• یکشنبه،04 اسفند 1398
  • ورود

       
      • نمایش محتوا
        نمایش تاریخچه
        فرح اباد

        موقعیت سیاسی


        روستای فرح‌‌ آباد (Farahabad) از توابع دهستان شاندیز بخش شاندیز شهرستان بینالود می‌باشد.

        وجه تسمیه


        فرح‌‌آباد، یکی از ۲۸ روستای حریم کلان‌شهر مشهد است، که با واژه آباده ترکیب یافته و جزء نامجای‌هایی است که شناسه خویش را از آب» و آباد و آبادی می‌گیرد، یعنی نزدیک‌ترین واژه به هویت واقعی یک آبادی.
        تنها ۷ روستا و یک شهر به نام فرح‌‌آباده در ایران وجود دارد، که عبارت‌اند از:


        1. فرح‌‌آباد: روستایی از توابع دهستان بهارستان بخش مرکزی شهرستان نائین استان اصفهان

        ۲. فرح‌‌آباد: روستایی از توابع باقران بخش مرکزی شهرستان نائین استان اصفهان

        ۳. فرح‌‌آباد: روستایی از توابع دهستان جرجانک بخش مرکزی شهرستان زرند استان کرمان

        4. فرح‌‌آباد: روستایی از توابع دهستان بخش شاندیز شهرستان بینالود (طرقبه شاندیز) استان خراسان رضوی

        5. فرح‌‌آباد: شهری از توابع دهستان فرح‌‌آباد شمالی بخش رودپی شمالی شهرستان ساری

        6. فرح‌‌آباد خیل: شهری از توابع دهستان مذکور، بخش مرکزی شهرستان ساری استان مازندران

        ۷. فرح‌‌آباد رضوی: روستایی از توابع دهستان قاسم‌آباد بخش مرکزی شهرستان رفسنجان استان کرمان
        نام واژه جغرافیایی فرح‌‌آباده از دو بخش تشکیل شده است:
         
        1. فرح (Farah): واژهای عربی، به معنای شاد شدن، شادمان گرد بدن، مسرور شدن، شادی، شادمانی، سرور. (منبع 14، 2 /2511)

        آباد (abad)، که در زبان پهلوی apatan (واژه مرکب a + pata )، به معنی معمور و در مقابل ویران است.(منبع 1)
        دکتر بهرام فره وشی، آباد را در زبان پهلوی آپات (apat) و ترکیبی از apat، به معنی آباد، مزروع و آبادان را آپانان (apatan) و ترکیبی از apat - an ، به معنای آبادان و آبادی را آپاتیه apatih و مرکب از apat - ih ، به معنی آبادی، آبادانی ترقی، برکت، خوشبختی دانسته است. (فرهنگ زبان پهلوی، ۳۹) هر چند کلمه آبادی در زبان فارسی دارای معانی دیگری چون درود، ثنا، خانه کعبه، نام پیغمبر ایرانی، خوش و خوب و تیک نیز می‌باشد. (منبع 3، 1 /2)
         
        آباد (a. bad)، به جایی گفته می‌شود که در آنجا آب و گیاه و ساختمان باشد و مردمان سکونت کنند، معمور، مقابل ویران. جزء پسین در اسامی امکته، نظیر ابراهیم‌آباد، جعفر‌آباد، علی‌آباد.
        فارسی میانه: apat (آباد) ایرانی باستان: -apata (محافظت‌شده، پاییده‌شده).

        (Horn GNE 4, id. NPSSpr. 50, Nyberg Man. Phl. Eilers MSS 45/1985 23f)

        از ریشه pa(y) (پاییدن، مراقبت‌کردن).

        پارتی (اشکانی): abad bd (آباد).

        )Boyce MMPP 4, Durkin-Meisterernst : DMMPP 7)

        سغدی: ''p''t (آباد)، -''py (توجه‌کردن پاییدن) (-paya -a)، (203، 192 Gharib SD)، 'pat (احسنت، آباد!). (Mac Kenzie Ac.Ir.) / 1976 (74 مقایسه کنید با فارسی: آباد، آفرین (مجمع‌الفرس، 33).

        خوارزمی: bdn آبادان) ( فارسی) (6 Hemming-FKhwD)

        کردی: ava (آباد) )82Asatrian - Livshits-Kurdica)

        ارمنی: apat آباد، معمور) (ایرانی)، anapat (مخروبه، و پرانی) (- فارسی میانه: an + apat بایر، ناآباد) )97Hubschmann Armer) (فرهنگ ریشه‌‌شناختی زبان فارسی، 1/3-4)
         
        آباد معانی بسیاری دارد، از جمله: مرفه، باز، بسامان، منظم، مرب، پر رونق، پیشرفته، آراسته، متق، توانگر، پر مایه، تمام سلاح، تندرستی توسعه‌یافته، روا، مجری.
         
        در پایان نام برخی از آبادی‌ها، شهرها، قصبات، بخش‌ها و شهرستان‌های کشورهای ایران، عراق، : هندوستان، افغانستان، ترکیه و آسیای میانه (تاجیکستان، ترکمنستان که پایتخت آن عشق‌آباد نام دارد، قزاقستان، قرقیزستان، ازبکستان) واژه آباد» آمده و به معنی آباد‌کرده و آباد‌شده است.

        در ایران، کلمه پارسی «آباد» در ۱۱۵۵۲ عارضه جغرافیایی مشاهده می‌گردد، که از این میان تام ۷۷۲۹ روستا و ۱۴۰ شهر، با واژه «آباده» ترکیب یافته است.
         
        بی‌شک، بنیانگزار و مؤسس و با ارباب این آبادی، شخصی به نام «فرح» بوده است، که در دوران پهلوی در این مکان دارای ارج و قرب و ثروت و قدرت حاکمی بوده است. به نظر می‌رسد که تنها روستای کلانشهر مشهد است که نام آن از یک زن گرفته شده است.

        تاریخچه


         
        روستای فرح‌آباد از دهکده‌های قدیمی شاندیز است، که در روزگار صفویه بنیاد نهاده شده است. براساس وقف‌نامه میرزا محسن رضوی (متعلق به سال ۱۰۵۵ق.)، «مزرعه فرح‌آباد بلوک روستاهای مزبور بالتمام، وقف آستان قدس رضوی گردیده است. (بیست وقف‌نامه از خراسان، ۱۱۳)

        سپس مدارج ترقی و پیشرفت خود را در زمان افشاریه و زندبه طی کرده و در روزگار قاجاریه به روستایی پرجمعیت، آباد و خوش آب و هوا تبدیل شده است.
         
        فرح‌آباد از روستاهای زیبا و خوش آب و هوای منطقه شاندیز است که در طول حیات خویش، به عنوان یک روستایی پلانی شناخته شده و گام‌های توسعه را همگام با فرایند تدریجی افزایش جمعیت بومی و غیربومیان عمدتاً خراسانی علاقه‌مند به استفاده از فضای کالبدی زیبای این دهکده توریستی برداشته است.
         
        برخی از اهالی بر این باورند که این آبادی در گذشته «ابراهیم‌آباد ناظریه» نام داشته و در دهه سی، نام آن به «فرح‌آباد» تغییر یافته است. هسته اولیه آن در کنار حمام قدیمی آبادی، که اکنون از میان رفته است، شکل گرفته و بافت آن ارگانیک و پیوسته بوده است.

        مرحله اول توسعه روستا، در بخش جنوبی هسته اولیه در محدوده زمانی 1330 تا 1342 انجام یافته و20% بافت روستا را به خود اختصاص می‌دهد و اغلب واحدهای مسکونی این دوره مرمّتی و کم‌دوام می‌باشند.
         
        در مرحله دوم توسعه، که در جهت جنوب و جنوب شرق آن تحقق یافته، به دلیل لغو نظام ارباب و رعیتی و واگذاری اراضی به روستائیان بومی، با، استفاده حداکثری از زمین‌های بایر و توجه به حمل و نقل عمومی، در بازه زمانی اصلاحلات ارضی تا پیروزی انقلاب اسلامی توأم بوده و ۴۰‌% بافت این دهکده را شامل می‌گردد.
         
        در مرحله سوم توسعه، که در چهل سال اخیر و به تدریج به وقوع پیوست، عمدتاً بر فضاهای خالی در شمال و شمال غرب آن تمرکز بافت و شبکه معابر از شکل هندسی بهتر و عرض بیشتری برخوردار گردید و ضمن بازسازی واحدهای مسکونی مرمتی و نیمه‌مخروبه، که در مجموع دانش‌نامه ۱۳۰ بافت آبادی را تشکیل می‌دهند، چهره روستاهای عمومی آن نیز دچار تغییر گردید.

        موقعیت جغرافیایی


        این آبادی دشتی در موقعیت جغرافیایی ۵۹: درجه و ۲۴ دقیقه و ۴۹ ثانیه طول شرقی و ۳۶ درجه و ۲۶ دقیقه و ۴۱ ثانیه عرض شمالی واقع گردیده و ارتفاع نسبی آن از سطح دریا ۱۱۵۰ مشر است.

        این دهکده در ۱۵ کیلومتری شمال غرب شهر مشهد، ۱۸ کیلومتری شمال طرقبه و ۵ کیلومتری جنوب جاده مشهد به قوچان قرار گرفته و رودخانه زشک در شمال شرق آن جریان دارد آب و هوای آن معتدل خشک می‌باشد. (فرهنگ جغرافیایی آبادی‌های کشور، 32/258-256)

        مساحت


         
        این روستا همراه با آبادی سوران ۸۳ هکتار وسعت دارد. تراکم نسبی جمعیت در این دو آبادی، بر روی هم، 78/10 نفر در هر هکتار می‌باشد. اهالی فرح‌آباد در ۱۰۰ واحد مسکونی اقامت دارند.

        جمعیت



        ترکیب سنی


          alt=  alt=

        نرخ رشد سالیانه


         alt=

        تاهل


         alt=  alt=

        سواد



        آموزش


         alt= alt=

        اشتغال



        بهره برداران حوضه کشاورزی


         alt=
         

        اماکن مذهبی


        این روستا بک باب مسجد دارد، که در مجاورت دبستان قرار دارد. در ضمن، یک باب حسینیه فعال نیز در این روستا ساخته شده است، که تمام هزینه آن توسط اهالی تأمین گردیده است. هر دو فضای مذهبی بر روی هم ۳۰۷۹ مترمربع وسعت دارند.

        محلات


         
        این روستای ییلاقی از دو محله شکل گرفته است:

        1. محله قدیم: در مرکز آبادی شکل گرفته و هسته اولیه، واحدهای مسکونی مرحله نخست توسعه، دبستان و مسجد در آن قرار دارند.

        2. محله جدید: در حاشیه محله قدیم شکل گرفته و واحدهای اداری و تجاری و واحدهای مسکونی نوساز را در خود جای داده است.


        سازمان اداری


        این آبادی هم شورای اسلامی روستایی دارد و هم دهیاری.

        آثار تاریخی


        1. قنات فرح‌آباد: این قنات قدیمی که قدمت آن به دوره قاجاریه تعلق دارد، در روستای فرح‌آباد قرار دارد و طول آن ۱۶۰۰ و عمق آن ۷۱ متر است.

        رسته :فرح آباد
        منابع :
        1.  (Menasce, Pierre Jean de. Shkand - Gumanik Vicar, texte pazand pehlevi transcrit, traduit et commente. Fribourg, 1945, P. 266)
        2. فرهنگ زبان پهلوی، 36
        3. برهان قاطع، 2/1
        4. (Horn GNE 4, id. NPSSpr. 50, Nyberg Man. Phl. Eilers MSS 45/1985 23f)
        5. (Boyce MMPP 4, Durkin-Meisterernst DMMPP 7)
        6. ( Gharib SD 192,203 )
        7. mac Kenzie ac.ir. 10/1976
        8. مجمع الفرس، ۳۳
        9. henning fkhwd 6
        10. Asatrian - Livshits Kurdica 82
        11. ۹۷gr..Hubschmann Arm
        12. فرهنگ ریشه شناختی زبان فارسی، 1/3-4
        13. وجه تسمیه شهرهای ایران، ۱۸
        14. فرهنگ فارسی معین، 4/4286
        15. شرح حال رجال سیاسی و نظامی ایران،(1/158-159)
        16. علی مؤتمن، تاریخ آستان قدس، 140
        17. مشاهیر مدفون در حرم رضوی، 44/3-46
        18. نگاهی به تاریخ و جغرافیای شهرستان کاشمر، ۲۹۹
        19. فرهنگ جغرافیایی آبادی های کشور، ۳۲/19
        20. فرهنگ واژه های اوستا
        21. واژه نامه پازند
        ایجاد کننده :اسما پهلوان مقدم
        Qr code
        امتیاز :0
        تعداد بازدید :6
        مطالب مرتبط
        فرح اباد
        ارزیابی
        امتیاز کسب شده در ارزیابی:
        ارزیابی این مورد: