16 روستای شهرستان مشهد بیان می‌شود: «سلطان دختری داشت سیمین تن با زلفی سیاه و صدایی خوش، با نام سوران. سوران در روستای عاشقان، عاشق مردی گاوچران می‌شود. از آن جایی که مرد گاوچران از طبقه پایین جامعه بوده و نمی توانسته با دختر پادشاه وصلت کند، دو عاشق به دور از چشم پادشاه دل به هم داده و در روستای شبانکاره به وصال هم می رسند. وقتی پدر از این راز مطلع می شود ، دستور می‌دهد پسر را در چاهی در روستای چاهشک بیندازند. خبر کشته شدن معشوق دهان به دهان می‌چرخد و به گوش سوران می رسد. او مرگ دلداده را تاب نیاورده و راهی دشت و بیابان می‌شود و هر آنچه در توان دارد، به کار می گیرد تا جسد معشوقش را بیابد. می گویند دره ها و گودا لهای کال زرکش در نتیجه همین تلاش پدیدار می شود ، اما خبری از معشوق نیست. سوران در حالی که از کشف جسد عشقش ناامید می شود، اشکهایش روان شده و از این اشکها کشف رود جاری می گردد. صدای آه و ناله سوران در بیابان، طبل رسوایی پدر است. او این را تاب نیاورده و دستور می دهد موی دختر را به دم اسبی وحشی ببندند و در بیابان رها کنند. دختر باور نمی کرد که پدر دستور مرگش را داده باشد، بنابراین وقتی اسب به روستای قهقهه رسید، به روزگار خندید، اما تصمیم پدر جدی بود و اسب کماکان در بیابان می دوید. بر اثر حرکت اسب چموش، اسفند (دستبند طلا) دختر در روستای «اسفندیون » از دستش افتاد. کمی بعد، م سهای دختر نیز در روستای مسگران رها شد. اسب و دختر به باغ شلواران که رسیدند، لبا سهای دختر عاشق از تنش کنده شد . در خین چماقی، خون دختر جاری گشت، در لقمانی و پرکن آباد، گوشت های بدن او نیز کم کم در اثر کشیده شدن روی زمین از بین رفتند. به نزدیک نوچاه که رسیدند، دختر شنید که عشقش را در چاهی انداخته اند. درخواست کرد او را هم به چاه افکنند، اما پدر سنگدل اجازه نداد و اسب هم خجل شد. «سر اسب پایین » افتاد. به روستای «مردارکشان » که رسیدند، دیگر کسی از دخترک صدایی نشنید.» دیدگاه دوم: شبان کاره (Shabankareh)، که از دو جزء شبان (به معنی چوپان) + کاره تشکیل شده است، به معنای چوپان و رمه گردان است. برخی از اهالی این دهکده بر این باورند که در روزگار قدیم اقتصاد شبانی و چوپانی در این منطقه حاکم بوده و به دلیل بهره وری از مراتع وسیع اغلب ساکنان آن به چوپانی، دامداری و نگهداری احشام اشتغال داشته اند. دیدگاه سوم: بعضی از تاریخنگاران معنقدند نام روستا از طایفه و ملوک محلی شبانکاره گرفته شده است. شبانکاره، نام طایفه ای است در استان فارس، که در میمند و فیروز آباد و سیمکان سکونت داشته و بین سا لهای 44 تا 756 ق. در محدوده جغرافیایی خویش، یک حکومت محلی به نام «ملوک شبانکاره » پدید آوردند، که نخستین جاکم آنان فضلویه و آخرین آنها ملک اردشیر بود و به دست آل مظفر انقراض یافتند. (تاریخ کرد، 167 - 168 ؛ نزهه القلوب، 128 ؛ فارسنامه ابن بلخی، 130 - 133 ؛ تاریخ مغول، 400-359 ؛ جغرافیای سیاسی ایران، مسعود کیهان، 480 ؛ برهان قاطع، 3/ 1240)

        تاریخچه


        شبانکاره، از روستاهای کهن 400 ساله ناحیه تاریخی توس است که در روزگار صفویه بنیادنهاده شد. بر اساس وقف نامه میرزا محسن رضوی (متعلق به سال 1055 ق.)، «و یک نصف از مزرعه شبانکاره»، وقف آستان قدس رضوی گردیده است. (منبع 1) در دوره های افشاریه، زندیه و قاجاریه بر اهمیت و آبادانی و جمعیت آن افزوده شده است، چنان که علی نقی حکیم الممالک، که در رکاب ناصرالدین شاه قاجار در روز 12 صفر 1284 ق./ 25 خرداد 1246 ش. به مشهد سفر کرده، نام این روستا را به شکل شبان کاره و به عنوان یکی از قراء و مزارع رو به چناران از دست راست بلوک میان ولایت مشهد ثبت کرده است. (منبع 2) محمدحسن خان اعتمادالسلطنه، وضعیت این روستا در عصر ناصری ( 1300 - 1290 ق.) را چنین بیان می کند: «مزرعه شبان کاره: قدیم النسق است. در 3 فرسخی شهر واقع است. 16 خانه وار رعیت دارد. زراعت این قریه از رودخانه کشف رود مشروب می شود . » (منبع 3) مولابخش و اسمیت (1906 م.) آن را به شکل شبانکاره و یکی از آبادی های سمت راست جاده مشهد به چناران و از توابع بلوک میان ولایت منطقه مشهد ثبت کرده اند. (منبع 4) در دوره پهلوی و نیز دوران معاصر، شیب تدریجی نابودی این آبادی تاریخی سرعت گرفته و پیش بینی می شود  پیش از پایان سده چهاردهم هجری، حیات سیاسی این روستا نیز به نقطه پایان خویش نزدیک و نزدیک تر شود.

        موقعیت جغرافیایی


        این آبادی دشتی در موقعیت جغرافیایی 59 درجه و 32 دقیقه و 58 ثانیه طول شرقی و 36 درجه و 25 دقیقه و 24 ثانیه عرض شمالی واقع گردیده و ارتفاع نسبی آن از سطح دریا 974 متر است. این دهکده در 19 کیلومتری شمال غرب شهر مشهد قرار دارد و رودخانه کشف رود در غرب آن جریان دارد. آب و هوای آن معتدل خشک می باشد. (فرهنگ جغرافیایی آبادی های کشور، 32/ 219 - 220)

        مساحت


        این روستای کوچک تنها 5 /3 هکتار وسعت دارد. تراکم نسبی جمعیت در آن 57/ 4 نفر در هر هکتار می باشد.

        جمعیت



        ترکیب سنی


          alt=  alt=

        نرخ رشد سالیانه


         alt=

        تاهل


         alt=  alt=

        سواد



        اشتغال


         alt=  alt=

        بهره برداران حوزه کشاورزی


         alt=
         

        سازمان اداری


        این آبادی نه شورای اسلامی روستایی دارد، نه دهیاری.

        جاودانه های تاریخ



        1. سیدحسین رشید شبانکاره: در 2 تیر 1360 در شهرستان مشهد دیده به جهان گشود. پدرش سیدغلامحسین و مادرش جان ب یبی نام داشت. در حد خواندن و نوشتن سواد آموخت. در شهرداری کار می کرد. سال 1345 ازدواج کرد و صاحب 4 پسر و 2 دختر شد. به عنوان بسیجی در جبهه حضور یافت. 8 دی 1365 ، در سن 45 سالگی، با سمت غواص در پاسگاه زید بر اثر اصابت گلوله به شهادت رسید. مزار او در بهشت رضای مشهد واقع است.)(منبع 5)


         

        رسته :
        منابع :
        1. بیست وقف نامه از خراسان، 113
        2. روزنامه سفر خراسان، 210
        3. کتابچه میان ولایت، در «جغرافیا و نفوس خراسان در عصر ناصری»، 187
        4. فرهنگ جغرافیایی خراسان، 1015
        5. فرهنگ اعلام شهدا استان خراسان رضوی، 1/ 722
        ایجاد کننده :اسما پهلوان مقدم
        Qr code
        امتیاز :0
        تعداد بازدید :290
        مطالب مرتبط
        شبانکاره
        ارزیابی
        ارزیابی این مورد: