• یکشنبه،04 اسفند 1398
  • ورود

       
      • نمایش محتوا
        نمایش تاریخچه
        گرجی علیا

        موقعیت سیاسی




        روستای گرجی علیا (Gorji-ye Olya) از توابع دهستان تبادکان بخش مرکزی شهرستان مشهد می‌باشد.

        وجه تسمیه


        به آن گرجی بالا (Gorji-ye Bala) هم می گویند.

        از ۱۶ جاینام روستایی ایران که با نام واژه گرجی ترکیب یافته‌اند، ۴ روستا در استان خراسان رضوی قرار دارند:

        1. اسماعیل آباد گرجی: از توابع دهستان میان برجام بخش مرکزی شهرستان تربت جام.

        2. حسن آباد گرجی: از توابع دهستان میان ولایت بخش مرکزی شهرستان مشهد.

        ۳. گرجی سفلی: از توابع دهستان تبادکان بخش مرکزی شهرستان مشهد.

        4. گرجی علیا: از توابع دهستان تبادکان بخش مرکزی شهرستان مشهد.
        درباره وجه تسمیه این آبادی دو دیدگاه وجود دارد:

        دیدگاه اول: گرجی (Gorji)، یک گروه قومی و ملت بومی قفقاز هستند که نام خویش را از کشور زیبا و باستانی گرجستان گرفته‌اند.

        گرجستان (Georgia) در ناحیه اوراسیا واقع شده و 69700 نفر مساحت دارد و در سال ۲۰۱۷ م. 200.718.3 نفر جمعیت داشته است. پایتخت آن تفلیس (Tbilisi) نام دارد.

        گرجی‌های ایران، نوادگان گرجی‌هایی هستند که عمدتاً به دلیل مقاومت در برابر حملات امپراتوری‌های حاکم بر ایران از وطن خود گرجستان به ایران تبعید می‌شدند. (منبع 1؛ منبع 2؛ منبع 3)

        آغاز حضور گرجی‌ها در ایران همزمان با آغاز سلسله صفویه، یعنی سال 906 ق. بوده است. در طول حکومت سه خاندان ترک تبار صفویه، افشاریه و قاجاریه حدود 300.000 گرجی در ۹ استان قزوین، گیلان، مازندران، گلستان، اصفهان (به خصوص دو شهرستان فریدون شهر و بوئین میاندشت که هنوز هم اهالی آن از خط و زبان گرجی استفاده می‌کنند)، لرستان، فارس، خراسان و تهران ساکن شده‌اند.

        امروزه بیش از گذشت ۳ قرن، فقط 100.000 تن از آنان با حفظ برخی از عناصر فرهنگی خود، مانند لباس، رقص، موسیقی، آشپزی، خط و زبان خویش قابل شناسایی هستند و بقیه در اقیانوس فرهنگ ایرانی استحاله یافته و تنها عنوان یک ایرانی گرجی تبار را به دوش می‌کشند. (منبع 4؛ منبع 5)

        نادرشاه افشار بعد از قرار مصالحه با دولت عثمانی، در پاییز سال ۱۱۴۸ ق. عازم گرجستان شد. هنگام ورود به تفلیس، نادر مورد پذیرائی شایانی قرار گرفت. خیابان‌ها با قالی‌ها مفروش شده و شهر تزئین یافته بود. وی با گرجی‌ها خوش رفتاری کامل نمود، اما 6000 خانواده را که مقابل او مقاومت کرده بودند، به خراسان تبعید کرد. (منبع 6)

        دیدگاه دوم: یک احتمال جهت نامگذاری این روستا ممکن است به دلیل کشت زیاد گوجه در این منطقه باشد، چرا که روستائیان اظهار می‌کنند که در این منطقه در گذشته کشت گوجه فرنگی بسیار رونق داشته است و مشهدی‌ها در گویش محلی به گوجه، گورجه گرجه (Gorjeh) می گویند.

        تاریخچه


        این روستا توسط مهاجران گرجی با به روایتی یکی از بزرگان این قوم در اوایل دوره پهلوی پدید آمده و تا سال ۱۳۵۷ یک روستای یکپارچه به نام «گرجی» بوده است و پس از آن به دو آبادی «گرجی سفلی» و «گرجی علیا» تفکیک شده است.

        هسته اولیه روستا توسط باغات متعدد آن شکل گرفته، که هم اکنون در مرکز بافت دیده می‌شود.

        بناهای بافت قدیم با داشتن کیفیتی مرمتی غالباً از خشت و چوب ساخته شده و به صورت ارگانیک با کوچه‌ هایی باریک و کم عرض مشاهده می‌گردد. در مرحله نخست توسعه، که از اصلاحات ارضی تا پیروزی انقلاب اسلامی به درازا انجامید، برخی از واحد مسکونی بازسازی شده و روستا در جهت غرب گسترش تدریجی یافت.

        در مرحله دوم توسعه، که در سال‌های اخیر به وقوع پیوسته، از میانه بافت شروع شده و تقریباً در تمام جهات رشد و توسعه پیدا نمود و با بهره گیری از مصالح و فرم شهری، شبکه معابر روستایی اندکی بهبود یافت.

        مرحله سوم توسعه آبادی غالباً در حاشیه بین شهری مشهد به کلات و انتهای شرقی بافت و به صورت شطرنجی نامنظم صورت گرفت و بناهای آن با مصالح با دوام ساخته شد.

        موقعیت جغرافیایی


        این آبادی دشتی در موقعیت جغرافیایی ۵۹ درجه و ۳۸ دقیقه و ۳۷ ثانیه طول شرقی و ۳۶ درجه و ۲۱ دقیقه و ۵۷ ثانیه عرض شمالی واقع گردیده و ارتفاع نسبی آن از سطح دریا ۹۴۳ متر این دهکده در کیلومتری شمال شهر مشهد قرار دارد و رودخانه کشف رود در جنوب آن جریان دارد. آب و هوای آن معتدل خشک می‌باشد. (منبع 7)
         alt= alt= alt=

        مساحت


        این روستا ۵۷ هکتار وسعت داشته و اهالی آن در ۵۴۱ واحد مسکونی اقامت دارند. تراکم نسبی جمعیت در آن ۴۳ نفر در هر هکتار می‌باشد.

        جمعیت



        نرخ رشد سالیانه


         alt=

        تاهل


         alt= alt=

        سواد


         alt= alt= alt=

        آموزش


         alt= alt=

        اشتغال


         alt=  alt= alt=

        بهره برداران حوزه کشاورزی


         alt=

        گویش و مذهب


        تمامی اهالی آن فارس‌زبان و شیعه مذهب هستند.

        اماکن مذهبی


        3 مسجد دارد که یکی از آنها مسجد چهارده معصوم می‌ باشد که بر روی هم 940 متر مربع وسعت دارند.

        محلات


        این روستاها دارای محله‌ بندی فرعی نیست و کل روستا شامل ساختار تک‌ محله‌ ای می‌باشد.

        خانه بهداشت


        این آبادی دارای یک باب خانه بهداشت روستایی می‌باشد.

        سازمان اداری


        این آبادی هم شورای اسلامی روستایی دارد و هم دهیاری.

        جاودانه‌های تاریخ


        1. امیر هژبری چشمه رضا: در 6 آذر 1358 در شهرستان مشهد چشم به جهان گشود. پدرش غلامرضا و مادرش فاطمه سلطان نام داشت. تا پایان دوره ابتدایی درس خواند. در کارگاه کوره آجرپزی کار می‌ کرد. پاسدار وظیفه بود. در ۱۳ مرداد ۱۳۷۹، در سن ۲۱ سالگی، در صالح‌‌ آباد تربت جام بر اثر اصابت گلوله به شهادت رسید. مزار او در روستای گرجی علیا در شهرستان مشهد واقع است. (منبع 8)

        رسته :گرجی علیا
        منابع :
        1. احسن التواریخ 62
        2. عالم آرای عباسی 119-122
        3. خلد برین 382-391
        4. گرجی‌ها در تاریخ و فرهنگ و تمدن ایران، 38-37
        5. کاروند کسروی، 448-445
        6. لاکهارت، نادرشاه، ۱۲۸-۱۲۹
        7. فرهنگ جغرافیایی آبادی‌های کشور، 32/ 335
        8. فرهنگ اعلام شهدا استان خراسان رضوی، 2/ 1728

         

        ایجاد کننده :اسما پهلوان مقدم
        Qr code
        امتیاز :2
        تعداد بازدید :10
        مطالب مرتبط
        گرجی علیا
        ارزیابی
        امتیاز کسب شده در ارزیابی:
        ارزیابی این مورد: