• نمایش محتوا
        نمایش تاریخچه
        ناظریه

        موقعیت سیاسی


        روستای ناظریه (Nazeriyeh) از توابع دهستان میان ولایت بخش مرکزی شهرستان مشهد می باشد.

        وجه تسمیه


        نام واژه جغرافیایی «ناظریه» در جغرافیای سیاسی ایران منحصر بوده و واژه ای عربی متشکل از «ناظر» + «هـ» می باشد و مانند جاینام هایی چون محمدیه و احمدیه(از نام پیامبر اسلام)، حسینیه (از نام امام حسین)، باقریه (از نام امام محمدباقر)، صادقیه (از نام امام جعفر صادق)، عباسیه (از نام حضرت عباس)، رضویه (از نام امام رضا(ع))، علویه(از نام امام علی)، نام واژه «ناظریه» هم از نام میرزای ناظر گرفته شده است.
        عبدالله میرزای (عبدالله رضوی) فرزند میرزا محمدمهدی ناظر، از سلسله جلیله سادات رضوی شهر مشهد بوده، که نسبش با 34 واسطه به امام رضا (ع) می رسد، در سال 1275 ش. در مشهد متولد شد و تحصیلات مقدماتی را در همین شهر به پایان رساند. بعدا همانند پدر و تنی چند از اجدادش ناظر آستان قدس رضوی گردید.
        میرزای ناظر در حدود سال 1215 ش. برای تحصیل در شته کشاورزی به آلمان رفت. او پس از بازگشت از اروپا در حالی که جزء اولین فارغ التحصیلان ایرانی در این رشته بود، به اداره بهینه املاک خویش پرداخت و در سا لهای 1343 ش. و 1357 ش. عمده آنها را وقف امور خیریه، خصوصا درمانگاه و مدرسه شبانه روزی ایتام و نوجوانان بی سرپرست (در مزرعه سوران) کرد.
        میرزای ناظر سرانجام در پنجم آبان 1366 ش. درگذشت و در مقبره خانوادگی اش در سوران (واقع در حاشیه راست جاده شاندیز) که ساخته خود وی بود. در کنار همسرش به خاک سپرده شد. فرزندش ابراهیم میرزا هم که پس از پدر متولی موقوفات او بود، در سال 1387 ش. درگذشت و در کنار پدر و مادر بر سر خاک نهاد.

        تاریخچه


        ناظریه، از آبادی های نوبنیاد ناحیه میان ولایت شمرده می شود، که نام آن در هیچ یک از منابع و اسناد و مدارک پیش از دوره پهلوی ذکر نشده و در ضمن، هیچ اثر تاریخی ثبت شده ای نیز در این منطقه وجود ندارد که نشان از پیشینه سکونت و استقرار انسان در آن باشد.
        روستای ناظریه به عنوان یکی از روستاهایی که در روزگار پهلوی و در سال 1339 با ایجاد یک آبادی کوچک«قلعه ای شکل» توسط میرزای ناظر در حریم کلانشهر مشهد پدید آمد، به دلیل برخورداری از شرایط مناسب جغرافیایی و آب و هوای معتدل و زمین حاصلخیز توانست به یکی از کانون های مهم جمعیت ثابت روستائیان کشاورز تبدیل شود.
        با آن که آبادی در میان ده ها دهکده تاریخی شهرستان مشهد، از پیشینه تاریخی برخوردار نیست، اما دوره پیشرفت تدریجی خود را از یک بافت سنتی پیوسته و با استفاده از مصالح و سبک معماری سنتی شمال خراسان آغاز نمود تا به عنوان یک روستای کشاورزی محور به تکیه گاه امن ساکنان خویش مبدل گردد.
        روستای «ناظریه» به دلیل شباهت با دو جاینام دیگر شهرستان مشهد، یعنی «ناظر آباد» و «نظریه»، که هر دو از روستاهای قدیمی این منطقه و دارای سابقه ای بیش از 200 سال می باشند، موجب این اشتباه تاریخی گردیده که این دو دهکده کهن نیز منسوب به میرزای ناظر، مؤسس و بنیانگزار ناظریه و واقف سوران بوده است.
        تاریخ 58 ساله این روستا، شفاف و ساده است. میرزای ناظر در سال 1339 این آبادی را بنیان نهاد. هسته اولیه آن در بخش میانی شکل گرفته و شبکه معابر به شکل نامنظم و دارای عرض کم و پر پیچ و خم است و قطعات مسکونی به صورت ناهماهنگ در کنار یکدیگر ساخته شده اند.
        مرحله نخست توسعه، از سال 1357 تا 1375 و به صورت منفصل از هسته اولیه و در سمت شمال شرق آبادی و در حاشیه محور مشهد به چناران گسترش یافته و شبکه معابر، همچون گذشته، از نظم و الگوی خاصی تبعیت نکرده و پیچ در پیچ و تو در تو می باشد. عرض معابر متغیر بوده و قطعات مسکونی عموما مرمتی و نوسازی شده به شکل نامنظم بوده و فرم و مصالح شهری اندک اندک در بسیاری از آنان مشاهده می‌گردد.
        مرحله سوم توسعه روستا، از سال 1375 تا 1385 را در بر می گیرد، که گسترش دهکده در جهت شرق هسته اولیه و به صورت ساخت و ساز پراکنده در بافت انجام یافته است. در مرحله سوم توسعه، که باعث رشد ناهمگون و بدون قاعده و ضابطه ساخت و سازها و تغییر فرم و مصالح و شبکه معابر همراه بوده، تغییر چهره عمومی آبادی رخ داده، اگرچه اراضی بایر و باز روستا به عنوان یک مشکل اساسی، از موانع مهم توسعه بافت کالبدی آن محسوب می گردد.

        موقعیت جغرافیایی


        این آبادی دشتی در موقعیت جغرافیایی 59 درجه و 23 دقیقه و 5 ثانیه طول شرقی و 36 درجه و 28 دقیقه و 35 ثانیه عرض شمالی واقع گردیده و ارتفاع نسبی آن از سطح دریا 1100 متر است. این دهکده در 18 کیلومتری شمال غرب شهر مشهد و کنار جاده مشهد به قوچان قرار گرفته است. آب و هوای آن معتدل خشک می باشد. (منبع 1)
         alt= alt= alt=

        مساحت


        این روستا 37 هکتار وسعت داشته و اهالی آن در 537 واحد مسکونی اقامت دارند. تراکم نسبی جمعیت در آن 76/41 نفر در هر هکتار می باشد.

        جمعیت



        ترکیب سنی


          alt=  alt=

        نرخ رشد سالیانه


         alt=

        تاهل


         alt=  alt=

        سواد



        آموزش


         alt= alt=

        اشتغال


         alt=  alt= alt=

        بهره برداران حوزه کشاورزی


         alt=
         

        اماکن مذهبی


        این روستا دو باب مسجد دارد که بر روی هم 1337 متر مربع وسعت دارند.

        خانه بهداشت


        این آبادی دارای یک باب خانه بهداشت روستایی است که 725 متر مربع وسعت دارد.

        محلات


        این روستا از سه محله "قلعه بالا" ،"زیر نهر گناباد" و "پردیس" تشکیل می‌شود.

        سازمان اداری


        این آبادی هم شورای اسلامی روستایی دارد و هم دهیاری.

        جاودانه های تاریخ


        1. حسن خزان گلاری: در 6 دی 1347 در روستای ناظریه از توابع شهرستان مشهد به دنیا آمد. پدرش علی اکبر و مادرش طیبه نام داشت. تا پایان دوره راهنمایی درس خواند. بنا بود. به عنوان جهادگر در جبهه حضور یافت. در 21 آذر 1366 ، در سن 19 سالگی، در محور پاسگاه زید به نهر جاسم بر اثر اصابت ترکش به شکم و سر، شهید شد. پیکر او را در زادگاهش به خاک سپردند. برادرش حسین نیز به شهادت رسیده است. (منبع 2)
        2.حسین خزان گلاری: در 20 مهر 1342 در روستای ناظریه از توابع شهرستان مشهد چشم به جهان گشود. پدرش علی اکبر و مادرش ام البنین نام داشت. تا اول راهنمایی درس خواند. کارمند جهاد سازندگی بود. سال 1360 ازدواج کرد و صاحب یک پسر و 2 دختر شد. از سوی جهاد سازندگی در جبهه حضور یافت. در 3 بهمن 1367، در سن 24 سالگی، با سمت راننده گریدر در سنندج توسط نیروهای عراقی بر اثر سوختگی شدید به شهادت رسید. مزار او در زادگاهش قرار دارد. (منبع 3)
        3. سیدرضا میراسماعیلی مزرعه آخوند: در 20 آذر 1345 در روستای ناظریه از توابع شهرستان مشهد به دنیا آمد. پدرش سیدمحمود، کارگر بود و مادرش صغرا نام داشت. در حد خواندن و نوشتن سواد آموخت. به عنوان پاسدار در جبهه حضور یافت. در 31 اردی بهشت 1365 ، در سن 20سالگی، در حاج عمران عراق به شهادت رسید. مزار او در زادگاهش واقع است. (منبع 4)

        رسته :ناظریه
        منابع :
        1. فرهنگ جغرافیایی آبادی‌های کشور، 32/402 – 403
        2. فرهنگ اعلام شهدا استان خراسان رضوی، 1/ 564
        3. فرهنگ اعلام شهدا استان خراسان رضوی، 1/ 564
        4. فرهنگ اعلام شهدا استان خراسان رضوی، 2/ 1588

         

        ایجاد کننده :اسما پهلوان مقدم
        Qr code
        امتیاز :0
        تعداد بازدید :29
        مطالب مرتبط
        ناظریه
        ارزیابی
        ارزیابی این مورد: