• یکشنبه،04 اسفند 1398
  • ورود

       
      • نمایش محتوا
        نمایش تاریخچه
        عسکریه

        موقعیت سیاسی




        روستای عسکریه (Askariyeh) از توابع دهستان میان ولایت بخش مرکزی شهرستان مشهد می باشد.

        وجه تسمیه


        در برخی منابع به اشتباه عسگریه (Asgariyeh) نوشته می شود. عسکریه از واژه عربی عسکر ( به معنای ارتش، سپاه ، فوج، جیش، گند، گروه، تاریکی شب) گرفته شده و چون در زبان عربی حرف «گ » وجود ندارد، نوشتن این واژه به شکل « عسگری » و « عسگریه » غلط فاحش است.

        3روستا در ایران به نام « عسکریه » وجود دارد، که عبارتند از:

        1. عسکریه: از توابع دهستان علی آباد بخش مرکزی شهرستان تفت استان یزد

        2. عسکریه: از توابع دهستان میان ولایت بخش مرکزی شهرستان مشهد استان خراسان رضوی

        3. عسکریه: از توابع دهستان قوچان عتیق بخش مرکزی شهرستان قوچان استان خراسان رضوی

        درباره وجه تسمیه این روستا دو دیدگاه وجود دارد:

        دیدگاه اول: روستای عسکریه نام خویش را از«حاجی میرزا عسکری» امام جمعه مشهد در دوره قاجاریه گرفته، که مالک و صاحب این آبادی بوده است.

        حاجی میرزا عسکری، فرزند میرزا هدایت الله مجتهد، در ماه رجب 1211ق، دیده به جهان گشود. بعد از پدر امام جمعه مشهد شد و به فراگیری علوم و ترویج دین و بهبود وضع مستمندان و تأمین شهریه طلاب مدارس علمیه مشهد همت گماشت. او ضمن تدریس در حوزه علمیه مشهد، کتابخانه ای را تأسیس نمود که محفل دانشوران و ادبای خراسان بود.

        وی در زمان درگذشت محمدشاه قاجار در پایتخت حضور داشت و بر جنازه سومین پادشاه قاجار نماز خواند. در جریان طغیان سام خان ایخان زعفرانلو، با تدبیر و درایت خود توانست او را به متابعت از دوبت قاجار فراخواند و در قیام سالار، مدتی همراه برادرش میرزاهاشم مجتهد در زندان به سر برد و پس از آزادی، مورد توجه و عنایت خاص دولتمردان واقع شد.

        مؤلف مجمع الفصحا، نام وی را جزء شاعران و تحت عنوان « شور خرسانی » ثبت کرده است. سرانجام در روز 14 شوال 128ق / 4 فروردین 1243ش. بر اثر سکته قلبی در سن 69 سالگی درگذشت و در رواق پشت سر مبارک امام رضا(ع) در مشهد به خاک سپرده شد.

        پس از او برادرزاده اش « میرزا محمد جعفر » امام جمعه مشهد گردید.

        آثار مهم وی عبارتند از:

        1. رساله در حدود، قصاص و دیات( به درخواست محمدشاه قاجار )

        2. ینابیع الشریعه، در فقه امامیه

        3. رساله مناسک حج

        4. رساله نجات الیقین

        5. صراز النجاه، در احکام

        6. خلاصه النجاه، در احکام

        7. رساله ای در سکوت در بیع فضولی

        8.منظومه ارث

        9. شرح تمهید القواعد

        10. رساله در قرائت مأموم( به دستور حجت الاسلام شفتی اصفهانی نوشته شده است)

        11. رساله جهادیه ناصریه.( تاریخ علمای خراسان،94. مطلع الشمس،685؛ تاریخ آستان قدس،336؛ فردوس التواریخ،133-132؛ مشهد طوس،564؛ منتخب التواریخ شیبانی،137؛ الکرام البرره،2 /818؛ مکارم الآثار،2/ 399؛ الذریعه،1 /275 ،12 /207 ،13/ 153 ،17 /65 ؛ اعیان الشیعه،8 /144-145؛ مشاهیر مدفون در حرم رضوی،1/ 462-463؛ تاریخ منتظم ناصری،3/ 1873)

        دیدگاه دوم: برخی از اهالی بر این باورند که نام روستا از انگور «عسکری» که در گذشته به وفور در تاکستان آن وجود داشته، گرفته شده است.

        تاریخچه


        روستای عسکریه از دهکده های قدیمی بلوک میان ولایت مشهد است، که در روزگار افشاریه و زندیه و به شکل « قلعه ای شکل » بنیان نهاده شده و مدارج ترقی و پیشرفت را در زمان طی کرده و در روزگار قاجاریه، به روستایی پر جمعیت، آباد و خوش آب و هوا تبدیل شده است.

        اغلب سفرنامه نویسان عصر ناصری در سفر خویش به خراسان، از این روستا به نیکی یاد، کرده اند، چنان که علی نقی حکیم الممالک، که در رکاب ناصرالدین شاه قاجار در روز 12 صفر 1284ق./25خرداد 1246ش. به مشهد سفر کرده، نام این روستا را به شکل عسکریه و به عنوان یکی از قراء و مزارع بلوک رو به چناران از دست راست در بلوک میان ولایت مشهد ثبت کرده است ( روزنامه خراسان، 211)

        محمد حسن خان اعتمادالسلطنه، وضعیت این روستا را در عصر ناصری ( 1300-1290ق ) را چنین بیان می کند:

        « مزرعه عسکریه: قدیم النسق است. 50 خانه وار از ترک و[ کرد و تاجیکاست[. این مزرعه از قنات مشروب می شود. هوایش معتدل است. در 5 فرسخی شهر واقع است. نوکر دیوانی ندارد» ( کتابچه میان ولایت، در « جغرافیا و نفوی خراسان در عصر ناصری» 196-197)

        ابوالحسن میرزا شیخ الرئیس قاجار، شاعر و دولتمرد عصر قاجار، در روز پنج شنبه 1 ربیع الاول 1292ق./ 19 فروردین 1254ش. از این روستای زیبای تاریخی دیدن کرده و می نویسد: « وقت نهار شد، در عسگریه فرود آمدیم.... از قضا قابلمه عذا را پیش برده بودند و آبدار احتمال فرود را در قلعه دیگر داده بود. به ناچار به نان تازه و است با مزه قناعت رفت و سوار شدیم. قدری از وقت را به خلسه و برخی را به تغییر جلسه گذرانیدم.» ( سه سفرنامه قوچان،30. نقل از بدایع السمر و وقایع السفر)

        میرزا قهرمان امین لشکر، که در سفرنامه ناصرالدین شاه قاجار، ملازم رکاب او بوده، در گزارش روز سه شنبه 10 شوال1300ق/23 مرداد 1262 آورده است: عسکریه: ملک امام جمعه است.20 خانوار»( روزنامه سفر خراسان،137)

        ناصرالدین شاه قاجار، در روز سه شنبه، 1 ذی قعده1300ق/13شهریور1262ش. توقف کوتاهی در این روستا داشته و می گوید:

        « قدری که راندیم رسیدیم به قلعه عسکریه که متعلق به میرزا عسکری امام جمعه مرحوم بوده و حال به اولادش رسیده است. سکنه اش 15 خانوار بربری و زراعتش دیمی و حاصلش سالی چهل پنجاه خروار غله است.

        دست راست قریه عسکریه، ده خلج پیدا بود که ده مختصری است مال نایب السلطنه مرحوم بوده و حال خالصه دیوان است» ( سفرنامه خراسان،195-196) مولا بخش نام آن را به شکل عسکری نوشته و درباره آن می نویسد:« عسکری: روستای کوچکی در نیم بلوک میان ولایت منطقه مشهد خراسان در طرف راست جاده مشهد به چناران، که آب خوبی دارد و تدارکاتی در آن فراهم می شود»( فرهنگ جغرافیایی خراسان،659)

        در جریان فتنه سالار در خراسان، در زمان محمدشاه قاجار از آن به عنوان « قلعه عسکریه» یاد می شود:« جنگ گاه مهم هم میان خواجه ربیع و دروازه نوغان قرار داشت. مردم و نیروهای منظم شهری نیز اغلب از دروازه مزبور به در می آمدند و در باغات شمالی شهربه نبرد با مهاجمین می پرداختند.

        عاقبت مهاجمین پیشتر خزیدند و سنگرهای شهریان را در مجاورت دروازه به تصرف درآوردند. باستیانی هم برای اشراف بر داخل شهر در نزدیکی دروازه نوغان احداث نمودند. پس از آن گروهی از نیروهای والی در دروازه پایین خیابان استقرار یافتند. چون شهریان در دو محل « مصلی » و کاروانسرای باباقدرت9 پایین خیابان سنگر و قرارگاه مستحکم داشتند، دولتی ها نیز در قلعه عسکریه گروهی را مستقر کردند.»( تاریخ نتظم ناصری،3/1699؛ فردوس التواریخ،50)

        مرحله اول آبادی در سمت شرق و غرب هسته اولیه روستا که در مرکز بافت و در اطراف مسجد جامع قرار داشته و مساکن عمدتاً مرمتی یا معابر کم عرض از ویژگی های این مرحله می باشد. شبکه معابر به صورت خطی و تقریباً منظم و با عرض های کم و متفاوت قطعات مسکونی در حاشیه خود پذیرا شده و اغلب از مصالح چوب،آهن و آجر در واحد های مسکونی بهره ور گردیده اند.

        مرحله دوم توسعه، در محدوده زمانی اصلاحات ارضی تا پیروزی انقلاب اسلامی، یعنی از سال 1342 تا 1357، به صورت پیوسته با مرحله نخست توسعه در سمت شمال و جنوب آن و محدوده ای منفصل در حاشیه جاده قدیم توسعه یافته است.

        اسن مرحله ساخت و سازها به صورت متمرکز و بدون پراکنده سازی توسعه یافته و عمده مساکن مرمتی بوده و شبکه معابر نیز منظم و دارای عرض کم می باشد.

        در سال های پس از پیروزی انقلاب اسلامی، روستا به صورت متصل در قسمت شمال، شرق و غرب مراحل توسعه اول و دوم گسترش یافته و بر اساس نیاز مردم، مساکن از مساحت بیشتری بوردار گردیده و معابر آبادی دارای شکل هندسی منظم با عرض زیاد گردیده اند.

        در این مرحله، روستا تقریبا شکل شطرنجی به خود گرفته و بلوک های مسکونی دارای شکل منظم تری شده و معابر به صورت مستقیم و دارای عرض کسان می باشند.

        موقعیت جغرافیایی


         




        در این آبادی دشتی در موقعیت جغرافیایی 59درجه و 23 دقیقه و 44 ثانیه طول شرقی و 36درجه و 29دقیقه و 48 ثانیه عرض شمالی واقع گردیده و ارتفاع نسبی آن از سطح دریا 1086 متر است.

        این دهکده در 18کیلومتری شمالغرب شهر مشهد و شمال جاده مشهد به قوچان قرار گرفته است. آب و هوای آن معتدل و خشک می باشد(منبع 19) قنات عسکریه دارای 7000متر طول، 80 میله چاه، 65 متر عمق مادرچاه، دبی 12 لیتر بر ثانیه و 55 هکتارسطح زیرکشت می باشد.
         alt= alt= alt=

        مساحت


        این روستا 53 هکتار وسعت داشته و اهالی آن در 401 واحد مسکونی اقامت دارند.تراکم نسبی جمعیت در آن 89 /29 نفر در هر هکتار می باشد.
         

        جمعیت



        ترکیب سنی


          alt=  alt=

        نرخ رشد سالیانه


         alt=

        تاهل


         alt= alt=

        سواد


         alt= alt= alt=

        آموزش


         alt= alt=

        اشتغال


         alt= alt= alt=

        بهره برداران حوزه کشاورزی


         alt=
         

        اماکن مذهبی


         


        مساجد روستا در مجموع 1970 متر مربع وسعت دارند

        خانه بهداشت




        این آبادی یک خانه بهداشت روستایی و یک باب مرکز بهداشت روستایی دارد، که بر روی هم 1803 متر مربع وسعت دارند.

        محلات




        محله های این روستای تاریخی عبارتند از:

        1. پایین جاده قدیم: بخش غرب بافت روستایی، که هسته اولیه و مرحله اول و دوم توسعه را شامل می گردد.

        2. بالای جاده قدیم: بخش شرقی بافت روستا که در سرتاسر حاشیه شرقی جاده قدیم واقع گردیده و در مرحله سوم توسعه ایجاد شده است.

        ورزشگاه




        در این آبادی دو ورزشگاه فعال روستایی وجود دارد:

        1. سالن تمرین سرپوشیده روستایی بعثت، که 850 مترمربع وسعت دارد و در سال 1383 افتتاح شده است.

        2. زمین فوتبال روستایی روباز فاز 1، که 7500 مترمبع وسعت داشته و در سال 1380 مورد بهره برداری قرار گرفته است.

        سازمان اداری


        این آبادی هم شورای اسلامی روستایی دارد و هم دهیاری

        جاودانه های تاریخ


        1. رمضان سیف اللهی: در 10 فروردین 1339 در روستای چاه ملا از توابع شهرستان مشهد دیده به جهان گشود. پدرش علی (فوت 1351) و مادرش فاطمه نام داشت. تا پایان دوره ابتدائی درس خواند. بنا بود به عنوان بسیجی در جبهه حضور یافت. در 1 آذر 1361، در سن 21سالگی، با سمت کمک تیربارچی در سومار توسط نیروهای عراقی بر اثر اصابت ترکش به سر و سینه شهید شد. مزار او در روستای عسکریه شهرستان مشهد واقع است (منبع 22)
        2. اصغر صفری: در 10 مهر 1343 در روستای عسکریه از توابع شهرستان مشهد به دنیا آمد.پدرش محمدعلی، کشائرز بود و مادرش خدیجه نام داشت. تا پایان دوره ی راهنمایی درس خواند. ازدواج کرد. به عنوان پاسدار در جبهه حضور یافت. در 27 مهر 1363، در سن 20 سالگی، با سمت بی سیم چی، در میمک توسط نیروهای عراقی بر اثر اصابت ترکش به سر، شهید شد. مزار او در بهشت رضای مشهد واقع است. (منبع 23)
        3. علی اصغر فتاحی حسن آباد: در 27 آبان 1344 در روستای عسکریه از توابع شهرستان مشهد بدنیا آمد. پدرش محمد حسین کشاورز بود و مادرش صغرا نام داشت. تا پایان دوره ی راهنمایی درس خواند. او نیز کشاورز بود. به عنوان سرباز ارتش در جبهه حضور یافت. در 23 آبان 1361، در سن 17 سالگی، با سمت تخریب چی در سومار توسط نیروهای عراقی بر اثر اصابت ترکش به شکم و پا شهید شد. پیکر او را در زادگاهش به خاک سپردن. ( 2 /1217)

        رسته :عسکریه
        منابع :
        1. (Menasce, Pierre Jean de. Shkand - Gumanik Vicar, texte pazand pehlevi transcrit, traduit et commente. Fribourg, 1945, P. 266)
        2. فرهنگ زبان پهلوی، 36
        3. برهان قاطع، 2/1
        4. (Horn GNE 4, id. NPSSpr. 50, Nyberg Man. Phl. Eilers MSS 45/1985 23f)
        5. (Boyce MMPP 4, Durkin-Meisterernst DMMPP 7)
        6. ( Gharib SD 192,203 )
        7. mac Kenzie ac.ir. 10/1976
        8. مجمع الفرس، ۳۳
        9. henning fkhwd 6
        10. Asatrian - Livshits Kurdica 82
        11. ۹۷gr..Hubschmann Arm
        12. فرهنگ ریشه شناختی زبان فارسی، 1/3-4
        13. وجه تسمیه شهرهای ایران، ۱۸
        14. فرهنگ فارسی معین، 4/4286
        15. شرح حال رجال سیاسی و نظامی ایران،(1/158-159)
        16. علی مؤتمن، تاریخ آستان قدس، 140
        17. مشاهیر مدفون در حرم رضوی، 44/3-46
        18. نگاهی به تاریخ و جغرافیای شهرستان کاشمر، ۲۹۹
        19. فرهنگ جغرافیایی آبادی های کشور،32 /245
        20. فرهنگ واژه های اوستا
        21. واژه نامه پازند  
        22. فرهنگ اعلام شهدا استان خراسان رضوی 1034/2
        23. فرهنگ اعلام شهدا استان خراسان رضوی 906/1

         

        ایجاد کننده :اسما پهلوان مقدم
        Qr code
        امتیاز :0
        تعداد بازدید :7
        مطالب مرتبط
        عسکریه
        ارزیابی
        ارزیابی این مورد: