• چهارشنبه،05 آذر 1399
  • ورود

       
      • نمایش محتوا
        نمایش تاریخچه
        کاظم اباد

        موقعیت سیاسی


        روستای کاظم آباد (Kazemabad ) از توابع دهستان طوس بخش مرکزی شهرستان مشهد می باشد.

        وجه تسمیه


        در گذشته به آن قاسم آباد (Qasemabad) هم می گفتند.

        کاظم آباد، یکی از 28 روستای حریم کلان شهر مشهد است، که با واژه « آباد » ترکیبی یافته و جزء نامجای هایی است که شناسه خویش را از «آب» و «آباد» و « آبادی» می گیرد، یعنی نزدیک ترین واژه به هویت واقعی یک آبادی.

        27 روستا به نام کاظم آباد ( به مفهوم مطلق و بدون پسوند و پیشوند ) وجد دارد، که 5تای آن در خراسان جنوب قرار دارد:

        1. کاظم آباد: از توابع دهستان شهرآباد بخش شهرآباد شهرستان بردسکن

        2. کاظم آباد: از توابع دهستان آستانه بخش مرکزی شهرستان رشتخوار

        3. کاظم آباد: از توابع دهستان طوس بخش مرکزی شهرستان مشهد

        4. کاظم آباد: از توابع دهستان درب قاضی بخش مرکزی شهرستان مشهد

        5. کاظم آباد: از توابع دهستان اردوغش بخش زبرخان شهرستان نیشابود

        این نامجای از دو بخش تشکیل شده است:

        1.کاظم: واژه عربی، به معنای فروبرنده خشم، فروخورنده غضب، بردبار، حلیم، جمع آن کاظمین است(منبع 14)

        2.آباد(abad): که در زبان پهلوی aptan( واژه مرکب a+apata) به معنی معصور و در مقابل ویران است (منبع 1)

        دکتر بهرام فره وشی آباد را در زبان پهلوی آپات ( apat) و ترکیبی از a-pat، به معنای آباد، مزروع و آبادان را آپاتان(apatn) و ترکیبی از a-pat-an به معنای آبادی، آبادانی، ترقی، برکت، خوشبختی دانسته است.( فرهنگ زبان پهلوی، 36) هر چند کلمه آبادی در زبان فارسی دارای معانی دیگری جون درود، ثنا، خانه کعبه، نام پیغمبر ایرانی، خوش و خوب و نیک نیز می باشد(منبع 3)

        آباد (a,bad) به جایی گفته می شود که در آن جا آب و گیاه و ساختمان باشد و مردمان سکونت کنند، معصور، مقابل ویران. جزء پسین در اسامی امکنه، نظیر ابراهیم آباد، جعفرآباد، علی آباد.

        > فارسی میانه: apat( آباد ) > ایران باستان: a-pata-( محافظت شه، پاییده شده)

        (Horn GNE 4,id.NPSSpr.50,Nyberg Man.Phl.Eilers MSS45/1985 23f)

        از ریشه –(y) pa(پاییدن ، مراقبت کردن)

        (Boyce MMPP4,Durkin-Meisterernst DMMPP 7)

        سغدی:”p”t(آباد )، “py-(توجه کردن، پاییدن) ( < a-paya-)( Gharib SD)،”pat( احسنت، آباد!( Mac Kenzie AcIr.10/ 1976 ( 74 مقایسه کنید با فارسی: آباد، آفرین( مجمع الفرس 33)

        خوارزمی: bdn آبادان) ( <فارسی) Henning FKhws6

        کردی: ava( آباد) (Astrian- Livshits Kurdica 82)

        ارمنی: apatآباد، معمور)( ایرانی)، anapat( مخروبه، ویرانی)(-فارسی میانه: an+apatبایر، ناآباد)(Hubschmann Arm.gr.97)( فرهنگ ریشه شناختی زبان فارسی،1/3-4)

        دیدگاهی نیز وجود دارد که کلمه آباد از فارسی میانه آپات A-pat مأخوذ است که این کلمه نیز می تواند از ایرانی باستان ap-pa-ta( صورت باستانی ) گرفته شده باشد.

        این ترکیب ایران باستان از 3 جزء تشکیل شده است: a پیشوند تأکید، pa ریشه فعل به معنی نگهداریو مراقبت کردن( این جا به معنی آباد و معور بودن ) و ta پسوند صفت مفعولی( و گاهی اوقات صفت فاعلی).

        .واژه مرکب a-pa-ta یک صفت است که در این جا جای اسم را گرفته و به معنی جایی می باشد که ایستاده، مستقر، آباد و مسکون است( وجه تسمیه شهرهای ایران،18)

        آباد معانی بسیاری دارد، از جمله: مرفه، بساز، بسامان، منظم، مرتب، پررونق، پیشرفته، آراسته، منتسق، توانگر، پرمایه، تمام سلاح، تندرست، توسعه یافته، روا، مجری.

        در پایان نام برخی از آبادی ها، شهرها، قصبات، بخش ها و شهرستان های کشور ایران، عراق، هندستان، افغانستان، ترکیه و آسیای میانه( تاجیکستان، ترکمنستان که پایتخت آن عشق آباد نام دارد، قزاقستان، قرقیزستان و ازبکستان) واژه « آباد» آمده و به معنی آباد کرده و آباد شده است.

        در ایران کلمه پارسی «آباد» در 11552 عارضه جغرافیایی مشاهده می گردد، که از این میان نام 7729 روستا و 140 شهر، با واژه « آباد » ترکیب یافته است.

        درباره وجه تسمیه این آبادی دو دیدگاه شبیه به هم وجود دارد.

        دیدگاه اول: بنیانگذار و مؤسس و یا ارباب این آبادی، شخصی به نام «کاظم»( با پسوند احتمالی خان ) بوده است، که در دوران صفویه تا قاجاریه در این مکان دارای ارج و قرب و ثروت و قدرت حاکمیتی بوده است.

        دیدگاه دوم: برخی از تاریخنگاران معتقدند تعدد وجود روستاها و شهرهایی با اسامی احمدآباد، محمدآباد، امیرآباد، امین آباد، علی آباد، حسن آباد، حسین آباد، عباس آباد، کاظم آباد و مانند آن، نشان از وجود علاقه و اشتیاق ساکنان مناطق شیعه نشین به نامگذاری زیستگاه خود به خاندان اهل بیت می باشد.

        تاریخچه


        ناپیر مختصات جغرافیایی آن را 59درجه و 27 دقیقه و صفر ثانیه طول شرقی و 36درجه و 23 دقیقه و 30 ثانیه عرض شمالی ثبت کرده و هوتوم شیندلر ارتفاع آن را از سطح دریا 3442 پا نگاشته است.

        ناپیر و استوارت، اطلاعات دقیقی از اوضاع این آبادی ارائه داده اند:«کاظم آباد» روستایی است با حدود 30 واحد مسکونی در خراسان ، در فاصله 12مایلی مشهد در کنار جاده قوچان.

        تدارکات در آن فراوان است. این آبادی پیش از محاصره مشهد اهمیت فراوان داشته است. سکنه این آبادی تات هستند که ایلات بومی ایران به شمار می روند. زبان آنها لهجه قدیمی زبان فارسی است که فارسی امروزی را به سختی می فهمند.»( فرهنگ جغرافیایی خراسان،769)

        علی نقی حکیم الممالک، که در رکاب ناصرالدین شاه در روز 12صفر1284ق./25خرداد 1246ش. به مشهد سفر کرده ، نام این روستا را به شکل« کاظم آباد حاجی قاسم : از قراء معتبر است. قریب یک فرسخ باغات دارد و تا شهر 3 فرسخ است و اکثر قوا که شهر از آن جا است» و به عنوان یکی از قراء و مزارع رو به چناران از دست راست بلوک میان ولایت مشهد ثبت کرده است.( روزنامه سفرخرایان،210)

        نی پیه در سال 1290ق./1873م.درباره این روستا تاریخی می نویسد:« کاظم آباد که پیش از قحطی 35 خانوار در آنجا زندگی میکردند و مسلماً قبل از شورش سالار جای معتبری بوده، بیش از 15 باب خانه نداشته؛ در 4 میل و نیمی شمال آن، ویرانه های طوس قرار داشت.»(یادداشت های سفر نی پیه 82؛ جغرافیای تاریخی خراسان از نظر جهانگردان،101)

        محمدحسن خان اعتمادالسلطنه ، وضعیت این روستا را در عصر ناصری( 1300-1290ق) را چنان بیان می کند:

        « مزرعه کاظم آباد؛ قدیم النسق است. 12خانه وار رعیت دارد. از قنات مشروب می شود. هوایش معتدل است. 4 خانوار از طایفه سفی کانلو و 8 خانه وار تاجیک[ دارد.[نوکر دیوانی ندارد» (کتابچه میان ولایت، در « جغرافیا و نفوس خراسان در عصر ناصری، 189)

        روستای کاظم آباد به دلیل برخورداری از شرایط مناسب جغرافیایی و آب و هوای معتدل و زمین حاصلخیز توانست به یکی از کانون های مهم جمعیت ثابت روستاییان بومی تبدیل شود و دوره پیرفت تدریجی خود را از یک بافت سنتی پیوسته و با استفاده از مصالح و سبک معماری سنتی شمال خراسان آغز نمود تا به عنوان یک روستای پر جمعیت به تکیه گاه امن ساکنان خویش مبدل گردد.

        در حال حاضر به دلیل از میان رفتند فاصله این آبادی با روستای «اکبر آباد» یک واحد جغرافیایی جدید به نام «اکبر آباد – کاظم آباد» در سپهر سیاسی شهرستان مشهد شکل گرفته است.

        موقعیت جغرافیایی


        این آبادی دشتی در موقعیت جغرافیایی 59 درجه و 28 دقیقه و 23 ثانیه طول شرقی و 36 درجه و 25 دقیقه و 51 ثانیه عرضی شمالی واقع گردیده و ارتفاع نسبی آن از سطح دریاا 1042 متر است.

        این دهکده در 16 کیلومتری شمال غرب شهر مشهد قرار گرفته و رودخانه کشف رود در شمال آن جریان دارد. آب و هوای آن معتدل خشک می باشد.( منبع 19)
         
         alt= alt= alt=

        مساحت


        اهالی این روستا در 268 واحد مسکونی اقامت دارند
         
         

        جمعیت



        ترکیب سنی


          alt=  alt=

        نرخ رشد سالیانه


         alt=

        تاهل


         alt= alt=

        سواد


         alt= alt= alt=

        آموزش


         alt= alt=

        اشتغال


         alt= alt= alt=

        بهره برداران حوزه کشاورزی


         alt=
         

        سازمان اداری


        این آبادی هم شورای اسلامی روستایی دارد و هم دهیاری

        جاودانه هایی تاریخ


        1.حسن جابری: در 19تیر 1349 در روستای کاظم آباد شهرستان مشهد به دنیا آمد. پدرش محمد نام داشت. تا پایان دوره ابتدایی درس خواند. تعمیرکار خودرو بود . از سوی بسیج در جبهه حضور یافت. در 4 دی 1365، در سن 16سالگی در بوارین به شهادت رسید. اثری از پیکرش به دست نیامد.( فرهنک اعلام شهدای استان خراسان رضوی،1 /359)

        2. محمدرضا فرازی: در 2 شهریور 1341 در روستای کاظم آباد از توابع شهرستان مشهد به دنیا آمد. پدرش صفر ، فروشنده بود و مادرش مریم نام داشت. تا پایان دوره متوسطه در رشته انسانی درس خواند و دیپلم گرفت.به عنوان بسیجی در جبهه حضور یافت. در 5 اسفند 1359 در سن 18 سالگی، با سمت بیسیمچی در سقز توسط نیروهای عراقی بر اثر اصابت ترکش و گلوله به شهادت رسید. پیکرش را در بهشت رضای مشهد به خاک سپردند.(فرهنگ اعلام شهدای استان خراسان رضوی،2/ 1226)

        3.مجید فولادی:
        در 1 فروردین 1344 در روستای کاظم آباد از توابع شهرستان مشهد به دنیا آمد. پدرش حمزه و مادرش عذرا نام داشت. تا پایان دوره ابتدایی درس خواند. کشاورز بود. به عنوان بسیجی در جبهه حضور یافت. در 19مرداد 1362، در سن 18 سالگی با سمت نیروی واحد تدارکات و تسلیحات در قلاویزان توسط نیروهای عراقی بر اثر اصابت ترکش بر سر شهید شد. مزار او در زادگاهش واقع است. .(فرهنگ اعلام شهدای استان خراسان رضوی،2/ 1253)

        4.غلامعلی محقق: در 6مهر 1333 در روستای کاظم آباد از توابع مشهد به دنیا آمد. پدرش محمد و مادرش حمیده نام داشت. تا چهارم ابتدایی درس خواند. کارگر کارخانه تولید ایرانت بود. سال 1354 ازدواج کرد و صاحب 2 پسر و یک دختر شد به عنوان بسیجی در جبهه حضور یافت، در 9 فروردین 1361 در سن 28 سالگی در بستان بر اثر اصابت گلوله به سینه شهید شد. مزار او در روستای فرخد شهرستان مشهد واقع است.(فرهنگ اعلام شهدای استان خراسان رضوی،2/1440)

        5. علی یزدان پناه: در 1خرداد 1340 در روستای کاظم آباد از توابع شهرستان مشهد به دنیا آمد. پدرش حبیب الله و مادرش مریم نام داشت. در حد خواندن و نوشتن سواد آموخت، کارگز بود. سال 1363 ازدواج کرد و صاحب یک پسر شد. به عنوان بسیجی در جبهه حضور یافت و در 13اسفند 1365 در سن 25 سالگی در پاسگاه زید بر اثر اصابت ترکش به شهادت رسید. مزار او در گلزار شهدای زادگاهش واقع است. (فرهنگ اعلام شهدای استان خراسان رضوی،2/ 1741)

        رسته :کاظم آباد
        منابع :
        1. (Menasce, Pierre Jean de. Shkand - Gumanik Vicar, texte pazand pehlevi transcrit, traduit et commente. Fribourg, 1945, P. 266)
        2. فرهنگ زبان پهلوی، 36
        3. برهان قاطع، 2/1
        4. (Horn GNE 4, id. NPSSpr. 50, Nyberg Man. Phl. Eilers MSS 45/1985 23f)
        5. (Boyce MMPP 4, Durkin-Meisterernst DMMPP 7)
        6. ( Gharib SD 192,203 )
        7. mac Kenzie ac.ir. 10/1976
        8. مجمع الفرس، ۳۳
        9. henning fkhwd 6
        10. Asatrian - Livshits Kurdica 82
        11. ۹۷gr..Hubschmann Arm
        12. فرهنگ ریشه شناختی زبان فارسی، 1/3-4
        13. وجه تسمیه شهرهای ایران، ۱۸
        14. فرهنگ فارسی معین، 3/ 2840
        15. شرح حال رجال سیاسی و نظامی ایران،(1/158-159)
        16. علی مؤتمن، تاریخ آستان قدس، 140
        17. مشاهیر مدفون در حرم رضوی، 44/3-46
        18. نگاهی به تاریخ و جغرافیای شهرستان کاشمر، ۲۹۹
        19. فرهنگ جغرافیایی آبادی های کشور 32 /294-293

         

        ایجاد کننده :اسما پهلوان مقدم
        Qr code
        امتیاز :0
        تعداد بازدید :259
        مطالب مرتبط
        کاظم اباد
        ارزیابی
        ارزیابی این مورد: