• سه شنبه،06 اسفند 1398
  • ورود

       
      • نمایش محتوا
        نمایش تاریخچه
        مقصودآباد

        موقعیت سیاسی


        روستای مقصود آباد (Maqsudabad) از توابع دهستان تبادکان بخش مرکزی شهرستان مشهد می باشد.

        وجه تسمیه


        مقصود آباد، یکی از 28 روستای حریم کلان شهر مشهد است، که با واژه «آباد» ترکیب یافته و جزء نامجای هایی است که شناسه خویش را از «آب » و «آباد» و «آبادی» می‌گیرد، یعنی نزدیک ترین واژه به هویت واقعی یک آبادی.
        این نام واژه جغرافیایی از دو بخش تشکیل شده است:

           
        1. مقصود (maqsud): کلمه ای عربی و مأخوذ از قصد، به معنای قصد شده، نیت شده، طلب


         
        شده، خواسته، مطلوب. (منبع 14، 4/ 4298)

        1. آباد (abad)، که در زبان پهلوی apatan (واژه مرکب a + pata) ، به معنی معمور و در مقابل ویران است. (منبع 1)


        دکتر بهرام فره وشی آباد را در زبان پهلوی آپات ( apat ) و ترکیبی از a-pat ، به معنی آباد، مزروع و آبادان را آپاتان ( apatan ) و ترکیبی از a-pat-an ، به معنای آبادان و آبادی را آپاتیه apatih و مرکب از a-pat-ih ، به معنی آبادی، آبادانی، ترقی، برکت، خوشبختی دانسته است. (فرهنگ زبان پهلوی، 36 ) هر چند کلمه آبادی در زبان فارسی دارای معانی دیگری چون درود، ثنا، خانه کعبه، نام پیغمبر ایرانی، خوش و خوب و نیک نیز می‌باشد. (منبع 3، 1/ 2)
        آباد (a.bad)، به جایی گفته می شود  که در آن جا آب و گیاه و ساختمان باشد و مردمان سکونت کنند، معمور، مقابل ویران. جزء پسین در اسامی امکنه، نظیر ابراهیم آباد، جعفر آباد، علی آباد.
        >فارسی میانه: apat  (آباد) >ایرانی باستان: a-pata-  (محافظت شده، پاییده شده). (منبع 4)
        از ریشه   pa(y)-(پاییدن، مراقبت کردن).
        پارتی (اشکانی): bdabad (آباد). (منبع 5)
        سغدی:  “p”t(آباد)، “py- (توجه کردن، پاییدن) (a-paya->) (203,192 Gharib SD)، “pat
        (احسنت، آباد!) 10. Mac Keniz Ac.Ir)/1976 (74 مقایسه کنید با فارسی: آباد، آفرین (مجمع الفرس، 33).
        خوارزمی:bdn آبادان) (< فارسی) (6Henning .FKhwD )
        کردی:ava  (آباد) (82 Asatrian – Livshits .Kurdica)
        ارمنی: apat (آباد، معمور) (ایرانی)،anapat (مخروبه، ویرانی) (=فارسی میانه: an+apat بایر، ناآباد) ( Hubschmann Arm.gr.97 ) (فرهنگ ریشه شناختی زبان فارسی، 1/ 3- 4)
        دیدگاهی نیز وجود دارد که کلمه آباد از فارسی میانه آپات A-pat مأخوذ است که این کلمه نیز می تواند از ایرانی باستان ap-pa-ta (صورت باستانی) گرفته شده باشد.
        این ترکیب ایران باستان از 3 جزء تشکیل شده است: a پیشوند تأکید، pa ریشه فعل به معنی نگهداری و مراقبت کردن (این جا به معنی آباد و معمور بودن) و ta پسوند صفت مفعولی(و گاهی اوقات صفت فاعلی).
        واژه مرکب a-pa-ta یک صفت است که در این جا جای اسم را گرفته و به معنی جایی می‌باشد که ایستاده، مستقر، آباد و مسکون است. (وجه تسمیه شهرهای ایران، 18)
        آباد معانی بسیاری دارد، از جمله: مرفه، بساز، بسامان، منظم، مرتب، پر رونق، پیشرفته، آراسته، منتسق، توانگر، پر مایه، تمام سلاح، تندرست، توسعه یافته، روا، مجری.
        در پایان نام برخی از آبادی ها، شهرها، قصبات، بخش ها و شهرستان های کشورهای ایران، عراق، هندوستان، افغانستان، ترکیه و آسیای میانه (تاجیکستان، ترکمنستان که پایتخت آن عشق آباد نام دارد، قزاقستان، قرقیزستان، ازبکستان) واژه « آباد » آمده و به معنی آباد کرده و آباد شده است.
        در ایران، کلمه پارسی « آباد » در 11552 عارضه جغرافیایی مشاهده م یگردد، که از این میان نام 7729 روستا و 140 شهر، با واژه « آباد » ترکیب یافته است.
        در حال حاضر، 8 روستا با نام «مقصود آباد » در ایران وجود دارد که عبارتند از:

           
        1. مقصود آباد: از توابع دهستان دوغائی بخش مرکزی شهرستان قوچان استان خراسان رضوی

        2. مقصود آباد: از توابع دهستان کوهپایه بخش نوبران شهرستان ساوه استان مرکزی

        3. مقصود آباد: از توابع دهستان صفی آباد بخش بام و صفی آباد شهرستان اسفراین استان خراسان شمالی

        4. مقصود آباد: از توابع دهستان رودبال بخش مرکزی شهرستان مرودشت استان فارس

        5. مقصود آباد: از توابع دهستان تبادکان بخش مرکزی شهرستان مشهد استان خراسان رضوی

        6. مقصود آباد: از توابع دهستان محمد آباد بخش مرکزی شهرستان مرودشت استان فارس

        7. مقصود آباد: از توابع دهستان یوسف آباد بخش مرکزی شهرستان سلسله استان لرستان

        8. مقصود آباد: از توابع دهستان کوشک هزار بخش بیضا شهرستان سپیدان استان فارس.


         
        بی شک، بنیانگزار و مؤسس و یا ارباب این آبادی، شخصی به نام «مقصود » (با پسوند احتمالی خان) بوده است، که در دوران پهلوی در این مکان دارای ارج و قرب و ثروت و قدرت حاکمیتی بوده است.
        کلماتی چون ناظر، مقصود، خلق، منزل، روح، شهر و مانند آن، در جاینا مهای شهرستان مشهد که با واژه « آباد » ترکیب شده اند، داوری در باره اتیمولوژی و وجه تسمیه آنها را دشوار می سازد.

        تاریخچه


        روستای مقصود آباد از دهکده های قدیمی بلوک تبادکان مشهد است، که در روزگار صفویه بنیاد نهاده شده و در آن زمان مهنار نام داشته است. نام این آبادی در وقف نامه اولادی سروقدی ها، متعلق به سال 1079 ق. ثبت شده است: «مزرعه چهارگواره که در زیر مزرعه مهنار و گراب واقع است، بالتمام. » (بیست وقف نامه از خراسان، 1239)
        مهنار، مدارج ترقی و پیشرفت خود را در زمان افشاریه و زندیه طی کرده و در روزگار قاجاریه، به روستایی پر جمعیت، آباد و خوش آب و هوا تبدیل شده و تغییر نام روستا از «مهنار» به «مقصود آباد» در روزگار پهلوی به وقوع پیوسته است.
        مقصود آباد به دلیل برخورداری از شرایط مناسب جغرافیایی و آب و هوای معتدل و زمین حاصلخیز توانست به یکی از کانون های مهم جمعیت ثابت روستائیان بومی تبدیل شود و دوره پیشرفت تدریجی خود را از یک بافت سنتی پیوسته و با استفاده از مصالح و سبک معماری سنتی شمال خراسان آغاز نمود تا به عنوان یک روستای پویا به تکیه گاه امن ساکنان خویش مبدل گردد.

        موقعیت جغرافیایی


        این آبادی دشتی در موقعیت جغرافیایی 59 درجه و 39 دقیقه و 36 ثانیه طول شرقی و 36 درجه و 23 دقیقه و 46 ثانیه عرض شمالی واقع گردیده و ارتفاع نسبی آن از سطح دریا 977 متر است. این دهکده در 14 کیلومتری شمال شرق شهر مشهد قرار دارد. آب و هوای آن معتدل خشک می‌باشد. (فرهنگ جغرافیایی آبادی های کشور، 32 /386 - 387)
         alt= alt= alt=

        مساحت


        این روستا 64 هکتار وسعت داشته و اهالی آن در 77 واحد مسکونی اقامت دارند. تراکم نسبی جمعیت در آن 16 /5 نفر در هرهکتار می‌باشد.

        جمعیت



        ترکیب سنی


          alt=  alt=

        نرخ رشد سالیانه


         alt=

        تاهل


         alt=  alt=

        سواد



        آموزش


         alt= alt=

        اشتغال


         alt=  alt= alt=

        بهره برداران حوزه کشاورزی


         alt=
         

        سازمان اداری


        این آبادی هم شورای اسلامی روستایی دارد و هم دهیاری.

        جاودانه های تاریخ


        1.علی قربانی: در 2 آبان 1344 در روستای مقصود آباد از توابع شهرستان مشهد به دنیا آمد. پدرش رمضان، کشاورز بود و مادرش طوبا نام داشت. تا پایان دوره ابتدایی درس خواند. به عنوان پاسدار در جبهه حضور یافت. در 26 دی 1365 ، در سن 21 سالگی، در پاسگاه زید بر اثر اصابت ترکش به شهادت رسید. مزار او در زادگاهش واقع است. (فرهنگ اعلام شهدا استان خراسان رضوی، 2/ 1297)

        رسته :مقصود آباد
        منابع :
        1. (Menasce, Pierre Jean de. Shkand - Gumanik Vicar, texte pazand pehlevi transcrit, traduit et commente. Fribourg, 1945, P. 266)
        2. فرهنگ زبان پهلوی، 36
        3. برهان قاطع، 2/1
        4. (Horn GNE 4, id. NPSSpr. 50, Nyberg Man. Phl. Eilers MSS 45/1985 23f)
        5. (Boyce MMPP 4, Durkin-Meisterernst DMMPP 7)
        6. ( Gharib SD 192,203 )
        7. mac Kenzie ac.ir. 10/1976
        8. مجمع الفرس، ۳۳
        9. henning fkhwd 6
        10. Asatrian - Livshits Kurdica 82
        11. ۹۷gr..Hubschmann Arm
        12. فرهنگ ریشه شناختی زبان فارسی، 1/3-4
        13. وجه تسمیه شهرهای ایران، ۱۸
        14. فرهنگ فارسی معین، 4/4286
        15. شرح حال رجال سیاسی و نظامی ایران،(1/158-159)
        16. علی مؤتمن، تاریخ آستان قدس، 140
        17. مشاهیر مدفون در حرم رضوی، 44/3-46
        18. نگاهی به تاریخ و جغرافیای شهرستان کاشمر، ۲۹۹
        19. فرهنگ جغرافیایی آبادی های کشور، ۳۲/19
        20. فرهنگ واژه های اوستا
        21. واژه نامه پازند 
        ایجاد کننده :اسما پهلوان مقدم
        Qr code
        امتیاز :0
        تعداد بازدید :6
        مطالب مرتبط
        مقصودآباد
        ارزیابی
        ارزیابی این مورد: