• چهارشنبه،05 آذر 1399
  • ورود

       
      • نمایش محتوا
        نمایش تاریخچه
        نوچاه

        موقعیت سیاسی


        روستای نوچاه (Now Chah) از توابع دهستان تبادکان بخش مرکزی شهرستان مشهد می‌باشد.

        وجه تسمیه


        در باره وجه تسمیه این روستا دو دیدگاه وجود دارد:
        دیدگاه اول: بر اساس یک مَتل محلی به نام «افسانه عشق دختر پادشاه و دم اسب»، پیشینه نامگذاری اسطوره ای و افسانه ای 16 روستای شهرستان مشهد بیان می‌شود:
        «سلطان دختری داشت سیمین تن با زلفی سیاه و صدایی خوش، با نام سوران. سوران در روستای عاشقان، عاشق مردی گاوچران می‌شود. از آن جایی که مرد گاوچران از طبقه پایین جامعه بوده و نمی توانسته با دختر پادشاه وصلت کند، دو عاشق به دور از چشم پادشاه دل به هم داده و در روستای شبانکاره به وصال هم می رسند.
        وقتی پدر از این راز مطلع می شود ، دستور می‌دهد پسر را در چاهی در روستای چاهشک بیندازند. خبر کشته شدن معشوق دهان به دهان می‌چرخد و به گوش سوران می‌رسد. او مرگ دلداده را تاب نیاورده و راهی دشت و بیابان می‌شود و هر آنچه در توان دارد، به کار می گیرد تا جسد معشوقش را بیابد.
        می گویند دره ها و گودال های کال زرکش در نتیجه همین تلاش پدیدار می شود ، اما خبری از معشوق نیست. سوران در حالی که از کشف جسد عشقش ناامید می شود، اشک هایش روان شده و از این اشک ها کشف رود جاری می گردد.
        صدای آه و ناله سوران در بیابان، طبل رسوایی پدر است. او این را تاب نیاورده و دستور می دهد موی دختر را به دم اسبی وحشی ببندند و در بیابان رها کنند. دختر باور نمی کرد که پدر دستور مرگش را داده باشد، بنابراین وقتی اسب به روستای قهقهه رسید، به روزگار خندید، اما تصمیم پدر جدی بود و اسب کماکان در بیابان می دوید.
        بر اثر حرکت اسب چموش، اسفند (دستبند طلا) دختر در روستای «اسفندیون» از دستش افتاد. کمی بعد، مس های دختر نیز در روستای مسگران رها شد. اسب و دختر به باغ شلواران که رسیدند، لباس های دختر عاشق از تنش کنده شد.
        در خین چماقی، خون دختر جاری گشت، در لقمانی و پرکن آباد، گوشت های بدن او نیز کم کم در اثر کشیده شدن روی زمین از بین رفتند. به نزدیک نوچاه که رسیدند، دختر شنید که عشقش را در چاهی انداخته اند. درخواست کرد او را هم به چاه افکنند، اما پدر سنگدل اجازه نداد و اسب هم خجل شد. «سر اسب پایین» افتاد. به روستای «مردارکشان» که رسیدند، دیگر کسی از دخترک صدایی نشنید.»
        دیدگاه دوم: تنها 2 روستا در ایران با نام نوچاه وجود دارد که عبارتند از:
         

        1. نوچاه: از توابع دهستان طرقبه بخش طرقبه شهرستان طرقبه شاندیز (بینالود) استان خراسان رضوی

        2. نوچاه: از توابع دهستان تبادکان بخش مرکزی شهرستان مشهد استان خراسان رضوی.


         
        این واژه از دو کلمه تشکیل شده است:
         

        1. نو (Now): به معنی تازه، دلیر، پهلوان، ناله، جنبش، حرکت، لرزه، لرزش. (منبع 1)

        2. چاه (Chah): گودالی به شکل استوانه که در زمین حفر کنند و از آن آب بالا کشند. در عربی به آن «بئر » گفته می شود . کنایه از دنیا و عالم هم هست. (منبع 2)


         
        در فارسی میانه chah (چاه) (منبع 3)، اوستایی chat- (منبع 4)، سغدی ct (چاه) ، (منبع 5) سکایی - tcataka-, tcata )(استخر، برکه) (منبع 6) ، خوارزمی chh >)فارسی(، ct (چاه) , (منبع 7) ، بلخی sado (چاه) (منبع 8) ، پشتو chah (چاه) (منبع 9) ، آسی caj (چاه) (ایرانی)، cad (دیگوری)، cadae (استخر، برکه، دریاچه) (- chata) ، بلوچی chat (چاه) (منبع 10)، گزی , chi che (منبع 11) ، گرجی cha (>ایرانی) (منبع 12) (منبع 13)
        601 روستا و آبادی در پهندشت 31 استان و 429 شهرستان ایران، از واژه «چاه » (به صورت ترکیبی یا مطلق) بهره جسته اند، از قبیل پیر چاه، چاه احمد، چاه اکبر، چاه تلخ (15 روستا)، چاهتوت، چاه جلال، چاه جمال، چاه حسن، چاه درویش، چاه رستم، چاه شور (15 روستا)، چاه شیرین، چاه کوتاه، چاه نو، چاه طلا.
        در مجموع نام روستا به معنای چاه جدید و تازه بوده و این مفهوم ناظر بر احداث یک حلقه چاه به جای چاه کهنه قبلی است.

        تاریخچه


        روستای نوچاه از دهکد ههای قدیمی بلوک تبادکان مشهد است، که در روزگار صفویه بنیاد نهاده شده است. بر اساس وقف نامه میرزا محسن رضوی (متعلق به سال 1055 ق.)، «و همگی مزرعه نوچاه عن بلوک تبادکان مع باغات»، وقف آستان قدس رضوی گردیده است. (منبع 14)
        نوچاه، مدارج ترقی و پیشرفت خود را در زمان افشاریه و زندیه طی کرده و در روزگار قاجاریه، به روستایی پر جمعیت، آباد و خوش آب و هوا تبدیل شده است.
        اغلب سفرنامه نویسان عصر ناصری در سفر خویش به خراسان، از این روستا به نیکی یاد کرده اند، چنان که علی نقی حکیم الممالک، که در رکاب ناصرالدین شاه قاجار در روز 12 صفر 1284 ق./ 25 خرداد 1246 ش. به مشهد سفر کرده، نام این روستا را به شکل نوچاه و به عنوان یکی از قراء و مزارع رو به چناران از دست چپ بلوک میان ولایت مشهد ثبت کرده است. (منبع 15)
        محمدحسن خان اعتمادالسلطنه، وزیر انطباعات و رئیس دارالترجمه همایونی، وضعیت این روستا در عصر ناصری (1300 - 1290 ق.) را چنین بیان می کند:
        «مزرعه نوچاه: 12 خانه وار از افشار و متفرقه رعیت دارد. یک رشته قنات دارد که مزروع خود را از این قنات مشروب می کنند. هوایش معتدل است.» (منبع 16)
        هسته اولیه آن در بخش میانی روستا واقع شده و اغلب بناهای آن نیمه مخروبه هستند. در مرحله نخست توسعه، که دورتادور هسته اولیه انجام شده، شاهد بازسازی واحدهای مسکونی، بهبود نسبی شبکه معابر در فاصه زمانی سال های 1330 تا 1342 هستیم.
        مرحله دوم توسعه، که در حدفاصل اصلاحات ارضی تا پیروزی انقلاب اسلامی و در جهت شمال و جنوب آبادی به وقوع پیوسته، تغییرات شگرفی در ایجاد واحدهای مسکونی نوساز و واحدهای عمومی متناسب با افزایش تدریجی جمعیت به وجود آمده است.
        مرحله سوم توسعه، همگام با سال های پس از پیروزی انقلاب اسلامی، در شرق و جنوب روستا و با آهنگ سریع توسعه و گسترش فضای کالبدی متأثر از فرم و مصالح نوین شهری همراه بوده است.

        موقعیت جغرافیایی


        این آبادی دشتی در موقعیت جغرافیایی 59 درجه و 36 دقیقه و صفر ثانیه طول شرقی و 36 درجه و 26 دقیقه و 19 ثانیه عرض شمالی واقع گردیده و ارتفاع نسبی آن از سطح دریا 1000 متر است. این دهکده در 19 کیلومتری شمال شهر مشهد و 11 کیلومتری شمال جاده مشهد به توس قرار گرفته است. آب و هوای آن معتدل خشک می‌باشد. (منبع 17) گسترش روزافزون کلانشهر مشهد، فاصله این روستا تا مشهد را به 15 کیلومتر کاهش داده است.
         alt= alt= alt=

        مساحت


        این روستا 7 هکتار وسعت داشته و اهالی آن در 21 واحد مسکونی اقامت دارند. تراکم نسبی جمعیت در آن 15/ 43 نفر در هرهکتار می‌باشد.

        جمعیت



        ترکیب سنی


          alt=  alt=

        نرخ رشد سالیانه


         alt=

        تاهل


         alt= alt=

        سواد



        آموزش


         alt= alt=

        اشتغال


         alt=  alt= alt=

        بهره برداران حوزه کشاورزی


         alt=
         

        گویش و مذهب


        اهالی آن فارس زبان و شیعه مذهب هستند.

        اماکن مذهبی


        این روستا یک باب مسجد دارد که 333 متر مربع وسعت دارد.

        سازمان اداری


        این آبادی نه شورای اسلامی روستایی دارد و نه دهیاری.

        گورستان


        در خارج از بافت مسکونی و در شمال شرق آبادی واقع شده است.

        جاودانه های تاریخ


        1. محمدظاهر باوجدان: در 6 شهریور 1349 در روستای نوچاه از توابع شهرستان مشهد به دنیا آمد. پدرش محمدعلی، کشاورزی می‌کرد و مادرش خدیجه نام داشت. تا چهارم ابتدایی درس خواند. تریکوباف بود. از سوی بسیج در جبهه حضور یافت. در 6 تیر 1366 ، در سن 17 سالگی، در ماووت عراق بر اثر اصابت ترکش به سر، شهید شد. مزار او در گلزار شهدای خواجه ربیع مشهد واقع است. (منبع 18)

        رسته :نوچاه
        منابع :
        1. فرهنگ فارسی معین، 4/ 4825
        2. فرهنگ فارسی معین، 1/ 1270 ؛ فرهنگ پارسی پاشنگ، 1/ 431 ؛ برهان قاطع، 2/ 617
        3. Nyberg Man Phl. 52
        4. (Bartholomae AiW ، (583
        5. Gharib SD 3159
        6. Bailey 61,id. DKS 138) JRAS 1970
        7. Benzing Chw.WIn. 214 228
        8. (Davary Bakhtrisch (264
        9. (Hubschmann PSt (51
        10. Elfenbein Glossary 32
        11. Eilers WirM II/648
        12. Chkeidze Iranica .X/489
        13. فرهنگ ریشه شناختی زبان فارسی، 2/ 995 - 996
        14. بیست وقف نامه از خراسان، 113
        15. روزنامه سفر خراسان، 211
        16. کتابچه تبادکان، در «جغرافیا و نفوس خراسان در عصر ناصری»، 236
        17. فرهنگ جغرافیایی آبادی های کشور، 32/409-410
        18. فرهنگ اعلام شهدا استان خراسان رضوی، 1/ 204
        ایجاد کننده :اسما پهلوان مقدم
        Qr code
        امتیاز :0
        تعداد بازدید :31
        مطالب مرتبط
        نوچاه
        ارزیابی
        ارزیابی این مورد: