• چهارشنبه،05 آذر 1399
  • ورود

       
      • نمایش محتوا
        نمایش تاریخچه
        کشف

        موقعیت سیاسی


        روستای کشف (Kashaf) از توابع دهستان طوس بخش مرکزی شهرستان مشهد می باشد.

        وجه تسمیه


        درباره وجه تسمیه این روستا سه دیدگاه وجود دارد:

        دیدگاه اول: بر اساسا مثل محلی به نام «افسانه عشق دختر پادشاه و دم اسب»، پیشینه نامگذاری اسطوره ای و افسانه ای 16 روستای شهر مشهد بیان می شود:


        «سلطان دختری داشت سیمین تن با زلفی سیاه و صدایی خوش، با نام سوران. سوران در در روستای عاشقان، عاشق مردی گاوچران می شود. از آن جایی که مرد گاوچران از طبقه پایین جامعه بوده و نمی توانسته با دختر پادشاه وصلت کند، دو عاشق به دور از چشم پادشاه دل به هم داده و در روستای شبانکاره به وصال هم می رسند.
        وقتی پدر از این راز مطلع می شود، دستور می دهد پسر را در چاهی در روستای چاهشک بیندازند. خبر کشته شدن معشوق دهان به دهان می چرخد و به گوش سوران می رسد. او مرگ دلداده را تاب نیاورده و راهی دشت و بیابان می شود و هر آنچه در توان دارد، به کار می گیرد تا جسد معشوق را بیابد.
        می گویند دره ها و گودال های کال زرکش در نتیجه همین تلاش پدیدار می شود، اما خبری از معشوق نیست. سوران در حالی که از کشف جسد عشقش ناامید می شود، اشکهایش روان شده و از این اشک ها کشف رود جاری می گردد.

        صدای آه و ناله سوران در بیابان، طبل رسوایی پدر است. او این را تاب نیاورده و دستور می دهد موی دختر را به اسبی وحشی ببندند و در بیابان رها کنند. دختر باور نمی کرد که پدر دستور مرگش را داده باشد، بنابراین وقتی اسب به روستای قهقهه رسید، به روزگار خندید، اما تصمیم پدر جدی بود و اسب کماکان در بیابان می دوید.
        بر اثر حرکت اسب چموش، اسفند (دستبند طلا) دختر در روستای «اسفندیون» از دستش افتاد. کمی بعد، مس های دختر نیز در روستای مسگران رها شد. اسب و دختر به باغ شلواران که رسیدند، لباس های دختر عاشق از تنش کنده شد.

        در خین چماقی، خون دختر جاری گشت، در لقمانی و پرکن آباد، گوشت های بدن او نیز کم کم در اثر کشیده شدن روی زمین از بین رفتند. به نزدیک نوچاه که رسیدند، دختر شنید که عشقش را در چاهی انداخته اند. درخواست کرد او را هم به چاه افکنند، اما پدر سنگدل اجازه نداد و اسب هم خجل شد. «سر اسب پایین» افتاد. به روستای «مردارکشان» که رسیدند، دیگر کسی از دخترک صدایی نشنید.»
        دیدگاه دوم: نام واژه جغرافیایی «کشف» (Kashaf) در ایران منحصر به فرد بوده و هیچ روستای دیگری به این نام وجود ندارد. این جا بنام پارسی از رودخانه «کشف رود» (Kashaf Rud) گرفته شده که در شمال استان خراسان رضوی جاری است.

        کشف رود، یک رود تمدن ساز در سرزمین خراسان است که از دامنه کوه سرآخور در رشته کوه هزار مسجد، در 20 کیلومتری جنوب غرب شهر قوچان، سرچشمه گرفته و از شمال کلان شهر مشهد می گذرد و بسیاری از مزارع و باغات روستاهی حریم آن را آبیاری می نماید. ارتفاع سرچشمه
        2000 متر، ارتفاع ریزشگاه 381 متر، شیب متوسط 5/0% و مسیر کلی آن شرقی جنوبی می باشد.

        این رودخانه 290 و به روایتی 300 کیلومتر طول دارد و در محل «پل خاتون» شهرستان سرخس به «هریرود» می پیوندد و از آنجاه به بعد، رودخانه «تجن» نام گرفته و به سمت جمهوری ترکمنستان روان شده و به ریگزارهای این کشور فرو می رود.

        این رودخانه به دلیل شرایط جوی فوق العاده اش از دوران باستان سخت مورد توجه اقوام بومی و نیز مهاجران آریایی و عشار ترک تبار آسیای میانه برای سکونت و استقرار بوده است. (رودها و رودنامه ایران، 394)
        واژه کشف (Kashaf) در زبان پارسی و گویش خراسانی به معنای لاک پشت می باشد. (فرهنگ گویشی خراسان بزرگ، 238؛ فرهنگ فارسی معین 3/2987) در اوستایی Kasyapa (سنگ پشت)، سانسکریت Kachyapa (سنگ پشت)، بلوچی Kasib و افغانی Kshap خوانده می شود. (اساس اشتقاق فارسی، 1/856)
        واژه کشف در متون زبان اکدی به شکل «کشفز» آمده و به کاهنانا اطلاق می-شود که به سحر سیاه اشتغال دارند.  (فرهنگ واژگان اکدی، 138) معانی دیگر آن عبارتند از برج سلطان، کوزه سر پهن دهان فراخ، بخدان، سیم و نقره سوخته و سواد زرگری، زفت. (برهان قاطع،3/1651)

        دیدگاه سوم: برخی بر این باوردن که نام واژه «کشف» به معنای محل رویش یا رستاتگاه گیاه بوده ( کاظم ودیعی، روستاشناسی ایران، 32) و موقعیت طبیعی و دسترسی اهالی آن به زمین حاصلخیز و آب و هوای مناسب، دلیل این نامگذاری بوده است.

        تاریخچه


        با آن که نام روستا باستانی است، اما نشانه ای از قدمت تاریخی آن تا پیش از روزگار صفویه، نه به صورت اثر باستانی و تاریخی و نه در گزارش کارگزاران دولتی یا تاریخ ها عمومی و محلی و نه سفرنامه های سیاحان و جهانگردان ایرانی و خارجی مشاهده نمی گردد.

        این دهکده در دوره استقرار نخستین حکومت شیعی متمرکز در تمام محدوده جغرافیایی کنونی ایران، یعنی دودمان صفویه، به عنوان یکی از کانون های جمعیتی ناحیه توس شناخته می شد.


        در دوران قاجاریه بر اهمیت و آبادانی آن افزوده شد، چنان که علی نقی حکیم الممالک، که در رکاب ناصرالدین شاه قاجار در روز 12 صفر 1284ق./ 25 خرداد 1246 ش. به مشهد سفر کرده، نام این روستا را به شکل کشف و به عنوان یکی از قراء و مزارع رو به چناران از دست راست در بلوک میان ولایت مشهد ثبت کرده است. (روزنامه سفر خراسان، 210)
        محمد حست خان اعتماد السلطنه، وضعیت این روستا در عصر ناصری (1290-1300ق.) را چنین بیان می کند:

        « مزرعه کشف: قدیم النسخ است. 10 خانه وار رعیت از کرد و ترک و تاجیک دارد. زراعت از قنات مشروب می شود. هوایش معتدل است.» (کتابچه میان ولایت، در «جغرافیا و نفوس خراسان در عصر ناصری»، 207)
        میرزا سعید خان مؤتمن الملک، متولی آستان قدس رضوی در سال های 1290 تا 1297ق.) در سال 1301ق. «قریه کشف میان ولایت را نیز تماما ابتیاع کرده، وقف بر عموم فقرا و ملتجیان آستانه مبارکه و تنظیف هر دو صحن مقدس نمود.» (مزرعه کشف، پلاک 148، بخش 10 مشهد، دفتر مصرف موقوفات، ص 202، ردیف 1، ظفرنامه عضدی، 282؛ شمس الشموس، 472؛ فردوس التواریخ، 454)
        ناصرالدین شاه قاجار روز چهارشنبه، 11 شوال 1300ق./ 24 مرداد 1262ش. از آن گذر کرده و به اختصار می گوید: «سوار کالسکه شده، راندیم. زمین خاک خشک نرم بوده و باد شدید هم از عقب می آمد. طوری گرد و خاک برخاسته بود که چشم چشم را نمی دید. از ده امیرآباد شجاع الدوله گذشتیم. دهات زیاد دیکر هم در عض راه بود، اما به واسطه گرد و خاک دیده نمی شد.
        یک فرسنگی که راندیم، شجاع الدوله امین حضرت را فرستادم جایی برای نهار معین کنند. رفته، در دست چپ باغ و دهی که اسمش کشف و مال اولاد مرجوم علی رضای مستوفی خراسان است، معین کرده بودند. رفتیم دم باغ پیاده شده، داخل شدیم. کنار نهری آفتاب گردان زدند، نهار خوردیم.» (سفرنامه خراسان، 163-164)
        میرزا قهرمان امین لشکر، که در سفر ناصرالدین شاه قاجار، ملازم رکاب او بوده، در گزارش روز چهارشنبه 11 شوال 1300ق./ 24 مرداد 1262 آورده است: «الحمدلله که امروز به سلامت در التزام رکاب مبارک اعلی حضرت شاهنشاه به سعادت آستان بوسی حضرت امام ثامن مشرف می شویم. امروز در رکاب مبارک سوار شده، قدری را به کالسکه تشریف آوردند.
        باد شدیدی و غبار زیادی بود که یکدیگر را کسی نمی دید. از چمن قهقهه به قدر یک فرسخ که آمدیم، از شدت باد و غبار و گرما اعلی حضرت همایونی تشریف بردند به قریه کشف که ملک برادرزاده جناب حاجی مستشارالملک است. آن جا ناهار میل فرمودند در میان باغی. من هم در پهلوی آن باغ در جائی آفتاب گردان زدند. قدری منتظر شدم جناب جلالت مآب آقای عضد الملک تشریف بیاورند. ایشان در خاک پای مبارک بودند. قدری انگور برای من فرستادند و بعد خودشان تشریف آوردند.» (روزنامه سفر خراسان، 138)
        اهالی معتقدند که این روستا در ابتدا موقوفه «میرزا سعید خان» نایب التولیه آستان قدس رضوی بوده است، که در سال 1300ق. سند وقف نامه آن از طرف «میرزا محمد شفیع اعتمادالتولیه» به وکالت از طرف واقف تنظیم گردیده است. تولیت آن به آستان قدس رضوی سپرده شده و درآمد آن برای فقرا، زوار و فقرای ذوی الارحام واقف تعیین شده بود.
        این املاک به صورت اجاره در اختیار روستائیان قرار گرفت و جمعیت پیراموت اراضی زراعی، اندک اندک هسته اولیه را که در شمال آبادی کنونی قرار دادند، گسترش داده و مرحله نخست توسعه، به صورت تدریجی، این بار به سمت جنوب هسته اولیه تحقق یافت.
        مرحله دوم توسعه، که در اوایل انقلاب به وقوع پیوست، با اسکان موقت و دائم صاحبان املاک و باغ منزل ها مه عمو تا ساکن شهر مشهد بودند، همراه گشت. در مرحله سوم توسعه، که به سمت غرب و ورودی اصلی روستا گسترش یافت در محدوده زمانی 1365 به بعد انجام یافت و به دلیل مهاجرت فزاینده به این آبادی، یک بافت شعاعی و ستاره ای در آن شکل گرفت.

        موقعیت جغرافیای


        این آبادی دشتی در موقعیت جغرافیایی 59 درجع و 34 دقیقه و 44 ثانیه طول شرقی و 36 درجه و 22 دقیقه و 11 ثانیه عرض شمالی واقع گردیده و ارتفاع نسبی آن از سطح دریا 996 متر است.
        این دهکده در 10 کیلومتری شمال غرب شهر مشهد قرار دارد و رودخانه کشف رود در شمال شرق آن جریان دارد. آب و هوای آن معتدل خشک می  باشد. (فرهنگ جغرافیایی آبادی های کشور، 32 /300-301)
         
         alt= alt= alt=

        مساحت


        این روستای بزرگر 145 هکتار وسعت داشته و اهالی آن در 1767 واحد مسکونی اقامت دارند. تراکم نسبی جمعیت در آن 03/ 79 نفر در هر هکتار می باشد.
         
         

        جمعیت



        ترکیب سنی


          alt=  alt=

        نرخ رشد سالیانه


         alt=

        تاهل


         alt= alt=

        سواد


         alt= alt= alt=

        آموزش


         alt= alt=

        اشتغال


         alt= alt= alt=

        بهره برداران حوزه کشاورزی


         alt=
         

        اماکن مذهبی


        این روستا یک مسجد دارد که 500 متر مربع وسعت دارد.

        محلات


        این روستا دارای محله بندی عرفی نیست و کل روستا شامل ساختار تک محله ای می باشد.

        سازمان اداری


        این آبادی هم شواری اسلامی روستایی دارد و هم دهیاری.

        رسته :کشف
        منابع :
        1. (Menasce, Pierre Jean de. Shkand - Gumanik Vicar, texte pazand pehlevi transcrit, traduit et commente. Fribourg, 1945, P. 266)
        2. فرهنگ زبان پهلوی، 36
        3. برهان قاطع، 2/1
        4. (Horn GNE 4, id. NPSSpr. 50, Nyberg Man. Phl. Eilers MSS 45/1985 23f)
        5. (Boyce MMPP 4, Durkin-Meisterernst DMMPP 7)
        6. ( Gharib SD 192,203 )
        7. mac Kenzie ac.ir. 10/1976
        8. مجمع الفرس، ۳۳
        9. henning fkhwd 6
        10. Asatrian - Livshits Kurdica 82
        11. ۹۷gr..Hubschmann Arm
        12. فرهنگ ریشه شناختی زبان فارسی، 1/3-4
        13. وجه تسمیه شهرهای ایران، ۱۸
        14. فرهنگ فارسی معین، 4/4286
        15. شرح حال رجال سیاسی و نظامی ایران،(1/158-159)
        16. علی مؤتمن، تاریخ آستان قدس، 140
        17. مشاهیر مدفون در حرم رضوی، 44/3-46
        18. نگاهی به تاریخ و جغرافیای شهرستان کاشمر، ۲۹۹
        19. فرهنگ جغرافیایی آبادی های کشور، ۳۲/19
        20. فرهنگ واژه های اوستا
        21. واژه نامه پازند  
        ایجاد کننده :اسما پهلوان مقدم
        Qr code
        امتیاز :0
        تعداد بازدید :40
        مطالب مرتبط
        کشف
        ارزیابی
        ارزیابی این مورد: