• یکشنبه،04 اسفند 1398
  • ورود

       
      • نمایش محتوا
        نمایش تاریخچه
        کاظم اباد پنجشنبه

        موقعیت سیاسی


        روستای کاظم آباد پنج شنبه (Kazemabad- e Panjshanbeh) از توابع دهستان تبادکان بخش مرکزی شهرستان مشهد می‌باشد.

        وجه تسمیه


        در گذشته به آن کاظم آباد تبادکان (Kazemabad - e Tabadekan) یا به اختصار به آن کاظم آباد (Kazemabad) هم می‌گفتند.

        کاظم آباد پنج شنبه، یکی از ۲۸ روستای حریم کلان شهر مشهد است، که با واژه آباده ترکیب بافته و جزء تامچای هایی است که شناسه خویش ی را از آب و آباده و آبادی می‌گیرد، یعنی نزدیک‌ترین واژه به هویت واقعی یک آبادی ابن نام‌های که در تمام ایران منحصر به فرد می باشد، از ۳ بخش تشکیل شده است:

        1. کاظم. واژهای عربی، به معنای فرو برنده خشم، فرو خورنده غضب، بردبار، حلیم، جمع آن کاظمین است. (فرهنگ فارسی معین، ۲۸۴۰/۳).

        2. آباد (abad)، که در زبان پهلوی apatar (واژه مرکب a + pata )، به معنی معمور و در مقابل ایران است.

        (منبع 1)

        دکتر بهرام فروشی آباد را در زبان پهلوی آیات (apat) و ترکیبی از pat-a، به معنی آباد، مزروع و آبادان را آپاتان (apatan) و ترکیبی ازpat - an -و به معنای آبادان و آبادی را آپاتیه apatih و مرکب از a- pat - in ، به معنی آبادی، آبادانی ترقی، برکت، خوشبختی دانسته است. (فرهنگ زبان پهلوی، ۴) هر چند کلمه آبادی در زبان فارسی دارای معانی دیگری چون درود، ثنا، خانه کعبه، نام پیغمبر ایرانی، خوش و خوب و نبک نیز می‌باشد. (منبع 3)

        آباد (abad)، به جایی گفته می شود که در آن جا آب و گیاه و ساختمان باشد و مردمان سکونت کند، معمور، مقابل ویران. جزه پین در اسامی امکه، تظیر ابراهیم آباد، جعفر آباد، علی آباد.

        فارسی میانه: apat (آباد) ایرانی باستان: -apata (محافظت شده، پاییده شده).

        (Horn GNE 4, id. NPSSpr. 50, Nyberg Man. Phl. Eilers MSS 45/1985 23f)

        از ریشه (pa ( y ( پاپیدن، مراقبت کردن). پارتی (اشکانی): abad] bd ] (آباد)

        (Boyce MMPP 4, Durkin-Meisterernst DMMPP 7)

        سغدی: pt (آباد)، -py (توجه کردن، پاییدن) (pat ،( Gharib SD ۱۹۲ , ۲۰۳ ) ( apaya احت، آبادا) ۱۰ .Mac Kenzie Acl/۱۹۷۶ (۷۴ مقایسه کنید با فارسی: آباد، آفرین (مجمع الفرس، ۳۳).

        خوارزمی: bdn آبادان) (لا فارسی) Hemning) FKhwD )

        کرد: ava (آباد) Asatrian - Livshits ) AY) (۸۲ Kurdica

        ارمنی: apat آباد، معمور) ( آیرانی)، anapat(مخروبه، و برانی) (فارسی میانه: an - apat بابر، نا آباد) (Hubschmann Amer۹۷ (منبع 12)

        دیدگاهی نیز وجود دارد که کلمه آباد از فارسی میانه آپات Apat مأخوذ است که ابن کلمه نیز می‌تواند از ایرانی باستان ap- pa - ta صورت باستانی گرفته شده باشد.

        این ترکیب ایران باستان از ۳ جزء تشکیل شده است: ه پیشوند تأکید، pa ریشه نعل به معنی نگهداری و مراقبت کردن این جا به معنی آباد و معمور بودن) و ta پسوند صفت مفعولی (و گاهی اوقات صفت فاعلی) واژه مرکب a - pa - ta یک صفت است که در این جا جای اسم را گرفته و به معنی جایی می باشد که ایستاده، مستشر، آباد و مسکون است. (منبع 13)

        آباد معانی بسیاری دارد، از جمله: مرفه، باز، بسامان، منظم، مرتب، پر رونق، پیشرفته، آراسته، متق، توانگر، پر مابه، تمام سلاح، تندرستی توسعه یافته، روا، مجری.

        در پایان نام برخی از آبادی ها، شهرها، قصبات، بخش ها و شهرستان های کشورهای ایران، عراق، هندوستان، افغانستان، ترکیه و آسیای میانه تاجکستان، ترکمنستان که پایتخت آن عشق آباد نام دارد، قزاقستان، قرقیزستان، ازبکستان) واژه آباد» آمده و به معنی آباد کرده و آیاد شده است.

        در ایران، کلمه پارسی آباد در ۱۱۵۵۲ عارضه جغرافیایی مشاهده می گردد، که از این میان نام ۷۷۲۹ روستا و ۱۴۰ شهر، با واژه آباده ترکیب یافته است.

        5. پنج شنبه، که اشاره به نام «کلاه پنج شنبه با پنج شنبه بازاره دارد.

        این روستا از ادغام دو آبادی کاظم آباد که یک روستای کوچک مهاجرنشین و یک مکان موقت اقتصادی برای خرید و فروش و بازار مکاره مهاجران فقیر و آسیب پذیر به نام پنج شنبه بازار و به اختصار پنج شنبه تشکیل شده است.

        وجود یک روستای هم نام «کاظم آباد» که نا چند دهه پیش در تابعیت دهستان تبادکان بود، انتخاب یک پیوند را برای روستای دوم (که هر دو روستا در آن زمان فقط کاظم آباد نامیده می‌شدند) اجتناب ناپذیر می‌نمود.

        تاریخچه


        حبات این روستا در دوره پهلوی به صورت بک شهرک صنعتی آغاز گردیده و پس از مهاجرت مهاجران جویای کار و ساخته شدن واحدهای مسکونی ناهماهنگی و با معماری سنتی در پیرامون شهرت و ادغام دو زیستگاه کوچک مهاجران، به شکل روستای کاظم آباد پنج شنبه در جغرافیای سیاسی ایران پدیدار گشت.

        هسته اولیه این روستای نوبنیاد با فاصله ۶۰۰ متری غرب جاده بین شهری در انتهای خیابان فولادی شکل گرفته و با مساحت ۱۶۷۵۰ متر مربع، ۴٪ بافت کالبدی آن را به خود اختصاص داده است.

        مرحله نخست توسعه روستا تا اصلاحات اراضی ارضی تداوم یافت و بدون گسستگی، در شمال و شرق آن و به صورت واحدهای مسکونی ناهمگون انجام گردید. این مرحله با : مساحت ۹۲۸۳۷ متر مربع، ۲۱٪ بافت کالبدی روستا را تشکیل می‌دهد.

        در مرحله دوم توسعه روستا، که تا پایان سال ۱۳۵۷ به درازا انجامید، واحدهای مسکونی و شبکه معابر شکل هندسی منظم به خود گرفت و با بهره گیری از مصالح امروز به نوسازی خانه ها و ایجاد کارگاه ها و واحدهای صنعنی متعدد پرداخته شد، با ساحت ۱۶۱۲۴۶ متر مربع، ٪۴۰ بافت کالبدی آبادی را از آن خود بوده است.

        در سال های پس از پیروزی انقلاب اسلامی، مرحله سوم توسعه که با مساحت ۱۶۰۱۰۸ متر مربع، حدود ۳۶ بافت کالبدی این روستای : شهرک نما را تشکیل داده است، توسعه فیزیکی آبادی در حاشیه شمالی آبادی و همچنین حاشیه جاده بین شهری صورت گرفت.

        موقعیت جغرافیایی


        این آبادی دشتی در موقعیت جغرافیایی ۵۹ درجه و ۳۸ دقه و ۲۰ ثانیه طول شرقی و ۳۶ درجه و ۲۲ دنبفه و ۱۷ ثانیه عرض شمالی واقع گردیده و ارتفاع نسبی آن از سطح دریا ۹۴۹ متر است.

        این دهکده در ۱۰ کیلومتری شمال شهر مشهد قرار دارد و رودخانه کشف رود از جنوب غربی آن می گذرد. آب و هوای آن معتدل خشک می باشد. (منبع 19) گسترش روزافزون شهر مشهد، فاصله این روستا با کلانشهر مشهد را به ۲ کیلومتر تقلیل داده است.
         alt= alt= alt=

        مساحت


        این روستا ۴۶ هکتار وسعت داشته و اهالی آن در ۷۱۶ واحد مسکونی اقامت دارند.

        تراکم نسبی جمعیت در آن ۶۷/۴۳ نفر در هر هکتار می‌باشد.
         

        جمعیت



        ترکیب سنی


          alt=  alt=

        نرخ رشد سالیانه


         alt=

        تاهل


         alt= alt=

        سواد


         alt= alt= alt=

        آموزش


         alt= alt=

        اشتغال


         alt= alt= alt=

        بهره برداران حوزه کشاورزی


         alt=
         
         

        محلات


        این روستا از دو محله تشکیل می‌شود: 

        3. قلعه پائین همان بافت قدیمی روستا می باشد که ۱۴۹۸۴۲ متر مربع وسعت دارد و۳۳/۲ ٪ مساحت روستا را شامل می‌گردد.

        4. قلعه بالا: بافت کالبدی جدید آبادی که در شمال آن واقع شده و با مساحت ۳۰۱۰۹۹ متر نامه مربع، حدود ۶۶/۸٪ وسعت آن را از آن خود ی کرده است.

        اماکن مذهبی


        این روستا ۴ باب مکان مذهبی (۲ مسجد و ۲ حسینیه) دارد که بر روی هم ۲۸۶۵ متر مربع وسعت دارند.

        سازمان اداری


        این آبادی هم شورای اسلامی روستایی دارد و هم دهیاری. 

        جاودانه های تاریخ


        3. محمد علی یعقوبی: در ۲۴ تیر ۱۳۴۶ در روستای کاظم آباد پنج شنبه از توابع شهرستان مشهد به دنیا آمد. پدرش غلامرضا، دامدار بود و مادرش صدیقه نام داشت. تا اول راهنمایی درس خواند. کشاورزی می کرد. به عنوان پاسدار وظیفه در جبهه حضور یافت. در ۸ آذر ۱۳۶۶، با سمت راننده آمبولانس در ماووت عراق بر اثر اصابت ترکش به سر، شهد شد. پیکر او را در زادگاهش به خاک سپردند. (فرهنگ اعلام شهدا استان خراسان رضوی، ۱۷۴۸/۲).

        رسته :کاظم آباد پنج شنبه
        منابع :
        1. (Menasce, Pierre Jean de. Shkand - Gumanik Vicar, texte pazand pehlevi transcrit, traduit et commente. Fribourg, 1945, P. 266)
        2. فرهنگ زبان پهلوی، 36
        3. برهان قاطع، 2/1
        4. (Horn GNE 4, id. NPSSpr. 50, Nyberg Man. Phl. Eilers MSS 45/1985 23f)
        5. (Boyce MMPP 4, Durkin-Meisterernst DMMPP 7)
        6. ( Gharib SD 192,203 )
        7. mac Kenzie ac.ir. 10/1976
        8. مجمع الفرس، ۳۳
        9. henning fkhwd 6
        10. Asatrian - Livshits Kurdica 82
        11. ۹۷gr..Hubschmann Arm
        12. فرهنگ ریشه شناختی زبان فارسی، 1/3-4
        13. وجه تسمیه شهرهای ایران، ۱۸
        14. فرهنگ فارسی معین، 4/4286
        15. شرح حال رجال سیاسی و نظامی ایران،(1/158-159)
        16. علی مؤتمن، تاریخ آستان قدس، 140
        17. مشاهیر مدفون در حرم رضوی، 44/3-46
        18. نگاهی به تاریخ و جغرافیای شهرستان کاشمر، ۲۹۹
        19. فرهنگ جغرافیایی آبادیهای کشور، ۳۲/ ۲۹۶
        20. فرهنگ واژه های اوستا
        21. واژه نامه پازند  

         

        ایجاد کننده :اسما پهلوان مقدم
        Qr code
        امتیاز :0
        تعداد بازدید :8
        مطالب مرتبط
        کاظم اباد پنجشنبه
        ارزیابی
        ارزیابی این مورد: